Tibetan
་གྱི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་པའི་དཔེས་བར་ཆད་དང་ བཅས་པ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་མཚན་མར་དམིགས་པ་དང༌། དམིགས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་བའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་བས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་དང༌། མ་བཏང་བའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་གཞི་མེད་པ་དང༌། གཞི་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཆོས་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཟག་ལྷན་བྱས་པ་དང༌། མ་བྱས་པའི་དཔེས་སྒྲུབ་པ་ཚང་བ་དང༌། མ་ཚང་བའི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་གང་ཡང་སྐྱེས་བུ་རྒས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བའི་དཔེས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བར་ལྡན་པས་འཁོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྷུང་བ་དང་མི་ལྷུང་བར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེན། དར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པས་ས་གཉིས་སུ་ལྟུང་ངོ༌། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་གང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང༌། རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྟེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ལྷུག་བས་བསྟན་པའི་དོན་གང་ཡིན་བ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཕྱིས་བསྡུས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང༌། །གཞལ་དང་གྲངས་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཞེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་བ་མེད། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང༌། དམིགས་ པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང༌། ཡང་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང
Chinese
这表明，（通过）导致（恶业之）因的习气断绝并加以利用。为了遮止所缘的差别，以随知忍所摄持的是，任何（情况）都如大海中船只破损的比喻一样，有障碍和无障碍的情况是，以获得一切种智的相作为所缘，以及在无所缘的境地中，（从）轮回的大海中度过的意义，这已经表明。作为所依的差别，以道中法智忍所摄持的是，任何（情况）都如瓶子完好和不完好的比喻一样，（这）表明了所要证得的法没有基础和有基础的意义。作为因集合的差别，以类智忍所摄持的是，任何（情况）都如在大海中修补和不修补漏船的比喻一样，（这）表明了证得圆满和不圆满的意义。作为完全摄持的差别，以道中随知忍所摄持的是，任何（情况）都如衰老虚弱之人的比喻一样，（这）表明了共同行持之因的般若波罗蜜多，以及以方便善巧完全摄持和没有完全摄持而具有的轮回和堕入或不堕入寂灭等的意义。此外，什么是不善巧方便，什么是善巧方便呢？执著于（能）持有（功德）和执著于我，以（这种执著）行持六度是由于不善巧方便而堕入二地。与此相反就是善巧方便，必定会显现为一切种智，这已经表明。第十六个没有品尝滋味的差别，以道中随知忍如实摄持的是，由于无自性，一切法都是普遍的分别；由于没有期望，在无上正等觉中，使善根增长并依止等等，这已经表明。刚才所说的以散文体所表达的意义，之后以偈颂体概括的就是这些：不可思议和不平等，度量和数量完全超越，圣者全部摄集，智者说：所知非共同。知晓迅速，不会减少和充满，证得和如实成就，所缘，具有所依，以及如实和完全执持。
English
This indicates that (it is) severed and utilized by the habits that cause (bad karma). To prevent the difference of the object of focus, what is included in the subsequent knowledge forbearance is that, in any (situation), just like the analogy of a ship breaking in the sea, the situations with and without obstacles are, taking the sign of attaining omniscience as the object of focus, and in the state of no object of focus, (from) the meaning of crossing the sea of samsara, this has been shown. As a difference of the basis, what is included in the forbearance of knowing the Dharma on the path is that, in any (situation), just like the analogy of a vase being intact and not intact, (this) shows the meaning of the Dharma to be attained having no basis and having a basis. As a difference of the collection of causes, what is included in the knowledge of the Dharma from karma is that, in any (situation), just like the analogy of repairing and not repairing a leaky boat in the sea, (this) shows the meaning of attainment being complete and incomplete. As a difference of complete possession, what is included in the subsequent knowledge forbearance on the path is that, in any (situation), just like the analogy of an old and weak person, (this) shows the Prajnaparamita of the cause of acting together, and the samsara possessed by being completely possessed and not completely possessed by skillful means, and the meaning of falling into or not falling into Nirvana, etc. Furthermore, what is the unskilled means, and what is the skillful means? Holding onto (the ability to) hold (merit) and holding onto the self, practicing the six perfections with (this attachment) is falling into the two grounds due to unskilled means. The opposite of this is the skillful means, it will definitely appear as omniscience, this has been shown. The sixteenth difference of not tasting, what is truly included in the subsequent knowledge forbearance on the path is that, because of no self-nature, all dharmas are universal discriminations; because of no expectation, in the unsurpassed perfect enlightenment, making the roots of virtue grow and relying on them, etc., this has been shown. The meaning expressed in prose that was just said, what is later summarized in verse is this: Inconceivable and unequal, measurement and number completely transcended, all the noble ones gathered, the wise ones say: the knowable is not common. Knowing quickly, not decreasing and filling, attainment and true accomplishment, object of focus, having a basis, as well as true and complete holding.
