Tibetan
ང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་བསམས་ནས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་སེམས་གང་ཞིག་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་དེ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་དུ་བཏགས་པའང་མི་བཟོད་པས་སྨྲས་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ། མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའམ། དམིགས་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་བརྒལ་བ་མི་རིགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་སེམས་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་མེད་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དྲོད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཡིད་ཅན་གྱི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་གང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཡིད་ཅན་གྱི་དྲོད་ཐེག་པ་གསུམ་ཀ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐབས་མཁས་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཆུང་དུ་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ཉིད་དང་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བདེན་པའོ། །དངོས་པོ་འགག་པས་ན་ཞི་བའོ། །རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་མུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་མ་བྱང་ཆུབ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམ་ ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །གཞན་དུ་འགྱུར་པ་ཉིད་མེད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མཛད་པས་ན་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་བའོ། །དེ་ལ་འཕེལ་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །འགྲིབ་པ་ནི་འགག་པའོ། །མི་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ལྷག་པར་མོས་པ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཉིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་མིང་དེའང་གནས་པ་མ་མཆིས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིང་དེ་མ་མཆིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གནས་པ་ནི་རྒྱུན་འདྲ་བའོ། །གནས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྒྱུན་མི་འདྲ་བའོ། །ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བརྡར་བཏགས་པ་དང༌། ཆོས་སུ་གདགས་པ་གང་ལགས་པ་དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒྱ་ཆེར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བགྱི་བའི་མིང་དེ་ཡང་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་འམ་ཞེས་པ་པ་ནས་དངོས་པོ་འམ་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས་སྤྲུལ་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་གྱི་མིང་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མ་མཆི་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་འགྱོད་པ་མ་མཆིས་ལ། མི་འཇིགས་མི་དང་བ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པའི་ཆད་དང་མཐུན་པ་ལས་འདི་ཁྱད་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བར་ཆད་མེད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དྲོ་བར་གྱུར་བ་ཞེས་གྱུར་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རིགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནམ། ཡང་ན་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བ་ཡང་འདིའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དྲོད་ལས་ནི་རྩེ་མོར་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དོ་ཤལ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་འམ་འདི་ནི་འཇུག་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།རྩེ་མོ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང༌། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩེ་མོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་རྣམས་དང་འཇིགས་རྟེན་པའི་ཅོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ལ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྩེ་མོའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དེས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་བཀག་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེའི་དངོས་པོ་བཀག་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་མ་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ནའང་གཟུགས་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་རྣམས་དང་དེའི་སྟོང་བ་ཉིད་ཕན་ཚུན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དང༌། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་པས་ཆོས་རྣམས་དང་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཕན་ཚུན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔ་མས་ནི་རྟག་པའི་མཐའ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་ཆད་པའི་མཐའ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞིའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་ སྐབས་སུ་གནས་པ་མེད་པའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། དེས་གཟུགས་ལ་མིན་རྟག་ཅེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མིན་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུགས་ལ་ཞི་བའོ་ཞེས་བགྱི་བར་གནས་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ནི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ
Chinese
ང༌། 说是与具有或不具有独觉的心等。考虑到仅仅存在并与之相关联而说的是：具寿善现，被称为非心的心是否存在？这是指这个问题。由于无法忍受仅仅是假设，所以说：具寿舍利子，凡是无心，那么存在本身存在吗？或者不存在本身存在吗？或者会成为所缘吗？这是指，以心来驳斥其不合理之处。那么，无心是什么呢？具寿舍利子，无心是从不变、无分别开始的。为了阐述一切法不变、无分别的自性是无心的法性之名相，所以这样说。四谛的所缘和行相的差别已经阐述完毕。关于以暖的因的差别为主而说，为什么呢？等等。像那样具有名称的有情之暖，是成为什么的因呢？就像这样，从这部般若波罗蜜多中，菩萨摩诃萨们以及声闻和独觉们，应当恒常不断地修学的这三大乘被广为阐述，因此，像那样具有名称的有情之暖，被说是通达三乘的因。完全执持的差别是善巧方便和善知识的特征。分别和真实具备将在后面阐述，这暂时是暖变小的情况。中间的情况是，世尊，我没有见到色蕴的增长和减损，也没有如实地随顺见到，从这里开始，直到如果没有见到一切佛和一切法的如是的增长和减损，也没有如实地随顺见到为止，这是指所缘的差别。一切名皆以无性而住，与住和离住无别，这是行相的差别。其中，由于远离烦恼，所以是行相的真实。由于事物灭尽，所以是寂静。由于自身未生，所以是不生。
English
Nga. It is said that it is not with or without the mind of a solitary Buddha, etc. Considering that it merely exists and is related to it, it is said: Fortunate Subhuti, does the mind called non-mind exist? This refers to the question. Since it is unbearable to merely assume, it is said: Fortunate Shariputra, whatever is without mind, does existence itself exist? Or does non-existence itself exist? Or will it become an object of focus? This refers to refuting its unreasonableness with the mind. So, what is without mind? Fortunate Shariputra, without mind starts from being unchanging and without discrimination. In order to explain that the nature of all dharmas being unchanging and without discrimination is the name of the nature of non-mind, it is said so. The difference between the object of focus and the aspect of the four truths has been explained. Regarding speaking mainly about the difference in the cause of warmth, why is that? etc. What is the cause of the warmth of sentient beings with such names? Just like this, from this Prajnaparamita, the three great vehicles that Bodhisattva Mahasattvas and Shravakas and Pratyekabuddhas should constantly and continuously study are widely explained, therefore, the warmth of sentient beings with such names is said to be the cause of understanding the three vehicles. The difference of complete holding is the characteristic of skillful means and a virtuous friend. Discrimination and truly possessing will be explained later, this is temporarily the situation where the warmth becomes small. The middle situation is, O Bhagavan, I have not seen the increase and decrease of the form aggregate, nor have I truly followed and seen it, starting from here, until if I have not seen the increase and decrease of the suchness of all Buddhas and all dharmas, nor have I truly followed and seen it, this refers to the difference of the object of focus. All names abide in non-existence, and are no different from abiding and non-abiding, this is the difference of aspect. Among them, due to being separated from afflictions, it is the truth of aspect. Due to the extinction of things, it is peaceful. Due to oneself being unborn, it is unborn.
