Tibetan
་དུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་སུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ལ་སྲིད་པའོ། སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །རྟོགས་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩེ་མོའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་མི་མཁས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་མི་ལྟུང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩེ་མོའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནང་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་རྣམས་སོ་སོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་ཕན་ཚུན་བཀག་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མཚན་མ་ནུབ་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་མཚན་མ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལམ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་པས་ནི་གཟུགས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རློམ་པའི་མཚན་མ་མེད་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཟིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དོར་བར་བྱ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡོན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་གང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་བསམས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་གང་ཞིག་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་དུ་བཏགས་པའང་མི་བཟོད་པས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ། མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའམ། དམིགས་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་བརྒལ་བ་མི་རིགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་སེམས་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དྲོད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཡིད་ཅན་གྱི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཡིད་ཅན་གྱི་དྲོད་ཐེག་པ་གསུམ་ཀ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐབས་མཁས་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཆུང་དུ་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཉིད་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བདེན་པའོ། །དངོས་པོ་འགག་པས་ན་ཞི་བའོ། །རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་མ་བྱང་ཆུབ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་
Chinese
乃至“成为”等等之间。随顺悟入之法生起贪爱。随顺，即于顺应世间常理之法生起贪爱。过失，即是烦恼的同义词。于悟入之法随顺生起的贪爱，被认为是菩萨顶髻的大过失。依此而言，具寿舍利子！菩萨摩诃萨若不善巧方便，于六波罗蜜多中行持，并依止三解脱门，则不堕于声闻、独觉之地，亦不入于菩萨无过失之境，此乃菩萨顶髻之大过失。如是宣说。又，何为菩萨之无过失？从“不见外空为内空”开始，乃至彼等各自于一切行相中见空性，以互相遮止而宣说。此乃因自性之相消失，故示现无相之寂灭。此处，道亦是无相。如是宣说，如是学习，则应知色，然亦不应生起慢心，乃至应知十八不共佛法，然亦不应生起慢心，乃至应知菩提心，然亦不应生起慢心。此乃以无慢之相，是为无相之道，如是示现道谛所缘之差别。犹如舟筏，是否亦应舍弃？何以故？如此，心非心，乃是心之自性，光明故。如是宣说。何为心之自性光明？具寿舍利子！心若有贪欲，乃至非与声闻、独觉之心相应或相离，如是等等宣说。仅思及存在而说者，具寿善现！何为非心之心？彼心是，
English
even to the point of "becoming." Attachment arises towards the Dharma that accords with realization. "Accords" means attachment arises towards the Dharma that conforms to worldly norms. "Fault" is a synonym for afflictions. Attachment that arises in accordance with the Dharma of realization is said to be a great fault of the Bodhisattva's crown. In this regard, Shariputra, if a Bodhisattva Mahasattva, without skillful means, practices the six perfections and relies on the three doors of liberation, they will neither fall into the realm of the Shravakas and Pratyekabuddhas, nor enter the faultless state of the Bodhisattvas; this is a great fault of the Bodhisattva's crown. Thus it is proclaimed. Furthermore, what is the faultlessness of a Bodhisattva? Starting from "not seeing outer emptiness as inner emptiness," and up to each of them seeing emptiness in all aspects, it is proclaimed through mutual negation. This is because the characteristics of self-nature disappear, hence it demonstrates the signless cessation. Here, the path is also signless. As it is said, by learning in this way, one should know form, but should not become conceited; up to knowing the eighteen