Tibetan
་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། བཞི་པ། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པའི་སྐབས། རྣམ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ནས། ད་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་བར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་པོའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག །དམིགས་བའི་ཁྱད་པར་བཟུང་བ་ལ། །རྣམ་པ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད། །དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་གིས་གང་ཞིག་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟག་པར་འཛིན་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྟེན་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང༌། །ལམ་དེ་ལ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། །རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་དཔེས་མེད་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་སོ་སོ་ལ་ཡང་བྱ་བར་དོན་བཤད་པ་དང༌། འབྲེལ་ཏོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་ལ་འདིའི་དོན་བཤད་པ་དང༌། མཚམས་སྦྱར་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། འདི་ནི་དབེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བདག་རང་དབང་གི་རྫས་ཀྱིས་སྟོང་པ
Chinese
口诀论著中，关于一切智之相的解释完毕。第四，圆满现证一切相之品。相之相的解释。在宣说了知一切之后，现在为了圆满现证一切相，而圆满现证一切菩提，这也是宣说三种一切智之相。其中，首先，在把握所缘的差别上说，相，是指作用。所缘，是指所缘的诸法。相，是指不相符的方面，以何种方式，其对治的方面就是法，例如执着常的无常等等。为了显示对治的方面也被三种一切智所涵盖，一切智本身就是三种，因此，它被认为是三种相。这是所要表达的。相的含义就是如此。其中，以四圣谛为基础，以三种一切智为主导，为了显示在每个谛中存在多少相，从无有之相开始，到不动摇之相为止，每个谛各有四个相，而道谛则有十五个相。这是所要表达的。其中，以苦谛的四种相为主导。首先，世尊是这样说的：般若波罗蜜多就是这不存在的波罗蜜多。善现，因为把握了虚空的不存在。听闻者等的相，就是知一切的无常之相的般若波罗蜜多，以虚空不存在为例，不存在的含义就是相。同样，对于每个词语，也应该解释其作用和关联。所谓的平等性之相，就是对此解释其含义，并进行连接。正如经中所说：世尊，这就是平等性的波罗蜜多。善现，因为把握了一切法不可得。这是指，不执着快乐和痛苦，以平等性为主导。寂静之相，正如所说：这就是寂静的波罗蜜多。因为把握了极度空性。极度空性，是指自我的独立实体是空性的
English
Here ends the explanation of the aspect of omniscience from the treatise of oral instructions. Fourth: The chapter on the complete and perfect realization of all aspects. Explanation of the aspects of aspects: Having taught omniscience itself, now, in order to completely and perfectly realize all aspects, the complete manifestation of perfect enlightenment is also the teaching of the aspects of the three omniscient ones. In this regard, for the time being, regarding the grasping of the distinctions of the object, 'aspect' is spoken of as action. The object is all objects. An aspect is any dissimilar side; in whatever way, the opposing side is the Dharma, like impermanence in relation to grasping at permanence, and so forth. In order to show that the opposing side is also included by the three omniscients, omniscience itself is threefold; therefore, it is considered as three aspects. This is what is being taught. This is the meaning of the term 'aspect.' In this case, having made the four noble truths the basis, and having made the three omniscients the main focus, in order to show how many aspects there are in each truth, starting from the aspect of non-existence up to the aspect of immovability, each truth has four aspects, and the path has fifteen aspects. This is what is being taught. In this regard, having made the four aspects of the truth of suffering the main focus, for the time being, the Bhagavan said, "This is how it is: the perfection of wisdom is the perfection of non-existence. Subhuti, because the non-existence of space is closely held." The aspect of the Hearers and so forth is the perfection of wisdom of the impermanent aspect of knowing all, and the meaning of non-existence is the aspect, as exemplified by the non-existence of space. Likewise, the meaning and connection should be explained for each word. The aspect called equality is to explain its meaning and connect it. As it says in the sutra, "Bhagavan, this is the perfection of equality. Subhuti, because the non-apprehension of all phenomena is closely held." This means that not apprehending happiness and suffering is dominated by equality. The aspect of solitude is as it says, "This is the perfection of solitude, because the utter emptiness is closely held." Utter emptiness is empty of self-governing entities.
