Tibetan
་ན། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དགེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི། རབ་འབྱོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ནི་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་གོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། རྟགས་དང༌། མཚན་མ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འབྲེལ་པས་མགོས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་དེའང་རྣམ་པར་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོགས་པས་སོ། །མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་དམིགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང༌། །མ་སྐྱེས་མ་འགག་ལ་སོགས་དང༌། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང༌། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང༌། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང༌། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང༌། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང༌། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང༌། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་མོ། །འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག །རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པའི་ཚིག་བཅུ་དགུས་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞི་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཟླ་དང་ལྡན་པ་དང༌། བཟློག་པའི་ཟླ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁམས་གསུམ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པར་བྱད་པ་མ་ཡིན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། སེར་སྣ་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་བསྡུས་པ་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གཏན་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོར་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་གནས་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ངེས་པ་ནི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་ཀྱང་གསུངས་པར་མཛད། སྟོན་པར་མཛད། རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་མཛད། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མཛད། གསལ་བར་མཛད། ཡང་དག་པར་འཆད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དང་བཤད་པའི་ཆོས་དག་གི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་དང༌། འཆད་པ་དང༌། བརྗོད་པ་དང༌། འདོགས་པ་དང༌། རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང༌། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། སྨོས་པ་དང༌། གསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་གང་ལགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། མིང་གི་ཚོགས་བསྟན་པ་དང༌། ཚིག་དང་ངག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང༌། དོན་དེ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དུ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་དག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་དང༌། བརྩོན་པ་བར་མ་རྣམས་ལ་སྨོས་པའི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་མཐའ་དག་ཡང་དག་པར་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་དོན་གྱིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལོགས་ཤིག་པ་མེད་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་འདི་ནི་གཞན་གཙོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདི་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། ལམ་གཞན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། རིགས་དང་དབང་པོ་དང་ཚོགས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་བྱེད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་ལུས་པ་འདུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་ཤེས་ པ་དང་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི། རྟོགས་པའི་ཚད་འདི་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང༌། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང༌། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང༌། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང༌། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང༌། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི། འདིར་རྗེས་སུ་འདས་པའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྐབས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། བཞི་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པ
Chinese
，因为没有那样的法，所以对一切法没有分别，因此无分别的善是自性珍贵的意义所说的。在道上随顺了知的忍耐是，善现，般若波罗蜜多珍宝没有被任何法所染污所说的。一切法的相，和，特征完全了知。就一切相智的自在而言，一切法在一切相中都已证得力量，但与法等分别不相关联，因此是无染珍宝的意义所说的。在道上随顺了知是，如果对珍宝三种相的意义也不了解，这是因为了知事物。不作分别，这是因为了知其理由的分别。不缘，这是因为二取。如果那样行持就是般若波罗蜜多，就能获得一切智，这是所说的。经的摄颂有四：色非常非无常，超越边和清净，不生不灭等，如虚空舍弃执着，从完全执取中解脱，自性不可言说，因为说此义，不能布施于他，作无所缘，极清净不生病，恶趣断绝和果，现前作不分别，与相清净和不相关联，于事物和名和二者，智慧不生是，一切智的刹那。这样说是所说的。这样这和也是这，也是这，是三种。这完整显示了三种状态。这和名为这之中，善现，此般若波罗蜜多不能获得任何法，不能显示，从说到不是过去，不是未来，不是现在显现，以十九种相的词语，从规律中返回的第一次第，是完整显示了知之时的，那是所有基础的
English