Chinese
是这样的。因为彼岸的无边无际，所以难以理解，因此没有产生。因为圣者们先前具有的、未曾开悟的、远离染污，所以没有一切烦恼。因为没有众生的目标，所以没有清净。因为是圣法的因，所以是法界。因为没有其他变化，所以是真如，因为是不颠倒的究竟，所以是真实的边际。因为不是一切圣者所造作，所以是法住性，是它们的增长和衰减。其中，增长是生，衰减是灭。所谓“不可见，正确地不随意见”这两个词，要知道这是为了着重说明对无目标之相的修习，以及对目标的作意，和对如实见之作意。还有，世尊的名号也没有住留，也没有不住留。为什么呢？因为没有名号。所谓住留，就是相似的延续；所谓不住留，就是不相似的延续。大世尊，例如，菩萨被称为法的名称，以及被称为法的，从“广大的佛”这个名称，以及“佛法”这些名称，无论是善或不善，还是有或无，都无法言说。例如，梦境乃至幻化的名称，都无法言说。菩萨大士如此行持，不会灰心丧气，没有后悔，不害怕，不畏惧，不惊恐，必定会证得一切智智。以上是广说的内容。如果与解脱的断灭相符，那么这有什么区别呢？如果没有障碍，就非常接近见道。所谓“变得温暖”，说“变得”是为了了解小、中、大的类别吗？或者，也是为了了解根器迟钝等众生的差别，以及此处的所缘等差别吗？
English
It is like that. Because the other shore is boundless, it is difficult to understand, therefore there is no arising. Because the noble beings previously possessed, have not attained enlightenment, and are free from defilements, therefore there are no afflictions. Because there is no object of sentient beings, therefore there is no purification. Because it is the cause of the noble Dharma, it is the Dharmadhatu. Because there is no other change, it is Suchness, because it is the ultimate of non-reversal, it is the true limit. Because it is not created by all the noble ones, it is the abiding nature of Dharma, which is their increase and decrease. Among them, increase is birth, and decrease is cessation. The two words "invisible, correctly not following the view" are to be understood as emphasizing the practice of the aspect of no object, as well as the attention to the object, and the attention to seeing reality as it is. Furthermore, the name of the Bhagavan does not abide, nor does it not abide. Why? Because there is no name. The so-called abiding is a similar continuation; the so-called non-abiding is a dissimilar continuation. Great Bhagavan, for example, the Bodhisattva is called the name of Dharma, and what is called Dharma, from the name "Great Buddha," and the names "Buddha's Dharmas," whether good or bad, or existent or non-existent, cannot be expressed. For example, the names from dream to illusion cannot be expressed. The great Bodhisattva, acting in this way, will not be discouraged, will have no regrets, will not be afraid, will not be fearful, will not be terrified, and will surely attain all-knowing wisdom. The above is the extensive explanation. If it is in accordance with the annihilation of liberation, then what is the difference? If there are no obstacles, it is very close to the path of seeing. The so-called "becoming warm," saying "becoming" is to understand the categories of small, medium, and large? Or, is it also to understand the differences of beings with dull faculties, etc., and the differences of the objects of focus, etc., here?
Chinese
也应当同样地说顶位。暖位是指缘于四谛，具有十六种行相。从暖位到顶位，它们也同样会转变，等等，所说的那些是怎样的呢？是与朵夏寺（藏文：དོ་ཤལ་གཙུག་ལག་ཁང་）的体性相同，还是这是另一种入门呢？暖位已经讲完了。 现在要讲顶位，要知道它们的因性，以及完全执持的差别，和与正见相应，也如前面一样。对于顶位，如同对于忍位和世间法的殊胜位一样。其中，就顶位的所缘差别而言，世尊又说，当大菩萨行般若波罗蜜多时，他不应安住于色，从这开始，遮止安住于一切法。那为什么呢？世尊说，这是因为色以色性空，从而遮止了诸法的自性。就体性的差别而言，什么是色的空性，那也不是色，在空性之外也没有色，诸法和它的空性是相互具有体性差别的。那为什么呢？因为色即是空性，空性即是色，因此认为诸法和它的空性是相互的自性而说的。其中，前者遮止了常边，后者遮止了断边。就四谛而言，在苦谛的 时候，没有安住的所缘差别是：世尊又说，当大菩萨行般若波罗蜜多时，他不应安住于视色为无常，直到不应安住于视色为寂静之间广说。那为什么呢？世尊说，这是因为色无常即以色无常性空。