Tibetan
ནི་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱང་གངས་མེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བསྟན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དགོངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ག་ཉིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པས་མི་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ལ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང༌། སྐྱོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མཛད་པ་ཆེན་པོས་ ཉེ་བར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བསྟན་སྟེ། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའི་དཔེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་པ་གསལ་བར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་གྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འབྲས་པུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དུ་མ་ཟག་པ་མ་ལུས་པ་ལས་སེམས་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་བློན་པོའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། གཟུགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང༌། མངོན་བར་ཆགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་འདིའི་ཆ་ཕྲ་བ་དང༌། མཁས་པ། གསལ་བ། ཡིད་གཞུངས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྲ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་བའོ། །མ་ལུས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཁས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་དང༌། ཇི་སྙེད་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ བློ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་དང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པས་དོན་དེ་གཉི་ག་ལ་འཇུག་ནུས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ཡིད་གསལ་བ་ནི་དེ་བདེན་པ་མཐོང་བས་དོན་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པས་ཡིད་གསལ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་བ་ནི་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སྙེད་འདས་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་དང༌། སྤངས་པ་ལས་འདི་ཉིད་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུར་དུ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་འདི་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཉིད་ལ་མངོན་བར་བརྩོན་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉུང་བ་དང༌། མང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ལ་འཕེལ་བའམ། འགྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་བ་དྲུས་མ་བེའུ་མི་འདོར་བའི་དཔེས་ཐོས་པ་དང་བཅས་པའི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་གྱི་ཐོས་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པས་ནི་གང་ཡང་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་དགའ་ལྡན་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་མ་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལ་ཡིད་གཉིས་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་དུ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཐོས། ཡོངས་སུ་དྲི་བ་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ས་གཉིས་སུ་ལྟུང་ཞིང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན
Chinese
是因为不可计数之故。如经中说“饶益，色亦为无数”等，这是所要开示的内容。不平等与平等的差别在于，因为已经开示，所以应从因的差别方面理解为对一切都接近。或者说，对于苦，知法和随知这二者以特别超胜的究竟而与不平等的佛陀相等，这被称为不平等和平等，这是所要开示的内容。因为从平等和不平等中完全超越，所以是一切有情众生的依处和救护者。因此，如来以般若波罗蜜多的大事业而接近。对于声闻等也有知法忍的体性，难道不是相同吗？又为何如来被开示为如此不可思议等法的对境呢？从“饶益，色亦不可思议”开始，直到一切相智，因为诸法无自性，所以通达了不可思议性和无所缘性，因此对如来说不可思议等是合理的。另外，以虚空的譬喻开示不可思议等法，是因为如来以清晰的智慧而独一无二。开示无漏法，是为了说明以圆满的幻术并非没有果实，这是因为真实地执着于从众多无余的烦恼中解脱等，在开示之时，就开示了获得果实。以圣者的差别来总摄一切，以于集知法的忍来总摄，即如大臣的譬喻，声闻、独觉、菩萨和佛陀的一切法，都以与般若波罗蜜多真实相应而安住于大事业等，这是为什么呢？因为经中说“没有完全执着色，也没有现行执着”，这是所要开示的内容。因此，通达是独一无二的应理。以士夫的差别来了解所应知的差别。
English
It is because it is beyond counting. It is taught that it is said, "Ravana, form is also called immeasurable," etc. The difference between unequal and equal is that, since it has been revealed, it should be understood that it is close to everything from the aspect of the difference of cause. Or, for suffering, knowing the Dharma and following knowing, these two are equal to the unequal Buddha by the ultimate of special excellence, which is called unequal and equal, which is what is to be shown. Because it is completely beyond equality and inequality, it is the abode and protector of all sentient beings. Therefore, the Tathagata approaches with the great deeds of Prajnaparamita. For the Shravakas and others, there is also the nature of forbearance of knowing the Dharma, is it not the same? Why is the Tathagata shown as the object of such inconceivable dharmas? Starting from "Ravana, form is also inconceivable," up to the omniscient, because all things are without self-nature, so the Tathagata is reasonable to say the inconceivable, etc., because he has understood the inconceivable and the unobjective. In addition, the Tathagata reveals the inconceivable and other dharmas by the metaphor of the sky, because the Tathagata is unique in clarifying knowledge. The teaching of the unpolluted Dharma is to explain that it is not without fruit by the perfect illusion, because it truly clings to liberation from many remaining afflictions, etc., and at the time of teaching, it is taught that the fruit is obtained. The difference of the noble ones is to gather everything, and the forbearance of knowing the Dharma in the origin is to gather, that is, like the metaphor of the minister, all the dharmas of the Shravakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, and Buddhas are based on the great deeds, etc., by being truly in accordance with the Prajnaparamita. Why is that? Because the sutra says, "There is no complete clinging to form, and there is no manifest clinging," which is what is to be shown. Therefore, understanding is the unique reason. The difference to be known is understood by the difference of the person.