, because there is no such dharma, so there is no distinction in all dharmas, therefore the virtue of non-distinction is what is said by the meaning of being naturally precious. The patience of following knowledge on the path is, Subhuti, the precious Prajñāpāramitā is not defiled by any dharma, which is what is said. All dharmas' aspects, and, characteristics are completely known. In terms of the freedom of all-aspect knowledge, although all dharmas have attained strength in all aspects, they are not related to distinctions such as dharmas, so it is said by the meaning of the undefiled jewel. Following knowledge on the path is, if the meaning of the three aspects of the jewel is also not understood, this is because of knowing things. Not making distinctions is because of knowing the distinctions of its reasons. Not focusing is because of dualistic grasping. If one practices in that way, it is Prajñāpāramitā, and one will attain all-knowingness, which is what is said. There are four verses of the sutra: Form is not permanent nor impermanent, beyond extremes and pure, unborn and unceasing, etc., like space abandoning attachment, liberated from complete grasping, the nature is inexpressible, because of speaking this meaning, it cannot be given to others, making no object of focus, extremely pure no disease arises, evil destinies are severed and the fruit is, to be manifested make non-distinction, with aspects pure and unrelated, in things and names and both, wisdom does not arise is, the moment of all-knowingness. This is what is said. Thus this and also this, and also this, are three kinds. This completely shows the three states. In this and called this, Subhuti, this Prajñāpāramitā cannot obtain any dharma, cannot show, starting from saying it is not past, it is not future, it is not present manifestation, with nineteen kinds of words, the first order returning from the rule, is the complete display of the time of knowing, that is the basis of all
Chinese
因为对于一切事物具有对立，并且为了遮止具有对立之相的种种分别念。再者，关于“此与”之说，善现，般若波罗蜜多不是使三界得以超越，不是使一切安住于涅槃之界，布施波罗蜜多不是布施，不是舍弃悭吝，乃至一切相智不是给予，声闻和独觉不是舍弃。凡所说者，如是即是完整地显示了第二种道智的场合，因为由轮回和涅槃所摄的不相容和对治的种种分别念，永远都没有使用的机会。再者，关于“此是”之说，善现，般若波罗蜜多不是分别给予诸佛之法，异生之法，声闻和独觉之法，不是舍弃。不是给予有为之界和无为之界，不是舍弃。这是什么原因呢？善现，如来出现也好，不出现也好，此法界是安住的，法之决定是安住的，如来现证菩提而证悟，现证菩提而证悟之后，也作宣说，作开示，作种种解释，作种种分别，作阐明，作如实的讲述。凡所说者，如是即是完整地显示了第三种一切相智的场合，因为这是宣说自他之义所摄的一切相的证悟和讲述之法的因。因此，如是般若波罗蜜多，凡是宣说，讲述，陈述，施设，解释，分别，言说，阐明，以及如实地开示，这就是般若波罗蜜多完全清净的显示啊，这是教示的结尾。
English
Because everything has opposition, and in order to prevent various conceptualizations that have the aspect of opposition. Furthermore, regarding the saying "this and," Subhuti, the Prajnaparamita does not cause the three realms to be transcended, does not cause all to abide in the realm of Nirvana, the Dana Paramita is not giving, is not abandoning stinginess, and even all-knowingness is not giving, Sravakas and Pratyekabuddhas are not abandoning. Whatever is said, thus it is that the second occasion of the path knowledge is completely shown, because the various conceptualizations of incompatibility and antidote, which are included by Samsara and Nirvana, never have the opportunity to be used. Furthermore, regarding the saying "this is," Subhuti, the Prajnaparamita does not separately give the Dharma of the Buddhas, the Dharma of ordinary beings, the Dharma of Sravakas and Pratyekabuddhas, is not abandoning. It is not giving the realm of the conditioned and the realm of the unconditioned, is not abandoning. Why is that? Subhuti, whether the Tathagatas appear or do not appear, this Dharma realm is abiding, the determination of Dharma is abiding, the Tathagatas realize enlightenment and awaken, and after realizing enlightenment and awakening, they also make proclamations, make teachings, make various explanations, make various distinctions, make clarifications, and make truthful narrations. Whatever is said, thus it is that the third occasion of all-knowingness is completely shown, because this is the cause of the realization and narration of all aspects included by the meaning of self and other. Therefore, thus the Prajnaparamita, whatever is proclaimed, narrated, stated, established, explained, distinguished, spoken, clarified, and truthfully revealed, this is the complete and pure manifestation of the Prajnaparamita, this is the end of the teaching.
Chinese
彼等之义者，谓诸法之自性，及种种差别之自性，与显示名之聚，及安立语与言辞，与令彼义近于他人之相续，与为令所化有情信乐此法故，于义而令亲近，与彼等即是应令显现执著布施等摄持之事物，与为精进薄弱者等总摄一切学处而开示，与为精进中等者等阐明所说之法性，与为精进增上者等，以能如实宣说一切法之自在，而如次第宣说也。又以何义故，如知道之自性般，于一切知之自性，无有各别修道耶？谓声闻与独觉之圆满，乃菩萨之智与见所观察而度脱，如是说故，此乃意指以他为主也。又从入流至独觉间之智与断为何，谓是于不生法之忍也，如是所说也。何为忍耶？谓于苦，知法之忍也。此从何得知耶？谓无有其他差别之道，以种姓与根与聚之差别而趣入故也。以菩萨之忍之作用，能令其他诸人所证悟之作用无余聚集故。彼等之智与断为何，谓是彼之忍也，然非仅此证悟之量也。如是者，乃是其他之类别也。如是作已，智不住有，悲不住寂，无方便故远，以方便故非远。不顺品之对治等，与加行及彼之平等性，与声闻等见道，如是等一切，立为知性。如是所说者，应观为于此处是随顺过去之关联也。《般若波罗蜜多教授论》之《现观庄严论》中，于一切智之品中，即是第三品之行相差别之章。一切智性已宣说完毕矣。第四，一切相现观