Tibetan
ད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བརྗོད་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་མི་བགྱིའམ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལ་བསླབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བསལ་བ་དང་གཞག་པ་མེད་པར་སློབ་པ་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། རབ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམ་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པ་དག་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཆགས་པ་བཀག་པ་དང༌། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང༌། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོག་པ་དང༌། དམིགས་པར་གནས་པས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མེ་ནུས་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་པའི་འཐད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མེ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བར་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པའོ་ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཏོག་པ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་དག་མི་འཐད་པ་དང༌། མཛད་པ་དེ་གང་གི་ཡང་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་ མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གཟུངས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེའི་རློབ་སེམས་དང༌། དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་པར་གཞག་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་བྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ལྔ་མ་གཟིགས་པ་དང༌། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལུང་བསྟན་ར་མཛད་པ་མེད་པ་དང༌། རྫས་མེད་པ་ལ་རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཟློག་པའི་དོན་དེ་ལྟར་པ་དང༌། དོན་དམ་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་གྲངས་ལ་གནས་ནས་བླ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒ་བཀག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་འདུས་བྱས་དང༌།འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་བཀག་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང༌། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་བས་བྱེད་པ་པོ་དང༌། བཅས་པའི་སྤྲུ་པའི་དོངས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོངས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དང༌། དེ་གཉི་གའི་བྱེད་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང༌། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨིན་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དང༌། སྤྲུལ་པ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་དཔེས་བྱེད་པ་པོའི་རྣམས་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་མ་དག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་ལ་ཡིན་ན་ཡོན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་གནས་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང༌། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་འཐོར་བར་བྱེད་པ་རྣམས་དང༌། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རྣམས་ཡོན་དེས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དག་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་པར་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕར་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བ་དང༌། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ངེས་པར་དཔྱད་པར་མཛད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆེས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མཛད་པར་ཐལ་བ་དང༌། གཞན་རྣམས་མེད་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་མཚན་མ་བསྟན་པས་ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོའམ་ཞེས་སྐྱེས་པ་དང༌། བུད་མེད་ཀྱི་རྟག་སྨོས་པ་ནི་ཟ་མ་དང༌། མ་ནིང་དང༌། མཆིག་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བླངས་པ་ནི་རིགས་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པར་བྱད་པའི་དོན་ཏོ། །བུ་དང༌། བུ་མོ་བརྗོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བོ་དང༌། མཐུན་པའི་བརྗོད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །རིགས་སྨོས་པ་ནི་རྒྱུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་དབང་དུ་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ངམ་སྨོས་པ་ནི་སྐྱེ་གནས་དང་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོངས་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་པས་རིགས་དམན་པ་ཡིན་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདིར་དབང་དུ་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེའི་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་དེ་ཡིས་རྣམ་འཇོམས་པས། །སྒོམ་པའི་ལམ་དང༌། འབྲེལ་པ་ཡི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏོ། རབ་འབྱོར་ཐ་སྙད་དང་མིང་དང་མཚན་མ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམ་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་བར་བསྟན་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བདག་གཉིས་ཇི་བཞིན་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་གསུམ་དང༌། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང༌། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང༌། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང༌། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། །གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཀུག་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་ བྱ་བ་གང་གསུང་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་ར་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ན་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་གང་དག་དང༌། རྟགས་གང་དག་དང༌། མཚན་མ་གང་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང༌། རྟགས་དེ་དག་དང༌། མཚན་མ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང༌། ནང་གི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ལམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ནི། ལམ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་
Chinese