Chinese
关于集谛以法智忍所摄，是指此谛的微细之处，以及智者、明晰者、具信解者所应了知的道理。其中，微细是指其能深入事物本性的意义。智者是指其能通达一切意义，即能如实了知事物如其所是、尽其所有的体性。这些又分为两种：所谓智者，是指先前已彻底修习心智，以及由个别众生经由生而获得的，能同时涵盖这两种意义，即与智慧完全相应。明晰是指其能如实见真，故具有能涵盖这两种意义的智慧，所以是明晰的。关于集谛以类智忍所摄的独特之处，是指从跟随三千大千世界中如众生数量般众多的过去者，到成为独觉为止的智慧，以及舍弃后对此谛生起信解等，都将转为殊胜。关于集谛以类智所摄的迅速了知之特点，是指广泛宣说此为殊胜之法，相对于声闻乘，那些精进于此谛者将迅速获得解脱。关于灭谛以法智忍所摄的无少无多之特点，是指即使所有众生都已完全从无上正等觉中获得寂灭，对此谛也不会有增减，因为这是到达彼岸的伟大之处。关于灭谛以法智所摄的猛烈修行之特点，是指以母牛不舍弃犊牛为例，具备听闻及信解等，是因为先前听闻等是其原因。关于灭谛以类智忍所摄的正确结合之特点，是指那些依靠众多佛陀，从兜率天去世后转生于此者，由于前世未曾彻底询问，且对此谛怀有二心，同样也未曾听闻内空性，从“未曾彻底询问”开始，这些人将会堕入两种境地并产生贪欲，因为先前。
English
That which is gathered by the Dharma-knowledge-acceptance regarding the origin is that which is to be known by the subtle aspect of this, and by the wise, the clear, and the faithful. Therein, the subtle is subtle because it engages with the meaning of suchness. The wise is wise because it engages with the meaning of all, that is, because it realizes the nature of things as they are and as many as they are. These are also of two kinds: the so-called wise are those who have previously thoroughly trained their minds, and those who have obtained it through birth by individual beings, which can encompass both meanings, that is, they are perfectly endowed with wisdom. Clear-mindedness is because it sees the truth, so it has the knowledge to encompass both meanings, so it is clear-minded. The unique characteristic of being gathered by the subsequent-knowledge-acceptance regarding the origin is that the wisdom from following those who have passed away as numerous as the beings in the three-thousand great-thousand world realms, up to becoming solitary buddhas, and abandoning and developing faith in this, etc., will all turn into excellence. The characteristic of quick knowledge gathered by the subsequent-knowledge regarding the origin is that by extensively explaining this as an excellent Dharma, those who diligently strive in this, relative to the Hearers' Vehicle, will quickly attain nirvana. The characteristic of neither few nor many gathered by the Dharma-knowledge-acceptance regarding cessation is that even if all beings have completely attained nirvana from the unsurpassed perfect enlightenment, there will be no increase or decrease in this, because it is the greatness of reaching the other shore. The characteristic of intense practice gathered by the Dharma-knowledge regarding cessation is that, taking the example of a cow not abandoning its calf, possessing hearing and faith, etc., is because previous hearing, etc., is the cause. The characteristic of correct combination gathered by the subsequent-knowledge-acceptance regarding cessation is that those who rely on many Buddhas, having passed away from Tushita and been born here, because they have not thoroughly questioned in previous lives, and have doubts about this, and have not heard of inner emptiness, starting from "not thoroughly questioned," these people will fall into two states and generate desire, because previously.