Tibetan
ང་གི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་དོན་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཚིག་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྙད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡ་སོགས་པ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་རང་གི་བརྡས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་བའི་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་བསྙད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་གྱི་ལན་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་དྲིས་པ་དང་ལན་བཏབ་པའོ། །གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་རུང་གི །གནས་བརྟན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང༌། སྟོན་པ་དང༌། ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ། །དྲིས་ནས་ལན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་གདུལ་བྱ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཆད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །བག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་ཉེ་བར་འོངས་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལྟར་འདིར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་དང༌། སྒྱུ་མའི་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་ཉན་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་རབ་ཏུ་མི་བརྗོད་པའང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྲུབ་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཡེང་བའང་རྒྱུད་མི་ཟད་པར་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་མེད་པར
Chinese
我的意思是，住持善现所说的内容是不可知的，他是这么说的。夜叉的夜叉语、夜叉的词语、夜叉所说的话、夜叉所详细说明的那些，就是指所说的“呀”等等，其中夜叉语是指用他们自己的符号来理解。词语是指语言的集合。所说的话是指想要表达的意义完全圆满的“清净”之义。详细说明是指对谈话的回答，即那些提问和回答。所谓“那些”，是指先前已经接近获得的那些。那是可以理解的。住持圣者善现讲说、详细讲述、开示、接近开示般若波罗蜜多，向他祈请开示就是讲说。提问后回答就是详细讲述。这二者都是为了调伏愚昧众生而讲说，就是开示。为了放逸者，接近后亲自开示，就是接近开示。天子们，像这样，这里连一个字也没有说，从这里开始是为了禁止详细开示和听闻。因为般若波罗蜜多和圆满正等菩提，以幻化、梦境、回声、幻术等例子来说，是没有文字的，所以没有详细讲述和听闻。如果说是既说法又不详细讲述，那是因为它是获得说法果报的因。也是因为佛陀的愿望已经实现。说法是语言的自性，所以会变成极大的散乱。考虑到散乱也会使相续不断地混乱，所以佛陀世尊先前成为菩萨时，就发愿说，我获得佛陀果位后，像如意宝一样，即使不说话也能利益众生。是这样发愿的。没有用语言表达
English
My meaning is that what was said by the abbot Subhūti is unknowable, so he said. The language of the yakshas, the words of the yakshas, what the yakshas said, and what the yakshas explained in detail, that is, what was said such as "ya," etc., among which the language of the yakshas refers to understanding by their own symbols. Words refer to the collection of languages. What is said refers to the meaning of "purity" that completely fulfills the meaning one wants to express. Detailed explanation refers to the answers to conversations, that is, those questions and answers. The so-called "those" refers to those who have previously approached and obtained. That is understandable. The abbot, the noble Subhūti, teaches, elaborates, reveals, and closely reveals the Prajñāpāramitā. Asking him to reveal is to teach. Answering after asking is to elaborate. Both of these are taught for the sake of taming ignorant beings, which is to reveal. For the negligent, approaching and personally revealing is to closely reveal. Sons of the gods, like this, not even a single letter is spoken here, starting from here is to prohibit detailed revelation and hearing. Because the Prajñāpāramitā and the complete and perfect enlightenment, using examples such as illusion, dreams, echoes, and magic, are without letters, therefore there is no detailed explanation and hearing. If it is said that it is both teaching the Dharma and not explaining in detail, it is because it is the cause of obtaining the fruit of teaching the Dharma. It is also because the Buddha's wish has been fulfilled. Teaching the Dharma is the nature of language, so it will become a great distraction. Considering that distraction will also cause continuous confusion, the Buddha, the Bhagavan, when he previously became a Bodhisattva, vowed that after I attain Buddhahood, like a wish-fulfilling jewel, I will be able to benefit sentient beings even without speaking. This is how he made the vow. Without expressing in words
Tibetan
