Tibetan
པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་འདིའི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དང༌། ཆོས་གང་དང་ཡང་ལྡན་པའི་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི། ཡང་ཕྱིར་རོལ་བ་དང༌། མུ་སྟེགས་དང༌། བདུད་དང༌། ཐེག་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་དང་མི་འཕྲོགས་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི། ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི། ཡང་འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་ལ་དོན་དང༌། དོམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ན། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེས་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་གེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་དོན་ནམ་དོན་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འཐད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དུ་དོན་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་བཀག་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང༌། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་དང༌། འདུས་མ་བྱས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་དང༌། ནམ་མཁའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་དེས་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མེད་པ་ནི་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང༌། གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་བཀག་པ་དང༌། གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་ལ་ཐོབ་པར་བསྙད་པས་གནག་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་བས་མངོན་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེས་ན། རབ་འབྱོར་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོངས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལམ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་བརྩད་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཚད་མར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་ པ་ནི་ངག་གི་ལམ་གྱིས་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་རྣམ་པར་ཆད་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་མའི་མུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩད་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་ཕྱིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་དེའི་མུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང༌། དེ་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའང་དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནོགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེས་ཤེས་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ནམ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུང་པ་ཡིན་ནོ། །ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་པ་ན། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞི། །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་དཔའ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཇི་སྐད་དུ་ལོ་མ་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ལྡང་བུའི་དཔེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་མང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་དང༌། འབྲས་བུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་དཔའ་བ་ཉིད་དང༌། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་འཐད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང༌། ལས་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང༌། སྨོན་གནས་ཤེས་པ་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང༌། ས
Chinese
对于不具足（法）的完全愚昧，即是如是性，以及真实的边际和法界等都包含于此中的意义，以及不具足任何法的意义，因此才宣说了般若波罗蜜多。对于不平等性，即非共同性的完全愚昧，即是外道、邪见者、魔和具有其他乘者都无法断绝和夺取的意义，因此才宣说了般若波罗蜜多。对于痛苦等谛的完全愚昧，即是从痛苦的意义中，应当如实地行持真实如是的意义，因此才宣说了般若波罗蜜多。 对于烦恼的自性完全愚昧，即是对贪欲、嗔恨和愚痴，不应行持为有意义和无意义，这是为什么呢？因为贪欲、嗔恨和愚痴的如是性，对于任何事物都不应许作为有意义或无意义。同样，对于一切法，也遮止了作为有意义或无意义的行持。这是为什么呢？因为如来现证圆满正觉后，对于任何法都没有执着，并且不分别有为法和无为法，因此般若波罗蜜多遮止了作为有意义和无意义。无为法是一切圣者的意义，并且以虚空的如是性的比喻，它对此没有任何助益。以有意义和无意义二者皆无的方式，才能获得一切相智，因此才宣说了般若波罗蜜多。无二是无有二的胜义谛，对于此的完全愚昧，即是以无二的法遮止获得无二的法，以二的法遮止获得二的法，以及对于二和无二的法不执着而宣说获得，因此才宣说了般若波罗蜜多。因为如此这般广大地分别各种各样的分别念，所有显现的执着都是不相顺的方面，因此，善现，对于一切相智没有执着，因此才这样宣说了。
English
Complete ignorance of not possessing (dharma) is thusness, and the meaning of encompassing the true limits and the realm of phenomena within it, and the meaning of not possessing any dharma, therefore, the Prajñāpāramitā is proclaimed. Complete ignorance of inequality, that is, non-commonality, is the meaning that cannot be severed or stolen by outsiders, heretics, demons, and those with other vehicles, therefore, the Prajñāpāramitā is proclaimed. Complete ignorance of the truths such as suffering is the meaning that one should practice the meaning of reality as it is from the meaning of suffering, therefore, the Prajñāpāramitā is proclaimed. Complete ignorance of the nature of afflictions is that one should not practice attachment, hatred, and ignorance as meaningful or meaningless. Why is that? Because the thusness of attachment, hatred, and ignorance should not be allowed to make anything meaningful or meaningless. Similarly, the practice of making all dharmas meaningful or meaningless is prohibited. Why is that? Because after the Tathagata attained complete enlightenment, there is no attachment to any dharma, and there is no distinction between conditioned and unconditioned dharmas. Therefore, the Prajñāpāramitā prohibits making things meaningful or meaningless. The unconditioned is the meaning of all noble ones, and the example of the thusness of space does not benefit it in any way. By the way of non-duality of meaningful and meaningless, one can attain omniscience, therefore, the Prajñāpāramitā is proclaimed. Non-duality is the ultimate truth of non-duality. Complete ignorance of this is the prohibition of attaining non-dual dharma by non-dual dharma, the prohibition of attaining dual dharma by dual dharma, and the proclamation of attainment by not clinging to dual and non-dual dharmas. Therefore, the Prajñāpāramitā is proclaimed. Because such extensive differentiation of various discriminations, all manifest clinging is an unfavorable aspect, therefore, Subhuti, there is no clinging to omniscience, therefore, it is proclaimed.