現在說獲得智慧，世尊，那麼菩薩摩訶薩修行般若波羅蜜多，是否不應學習色等法呢？世尊以一切智所說的，是學習親近所緣。對於非空性的分別念，從色乃至一切智之間，不作捨棄與安立而隨許學習，以及見到一切法自性是空性，因此彼是空性，自性即是空性。如果推論般若波羅蜜多沒有修行，善現（རབ་འབྱོར།），沒有修行即是修行般若波羅蜜多，從此開始，乃至於一切智之間，應以不緣的行相來修習，世尊所說的以不緣的行相修習之道，將二與不二皆視為所緣。對於貪著的分別念，是遮止對於所緣與非所緣的貪著，如果這樣，則會轉移到其他地方，並且完全圓滿，由於安住在所緣，因此無法完全圓滿，那為什麼呢？世尊所說的理由是，般若波羅蜜多也是無所緣。對於分別諸法的分別念，如果這樣，則沒有分別諸法，如何成為所緣，因此不應分別諸法，世尊所說的是隨許不緣而善加分別。對於事物或目的而作的分別念，如果這樣，則佛陀的一切事業都不合理，並且世尊說事業不是為了任何目的，以及一切法是不作、不變、顯現、聚集的不作性。對於以三乘而決定的分別念，如果這樣，則三乘會變成沒有安立，並且由於執著陀羅尼等，因此有其散亂心，以及對於具有所緣者，安立以三乘來分別，那為什麼呢？一切法沒有被佛陀的五眼所見，如果這樣，則
English
Now, speaking of attaining wisdom, Blessed One, then should Bodhisattvas Mahasattvas, practicing Prajnaparamita, not study forms and other dharmas? The Blessed One spoke of studying what is closely observed with all-knowing wisdom. For the conceptualization of non-emptiness, from form to all-knowing wisdom, without abandoning or establishing, learning is permitted, and seeing that all dharmas are empty in their own characteristics, therefore it is emptiness, and its own characteristic is emptiness. If it is inferred that there is no practice of Prajnaparamita, Subhuti, no practice is the practice of Prajnaparamita, starting from this, up to all-knowing wisdom, one should meditate in a way that does not focus on anything. The Blessed One spoke of the path of meditating in a way that does not focus, considering both duality and non-duality as the object of focus. The conceptualization of attachment is the prevention of attachment to what is focused on and what is not focused on. If so, then it will move to another place and be completely fulfilled, but because it dwells on what is focused on, it cannot be completely fulfilled. Why is that? The reason the Blessed One spoke of is that Prajnaparamita is also without focus. For the conceptualization of distinguishing dharmas, if so, then there is no distinguishing of dharmas, how can it become the object of focus, therefore one should not distinguish dharmas. The Blessed One spoke of permitting good distinction without focus. For the conceptualization of things or purposes, if so, then all the deeds of the Buddha are unreasonable, and the Blessed One said that deeds are not for any purpose, and that all dharmas are unmade, unchanging, manifest, and gathered in their unmade nature. For the conceptualization determined by the Three Vehicles, if so, then the Three Vehicles will become without establishment, and because of attachment to Dharani and others, there is a distracted mind, and for those with a focus, the distinctions are made by the Three Vehicles. Why is that? All dharmas are not seen by the Five Eyes of the Buddha, if so, then
Chinese
嗡，薄伽梵没有对众生的三种蕴进行预言，对于将非实有认知为实有者，为了遣除此，就是那样。从胜义和幻化的角度安立名相，遮止了证得无上正等觉佛果。如来以化身的譬喻，安立于有为和无为之界，遮止了证得无上正等觉佛果，从而随许了一切佛陀的事业。如果是这样，那么如来和化身没有差别，因为有能作者。为了知晓所施设的化身之义，为了知晓所知之义，以及因为二者都没有作用而随许。为了随行于如来的成熟道，所以宣说二者的差别。为了遣除化身者对如来和化身以能作者的方式进行分别，所以宣说了这些。对于不净的分别念：如果这样，那么没有完全清净的功德，如来和化身的法性没有差别，所以是殊胜功德之所依。对于具有缘于如来的慈爱心者，以及对此作意而于虚空中散花者，以及顶礼佛陀者，凡是宣说以这些功德能使痛苦彻底止息。对于清净行者扰乱的分别念：随许对于六度不扰乱法性的行为。如果是这样，那么因为必定要分析色等法，所以如来极度扰乱法性是相违的。为了让其他没有者趣入其中，如来宣说了诸法的名相，所以凡是宣说不扰乱法性。种姓之子或种姓之女，这样恒常提到男性和女性，是为了遮除扎玛、玛宁、赤巴等。选取种姓的差别，是为了知晓四种姓完全清净之义。说儿子和女儿，是……
English
Om, the Bhagavan did not prophesy the three aggregates of sentient beings, and for those who perceive the unreal as real, to dispel this, it is so. From the perspective of ultimate truth and illusion, establishing names, preventing the attainment of the supreme perfect enlightenment of Buddhahood. The Tathagata, with the metaphor of the emanation body, establishes himself in the realm of conditioned and unconditioned, preventing the attainment of the supreme perfect enlightenment of Buddhahood, thereby allowing all the deeds of the Buddha. If this is the case, then there is no difference between the Tathagata and the emanation body, because there is an agent. In order to know the meaning of the established emanation body, in order to know the meaning of what is to be known, and because neither has any function, it is allowed. In order to follow the ripening path of the Tathagata, the difference between the two is declared. In order to dispel the distinction made by the emanator towards the Tathagata and the emanation body in the manner of an agent, these were declared. Regarding impure discrimination: if so, then there is no completely pure merit, and the Dharma nature of the Tathagata and the emanation body are not different, so it is the basis of excellent merit. For those who have loving-kindness towards the Tathagata, and for those who scatter flowers in the sky by focusing on this, and for those who prostrate to the Buddha, whatever is declared that with these merits, suffering can be completely extinguished. Regarding the disturbing discrimination of pure practitioners: allowing the practice of not disturbing the Dharma nature in the six perfections. If this is the case, then because it is necessary to analyze forms and other dharmas, it is contradictory that the Tathagata extremely disturbs the Dharma nature. In order to allow others who do not have it to enter into it, the Tathagata declared the names of all dharmas, so whatever is declared does not disturb the Dharma nature. Son of a lineage or daughter of a lineage, constantly mentioning male and female in this way is to exclude Zama, Maning, Chiba, etc. The selection of lineage differences is to know the meaning of the complete purification of the four lineages. Saying son and daughter is...
Chinese
出家之人，以及了解相符之言说之义。所谓种姓，是指了解圆满的血统能够掌握殊胜之法之义。又说“或”，是指即使由于出生地和次数等其他方面所经历的业之过患而种姓低劣，但具有福分者，在此也应视为可掌握之义。现在要讲述第二种执著的分别念，因此：有情假立及其因，有境以之而摧毁，修道之路径，及与之相关联，不顺品之其他九种。如是宣说。从具缘的俗语、名、相和现行执著等开始，直至证得一切种智之间所开示的内容。何为九种分别念？因此：二我如是及一切智，三障之三种，寂灭道如是真如等，相似具与不具，不平等痛苦等，烦恼之自性，于二取无明，视为最后之分别念。如是所说。其中，对一切种智完全无明，为何如来等已调伏者、圆满正等觉之诸佛乃称为一切种智？从“以何种方式，以何种标志，以何种相状来描述诸法”开始，如来已证悟了那些方式、那些标志、那些相状，因此称为一切种智。如是宣说。对道之智完全无明，如具缘的菩萨摩诃萨应生起一切道等所说。对一切智完全无明，如具缘的一切，是指内外之法有多少，就有多少。那些声闻和独觉也能知晓等所说。对道完全无明，从安住于道开始，此圣者