Tibetan
ས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐབས་མི་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བགྱིད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འདོར་བར་འགྱུར། རིང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚིག་གཉིས་སོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པའང་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རབ་འབྱོར་མིང་ལས་ཀྱང་ཆགས་སོ། །རབ་འབྱོར་མཚན་ལས་ཀྱང་ཆགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་མིང་མེད་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འབྲས་ཡུམ་ལ་ཉེ་བ་བཤད་པ། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་དགེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང༌། ལེགས་པར་མཐར་ཕྱུང་བའི་བར་ནི་ངོ་མཚར་རོ་ཞེས་བྱ་བས། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཉི་ཚེ་བ་དང་བཟློག་པས་མཐར་ཐུག་པར་སོང་བ་དེ་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ལེགས་པར་མཐར་ཕྱུང་བར་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་བཤད་པ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང༌། །དུས་གསུམ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ། ཐབས་མི་མཁས་པས་དེ་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ལ་བར་འཛིན་མེད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཐབས་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཞེས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བདག་གིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གསུངས་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ། །གཉེན་པོ་ནི། གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ང་རྒྱལ་བཀག་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་ པའི་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང༌། བག་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་ལན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང༌། རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྣམས་ནི་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ཆགས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་དོན་ཅན་གྱི་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཟད་པ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། ངེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཀག་པས་ན་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྔོན་དུ་སྟོན་ པར་བྱེད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱི
Chinese
萨迦，如果菩萨乘的种姓之子或种姓之女，以不善巧方便的方式，以执着的方式了解此般若波罗蜜多，则会舍弃此般若波罗蜜多，会远离它。这是所说之义，即考虑到今生和来世，这是两个词。什么是不善巧方便呢？即是执着于相。如是说，饶益，也会执着于名，饶益，也会执着于相。那是什么原因呢？饶益，一切法是无相无名的，这是所说之义。 宣说接近果母： 彼以善巧方便者，说为真实善。如是说，世尊，此般若波罗蜜多被善说，以及被善终结之间是稀有的。通过与声闻等有限的证悟相反，而达到究竟，那才是被善说和被善终结。这是所说之义。 宣说不共品和对治品： 不共品是：色等蕴空性，三时所摄之诸法，布施等菩提分诸品，行持之作意是不共品。如是所说，以不善巧方便，从“彼色为空”开始，色等之空性，过去等诸法，从波罗蜜多到一切种智之间，行持之作意是执着。如是说。对治品是：布施等无有间断执着。如是所说，舍利子，善巧方便的菩萨，不会如此认为，即色于色如是知。从“我当获得一切种智”开始，没有如此作意，以及“如此，一切皆为空性之故”的道理，这是所说之义。又宣说不共品是： कौशिका (Kauśika， कौशिका， कौशिका：憍尸迦) ，在此，菩萨乘的种姓之子或种姓之女，心中了知，从“如果对那些执着变得执着，则会失去无执着之
English
Sakya, if a son or daughter of the Bodhisattva vehicle lineage, through unskilled means, understands this Prajñāpāramitā in a clinging manner, they will abandon this Prajñāpāramitā and distance themselves from it. This is what is said, considering both this life and the next, these are two words. What is unskilled means? It is clinging to characteristics. Thus it is said, Rābhyor, one will also cling to name, Rābhyor, one will also cling to characteristics. What is the reason for this? Rābhyor, all dharmas are without characteristics and without name, this is what is said. Explaining closeness to the Fruit Mother: That, by skillful means, is said to be truly virtuous. Thus it is said, Bhagavan, It is wonderful that this Prajñāpāramitā is well-spoken and well-concluded. By contrasting with the limited realizations of the Shravakas and others, reaching the ultimate is what is well-spoken and well-concluded. This is what is said. Explaining conflicting factors and antidotes: Conflicting factors are: the emptiness of the aggregates such as form, all dharmas included in the three times, the practice of the perceptions of the Bodhi-partisans such as generosity is a conflicting factor. As it is said, with unskilled means, starting from "that form is empty," the emptiness of form and so on, the dharmas such as the past, from the pāramitās to omniscience, the perception of practice is attachment. Thus it is said. The antidote is: there is no interruption of clinging to generosity and so on. As it is said, Shariputra, a Bodhisattva with skillful means will not think like this, that form is known as form. Starting from "I shall attain omniscience," there is no such thought, and the reason for "thus, everything is empty," this is what is said. Again, the conflicting factors are spoken of: Kauśika, here, a son or daughter of the Bodhisattva vehicle lineage, knowing in their mind, starting from "if one becomes attached to those attachments, one will lose the non-attachment of"
Chinese
般若波罗蜜多是不能行持的。那是什么缘故呢？因为从色蕴到一切种智之间的自性是不能完全回向的。对治是：其他将之结合，那能断除贪著的边际。如是所说，因为显示对彼断除我慢等，能舍弃其他一切贪著，所以这样说。对此，对于完全愚昧、放逸、完全沮丧、以及真实进入者，应按顺序施以真实开示、真实回答、真实赞扬、真实欢喜。此外，国王等贪著微细。名为：如果善现菩萨对如来作意于相，从那开始，如来及其善根和完全回向都是贪著微细，如是所说。这些是贪著的原因是什么呢？法的道路自性是，因为寂静所以甚深。如是说，世尊般若波罗蜜多甚深啊，善现一切法自性寂静的缘故。如是等等所说。又如何能舍弃一切贪著呢？诸法自性为一，以知能舍弃贪著。如是说，善现如此法的自性不是二，法的自性唯一。法的自性是什么，那就是非自性，如是等等，完全显示所知和能知本身，是具有完全舍弃一切贪著边际之义的所说。灭尽本身的原因是什么呢？以遮止见等，那是难以证悟的宣说。如是说，因为遮止见、闻、觉、识，所以难以现证彼色等，预先显示能知和所知平等性，如是所说。又般若波罗蜜多如此难以证悟的原因是什么呢？因为
English
The Prajñāpāramitā cannot be practiced. Why is that? Because the nature from form to all-knowingness cannot be completely dedicated. The antidote is: others connect to it, that prevents the limits of attachment. As it is said, because it shows the elimination of pride in it, etc., it abandons all attachments of others, so it is said. To this, for those who are completely ignorant, negligent, completely dejected, and those who have truly entered, one should apply in order true instruction, true answers, true praise, and true joy. Furthermore, attachment to kings, etc., is subtle. It is called: If Subhuti, a Bodhisattva makes the Tathagata mindful of the marks, from that beginning, the Tathagata and its roots of virtue and complete dedication are subtle attachments, as it is said. Why are these attachments? The path of Dharma is by nature, because of solitude, it is profound. As it is said, Bhagavan Prajñāpāramitā is profound, Subhuti, all dharmas are solitary by nature. As it is said and so on. Again, how can all attachments be abandoned? All dharmas are of one nature, by knowing, attachment is abandoned. As it is said, Subhuti, thus the nature of Dharma is not two, the nature of Dharma is only one. What is the nature of Dharma, that is non-nature, as it is said and so on, completely showing the knowable and the knower itself, it is said with the meaning of completely abandoning all limits of attachment. What is the reason for extinction itself? By preventing seeing, etc., it is said to be difficult to realize. As it is said, because seeing, hearing, feeling, and knowing are prevented, it is difficult to realize that form, etc., beforehand showing the equality of the knower and the knowable, as it is said. Again, what is the reason why the Prajñāpāramitā is so difficult to realize? Because