Tibetan
༌། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།། །།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཕན་དང་བདེ་བ་སྐྱོབ་པ་དང༌། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང༌། །གནས་དང་དཔུང་གཉེན་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱིས། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག །ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། དེ་ལ་ཕན་པའི་བྱེད་པ་ནི་གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ནས། དཀའ་བ་སྤྱོད་པས་འགྲོ་བ་རྒྱུད་ལྔ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཕན་པས་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་བྱེད་པ་ནི་གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་རྣམས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདིའི་བདེ་བས་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་བ་ན་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང༌། ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་བར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཀོད་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་གང་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རབ་ཏུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་དུ་ཕན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེ་བ་མེད་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་གྱིས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔུང་གཉེན་གྱི་བྱེད་པ་ནི་ གང་ཞིག་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་དབུང་ག
Chinese
། །无味与特殊是，名为十六自性。 其道胜于其他，殊胜即特殊。 特殊之体性的解释。 为了在显示特殊之体性后，陈述能作之体性。 利益与安乐救护，以及人们的救护，处所与亲友洲渚，以及完全引导者，自然成就与三乘，不现前果之主，最后是所依之事业，此乃能作之体性。 如是说者，其中利益之能作者，谓了知自性为空性，菩萨众为利益世间，为世间安乐故入于圆满菩提，行持苦行，为使五趣众生从解脱之涅槃中欢喜，故显示以利益所摄之义。 安乐之能作者，谓从痛苦、不悦意、扰乱等中，安置于涅槃，为世间安乐故如实趣入，显示以今生安乐所摄之义。 救护之能作者，谓菩萨众从轮回中所有之痛苦中救护，又以宣说不生之法而救护世间，故安置于无异熟之法之义。 救护之能作者，谓有情有生之法者，为令其完全趣入无余涅槃之界，故以成为世间之救护者而趣入恒常利益之义。 处所之能作者，谓一切法无杂染、无关联、无生、无灭，以宣说此法之体性而成为处所，故以遮止痛苦之因之义。 亲友之能作者，谓何者是一切法之彼岸，彼非一切法。 何以故？ 以色等之彼岸，宣说无色等之分别之法之
English
।। The absence of taste and the special are, named the sixteen self-natures. Whose path is superior to others, the special is the special. An explanation of the nature of the special. In order to state the nature of the agent after showing the nature of the special. Benefit and happiness, protection, and the refuge of people, place and relatives, continents, and the complete guide, natural accomplishment and the three vehicles, the lord who does not manifest the fruit, finally the activity of the support, this is the nature of the agent. As it is said, among them, the agent of benefit is that by knowing the self-nature as emptiness, the bodhisattvas benefit the world, and for the happiness of the world, they enter into perfect enlightenment, practice austerities, and in order to make the five types of beings rejoice in the liberation of nirvana, it is shown that it is the meaning included in benefit. The agent of happiness is that from suffering, unpleasantness, disturbances, etc., they place them in nirvana, and for the happiness of the world, they truly enter, showing the meaning included in the happiness of this life. The agent of protection is that the bodhisattvas protect from whatever suffering exists in samsara, and also by teaching the unborn dharma, they protect the world, therefore it is the meaning of being placed in the dharma without fruition. The agent of refuge is that sentient beings who have the nature of birth, in order to make them fully enter the realm of nirvana without remainder of aggregates, therefore by becoming the refuge of the world, they enter into the meaning of constant benefit. The agent of place is that all dharmas are without impurity, without connection, without birth, and without cessation, by teaching the nature of this dharma, they become the place, therefore it is the meaning of averting the cause of suffering. The agent of relatives is that whatever is the other shore of all dharmas, that is not all dharmas. Why is that? Because the perfection of form, etc., teaches the dharma without the discrimination of form, etc.