unshared qualities of a Buddha, but not becoming conceited; up to knowing the mind of enlightenment, but not becoming conceited. This is because the characteristic of conceit is absent, it is the signless path, thus showing the distinction of the object of the truth of the path. If it is like a raft, should it also be abandoned? Why is that? Like this, mind is not mind, but is the nature of mind, because it is luminous. Thus it is proclaimed. What is this luminous nature of mind? Shariputra, if the mind has desire, and up to not being associated or dissociated with the mind of Shravakas and Pratyekabuddhas, and so on. Speaking after merely thinking about existence, Shariputra, what is the mind that is not mind? That mind is,
Chinese
被稱為「有嗎」就是這樣了。僅僅安立為「有」也無法忍受，所以說：具壽舍利子，凡是無心者，對他來說，是「有」的自性呢？還是「無」的自性存在呢？還是成為所緣呢？這是說，以理智來衡量，那樣的詰難是不合理的。那麼，什麼是無心呢？具壽舍利子，無心就是不變異、無分別。從「不變異、無分別」開始，為了闡釋一切法以不變異、無分別的自性作為無心的法性之種種名相，所以這樣宣說。四諦的所緣和行相的差別已經解說完畢。由於著重於暖的因的差別，所以宣說了「那為什麼呢？」等等。那麼，像這樣具有名稱的眾生的暖，成為什麼的因呢？這樣說，就像從這部《般若波羅蜜多》中，諸大菩薩以及聲聞和獨覺們，應當恆常不斷地修學的三乘被廣泛地闡述一樣，因此宣說了像這樣具有名稱的眾生的暖是通達三乘之因。完全執持的差別是善巧方便和善知識的特徵。分別和如實相應將在後面闡述，這暫且是關於暖變小的部分。中等是，世尊，我沒有見到色蘊的增長和減損，也沒有如實地隨順觀察到。從這裡開始，直到如果沒有見到一切佛和一切法的如是性的增長和減損，也沒有如實地隨順觀察到為止，這部分是關於所緣的差別的闡述。由於一切名皆以無有而安住自性，並且沒有與安住和分離相離，所以這是行相的差別。其中，由於遠離煩惱，所以是勝義諦。由於事物滅盡，所以是寂滅。由於自身未生，所以是無生。由於彼岸無邊，所以難以證悟，因此是無生起。由於聖者們遠離了先前具有的未證菩提，所以是無有遍計煩惱。由於沒有眾生可緣，所以是
English
It is called "Is there?" That's it. Even just postulating "existence" is unbearable, so it is said: Venerable Shariputra, whatever is without mind, for him, is it the nature of "existence" itself? Or does the nature of "non-existence" exist? Or does it become an object of focus? This is to say that such a refutation is unreasonable when measured by reason. So, what is without mind? Venerable Shariputra, without mind is unchanging and without discrimination. Starting from "unchanging and without discrimination," in order to explain the various names of the nature of mindlessness as the nature of all dharmas being unchanging and without discrimination, it is thus proclaimed. The differences between the objects and aspects of the Four Noble Truths have already been explained. Because of the emphasis on the difference in the cause of warmth, it is said, "Why is that?" and so on. So, what is the cause of the warmth of sentient beings with such names? It is said that, just as from this Prajnaparamita, the three vehicles that should be constantly and continuously studied by the great Bodhisattvas, as well as the Shravakas and Pratyekabuddhas, are widely elucidated, so it is proclaimed that the warmth of sentient beings with such names is the cause of realizing the three vehicles. The difference of complete holding is the characteristic of skillful means and a virtuous friend. Discrimination and true correspondence will be explained later, this is temporarily about the part where warmth becomes small. The middle is, Lord, I have not seen the increase or decrease of the form aggregate, nor have I truly followed and observed it. From here, until if one has not seen the increase or decrease of the suchness of all Buddhas and all dharmas, nor has one truly followed and observed it, this part is about the explanation of the difference of the object of focus. Because all names abide in their own nature with non-existence, and are not separated from abiding and separation, so this is the difference of aspect. Among them, because of being free from afflictions, it is the ultimate truth. Because things cease, it is peaceful. Because one's own self is unborn, it is unborn. Because the other shore is boundless, it is difficult to realize, therefore it is unarisen. Because the noble ones are free from the previously possessed non-enlightenment, it is without pervasive afflictions. Because there are no sentient beings to focus on, it is