Tibetan
འི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྫི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། འདི་ནི་བརྫི་བ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་མི་བརྫི་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། འདི་ནི་གནས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མིང་དང་ལུས་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དེ་གཉི་གའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང༌། འཇུག་པ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ནང་གི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཉིས་ནི་དེའི་ནང་གི་རྟགས་སུ་དེ་དག་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ནས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང༌། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བྱས་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བྱས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ
Chinese
的原因。不退转的相是，如是说：这是不退转的波罗蜜多。因为对一切法无所缘而亲近的缘故。以无我的相不退转，是因为与一切外道不共的缘故。如是，当知这些次第如是，无常、痛苦、空性、无我的相是苦谛的相。就集谛的四种相的差别而言，不住的相是，如是说：这是不住的波罗蜜多。因为对名和身无有而亲近的缘故。因为因是产生的所依，所以说为住。其中，名是无色蕴的四种。如是，因为是那二者的因的缘故。虚空的相是，因为对呼气和吸气不缘而亲近的缘故。因为对无有遮障而亲近的缘故。不可说，因为虚空是不遮障的自性。如是是真实的，然而，为了证悟内在的自性而宣说，呼气和吸气是其内在的征象，所以如是宣说。不可言说的相是，因为对不观察而亲近的缘故。因为思择观察后不可言说。无名的相是，因为对受等蕴不缘而亲近的缘故，受等四蕴即是名。如是，这些次第如是，是因和集起，以及极生和缘的相，当知是集谛的所依。就灭谛的四种相的差别而言，所显示的无行相是，如是说：因为对一切法无行而亲近的缘故。灭是身体的现证，因为没有获得行之故。不夺取之相
English
is the reason. The aspect of non-regression is, as it is said: This is the perfection of non-regression. Because of closely holding all dharmas without any object of focus. The non-regression through the aspect of selflessness is because it is not common to all heretics. Thus, it should be understood that these aspects of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness are the aspects of the truth of suffering, in that order. Regarding the fourfold division of the aspects of the truth of origin, the aspect of non-dwelling is, as it is said: This is the perfection of non-dwelling. Because of closely holding the absence of name and body. Because the cause is the basis of production, it is said to be dwelling. Among these, name is the four formless aggregates. Thus, it is because it is the cause of both of them. The aspect of space is because of closely holding the non-objectification of exhaling and inhaling. Because of closely holding the absence of obscuration. It is not appropriate to express, because space is the characteristic of non-obscuration. Although it is true, it is taught in order to realize the inner self. Exhaling and inhaling are shown as the inner signs of it. The aspect of inexpressibility is because of closely holding the non-discrimination. Because it is inexpressible after thinking and discriminating. The aspect of namelessness is because of closely holding the non-objectification of the aggregates of feeling, etc. The four aggregates of feeling, etc., are made into name. Thus, these in order are the aspects of cause and origin, and of extreme birth and condition. It should be understood that they are the basis of the truth of origin. Regarding the fourfold division of the aspects of the truth of cessation, the aspect of non-going that is shown is, as it is said: Because of closely holding the non-going of all dharmas. Cessation is the bodily manifestation, because there is no attainment of going. The aspect of non-seizure
Tibetan
་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བཟུང་བ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འཕྲོགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་ཅིང་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་དག་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང༌། ཞི་བ་དང༌། གྱ་ནོམ་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་སྟེ། བཞི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ལ། ཇི་སྐད་དུ། བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཕོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་འཆི་འཕོ་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དུལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དུལ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་ དག་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལམ་དང༌། རིགས་པ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། མཐོང་བའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བསྟན་པ་ནི་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། རྨི་ལམ་མཐོང་བ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་བརྙན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་སྒྲ་བརྗོད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཡོར་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཆུའི་ཕུང་
Chinese
是说，一切法不可执取，因为已近取之。因为已做到不夺取所执取之境的自性。名为不尽之相，是说一切法尽灭之事业已近取之。名为无生之相是，如是说，一切法无生无灭，因为已近取之。如是，彼等次第如是，是止息、寂静、殊妙、决定出离之相，当知是止息谛之所依。道谛之相有十五，四者是烦恼之对治。余者是所知障之对治。即彼以前者为主而说，于名为无作者之相中，如是说，因为已近取不见作者。名为无知者等之相是，因为已近取不见知者等。名为无迁变之相是，因为已近取不见死迁变和生。名为无调伏之相是，如是说，因为已近取一切法自性调伏。如是彼等次第如是，是道、理、证、决定出离之相，当知烦恼之对治是道谛之所依。所知障之对治方面的道有两种，即有漏之修道和无漏之见道。其中，就修道之相而说，名为梦之相是，如是说，因为已近取不见梦中所见。名为声响之相是，因为已近取不见所说之声。名为眼花之相是，因为已近取不见影像。名为阳焰之相是，水的蕴
English
That is to say, all dharmas are not to be grasped, because they have been closely grasped. Because it has been done without taking away the self-nature of the object that has been grasped. The aspect called inexhaustible is to say that the business of all dharmas being exhausted and destroyed has been closely grasped. The aspect called unborn is, as it is said, all dharmas are unborn and unceasing, because they have been closely grasped. Thus, those in order are the aspects of cessation, peace, exquisiteness, and definite departure, and it should be known that they are the support of the truth of cessation. The aspects of the truth of the path are fifteen, four of which are the antidotes to afflictions. The rest are the antidotes to the obscurations of knowledge. That is, it is said with the former as the main thing, in the aspect called without a doer, it is said, because the unseen doer has been closely grasped. The aspect called without a knower, etc., is because the unseen knower, etc., has been closely grasped. The aspect called without change is because the unseen death change and birth have been closely grasped. The aspect called without taming is, as it is said, because all dharmas are naturally tamed and have been closely grasped. Thus, those in order are the aspects of path, reason, proof, and definite departure, and it should be known that the antidote to afflictions is the support of the truth of the path. The path on the side of the antidote to the obscurations of knowledge is of two kinds, namely the path of cultivation with outflows and the path of seeing without outflows. Among them, speaking of the aspect of the path of cultivation, the aspect called dream is, as it is said, because the seen in the dream has been closely grasped as unseen. The aspect called sound is because the spoken sound has been closely grasped as unseen. The aspect called eye flower is because the image has been closely grasped as unseen. The aspect called mirage is the aggregate of water.