Chinese
因此，对于无所缘的智慧，唯一的一种形态是完全成就的。在此，如果涅槃和道都不存在，那么所有的圣者都将不复存在，这是辩论。一切无为法的彻底区分，以及无为法无生，以此作为世间名言的标准，这就是道。为什么呢？因为胜义谛不是语言之道所能诠释的，这是合理的。对于种种断灭见，了知后际，这是辩论。自性本空，以自性本空之故，对于诸法，不能完全了知其后际，并且不了解这一点，这也是被揭示的，这是回答。因此，对于无垢的所缘，智慧是合理的。正因为如此，世尊说，菩萨摩诃萨们为了众生的利益，安住于无上正等觉，是难行之行，因为他们不执着于众生或被称作众生的事物等等。当这些瘟疫消退时，就像长期以来到达中央一样。以各种方式行走的，成就安乐功德圆满的一切，就像大海上面的四条河流。以殊胜的果实而英勇的，对于那位大菩萨，以各种方式作为依靠。正如以树叶、花朵和果实丰盛的树枝的比喻，菩萨们是福田，因此，是所有众生安乐享受的至上和众多事物的原因，以及果实的聚集本身，以其殊胜的果实而英勇，像这样成为如来，这是被理解的。为什么呢？因为一切法的如是性，是获得一切相智二种清净的合理性。同样，学习如是性的般若波罗蜜多，是圆满诸根，以及业的主宰，以及了解愿望的处所，以及三时智慧的完全清净，以及众生的利益，以及
English
Therefore, the single aspect of wisdom that focuses on the absence of an object of focus is perfectly accomplished. Here, if there is no Nirvana and no path, then all the noble beings would cease to exist, which is a debate. The complete distinction of all unconditioned phenomena, and the very absence of arising of the unconditioned, by which the worldly conventions are taken as valid, that is the path. Why is that? Because the ultimate truth is not something to be designated by the path of speech, which is reasonable. To fully understand the later limit for all extremes of severance, that is a debate. Since one's own characteristic is emptiness, and because of the very emptiness of one's own characteristic, one does not fully know the limit of phenomena, and that not knowing is also what is shown, that is the answer. Therefore, wisdom that focuses on the absence of defilement is reasonable. For that very reason, the Bhagavan spoke of how Bodhisattva Mahasattvas who abide in unsurpassed, perfect, and complete enlightenment for the sake of sentient beings are performing difficult deeds, because they do not perceive sentient beings or what is designated as sentient beings, and so forth. When these plagues subside, it will be like reaching the center after a long time. All the accomplishments of happiness and perfect qualities that go in every way, like the four rivers to the great ocean. To that great hero with excellent fruit, one relies in every way. Just as with the example of a branch abundant with leaves, flowers, and fruit, Bodhisattvas are fields of merit, therefore, they are the supreme and manifold cause of the enjoyment of happiness for all beings, and the very gathering of fruit itself, being heroic with its excellent fruit, becoming such is taken as the Tathagata. Why is that? Because the suchness of all phenomena is the reason for obtaining the two-fold purity of all-knowingness. Likewise, studying the Prajnaparamita of suchness is the perfection of the faculties, and the mastery of actions, and knowing the place of aspirations, and the complete purification of the wisdom of the three times, and the benefit of sentient beings, and