་དོན་སྟོན་པའང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་མ་གནས་ བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་པ་ཕྲ་བབས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་མི་རིག་པ་ནི་ཤེས་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང༌། རྐྱེན་ཉིད་འདི་ལ་ཟབ་མོ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་དོན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལའང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐལ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ་མཛད་པས་དེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཇི་ཙམ་ཕ་ཡིན་པ་དག་གིས་རང་གིས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡང་གང་ཞིག་དང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་པ་དང་ཕྲ་བ་ཉིད་འགོག་པ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་པར་སྟོན་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལའོ། །གཟུགས་སུ་བཏགས་པའང་མེད་དམ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཏགས་པའམ་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེ་དག་གི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
Chinese
也能开示意义。因为已经说了，对于任何事物，对于任何人，想要如何听闻，对于他们，那个意义，即使没有声音，也如是显现。如是说。其中甚深智慧是这样的：奇哉，住持拉波觉，这能清楚地显现，比深奥更深奥，进入到比细微更细微之处。这是所说的。其中，住持拉波觉所近示的意义，无明是甚深智慧，一个字也不说，是甚深言说。其他经部中也说，这十种善业道，自己现证圆满，并且，仅凭此因缘，以甚深随觉，就能成办独觉乘。这是所说的。是唯一自己的意义，作为理由，自己成佛，故为独觉。对于声闻也并非过失，因为他们依赖于他人的近示。对于圆满正等觉佛陀也并非过失，因为他是遍知一切相，为了所有众生的利益而努力，因此比他们更为殊胜。独觉佛陀们，无论是证悟的程度如何，都能够自己圆满菩提。如果问，他们的证悟程度是怎样的？颂曰：所取义分别，为遣除故，能执未遣除故，以及，如犀牛角的所依之路，当知是真实摄集。如是说，因为他们已经舍弃了所取之相的分别，从蕴、界、处等，直到广大的遍知一切相的自性深奥和细微的止息。独觉佛陀们显示舍弃了所知障的一部分，比声闻们的证悟更为殊胜，因此这样说。所谓“于此宣说之法”，是指对于独觉而言的。从“没有施设为色”到“没有施设为菩提”，是因为他们已经舍弃了所取之相的分别。
English
It can also reveal the meaning. Because it has been said, for any thing, for any person, how they want to hear, for them, that meaning, even without sound, appears as such. Thus it is said. Among them, profound wisdom is like this: How wonderful, Abbot Rabjor, this can clearly manifest, deeper than profound, entering into the more subtle than subtle. This is what is said. Among them, the meaning closely shown by Abbot Rabjor, ignorance is profound wisdom, not saying a single word, is profound speech. It is also said in other Sutras, these ten paths of virtuous actions, one's own direct realization is complete, and, only by this cause, with profound subsequent awareness, one can accomplish the Pratyekabuddha vehicle. This is what is said. It is the meaning of one's own self, as a reason, one becomes a Buddha oneself, therefore a Pratyekabuddha. It is not a fault for the Shravakas either, because they rely on the close instruction of others. It is not a fault for the Fully Enlightened Buddha either, because he is the knower of all aspects, striving for the benefit of all sentient beings, therefore he is more superior than them. The Pratyekabuddhas, no matter what the degree of realization, are able to perfect enlightenment themselves. If asked, what is their degree of realization? The verse says: The conceptualization of the object to be grasped, is for the sake of eliminating, because the grasping is not eliminated, and, the path of reliance like a rhinoceros horn, know that it is the true collection. Thus it is said, because they have abandoned the conceptualization of the aspect of the object to be grasped, from aggregates, elements, sources, etc., until the cessation of the profound and subtle nature of the vast all-knowing aspect. The Pratyekabuddhas show that they have abandoned a part of the obscurations of knowledge, their realization is more superior than that of the Shravakas, therefore it is said like this. The so-called "teaching of the Dharma here" refers to the Pratyekabuddha. From "not designated as form" to "not designated as Bodhi", it is because they have abandoned the conceptualization of the aspect of the object to be grasped.
Tibetan
ཡི་གེ་རྣམས་སུ་བཏགས་པའང་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བཟོད་པ་འདི་ལ་མི་བརྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་འདིའམ་འདི་དང་ཡང་དེ་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་སྒུ་མ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་རྟེན་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལེན་པར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་རང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་དོན་ཅན་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་རྟོགས་པ་བཀག་པ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་མ་བརྗོད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་འགའ་མ་བརྗོད་མ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་པ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་ཤི
Chinese
之所以说“文字等也不存在吗”，是因为自己现证圆满菩提的缘故。从“凡是想要安住于入流果位，乃至想要获得独觉果位的人，都不能不依赖此忍”之间，是说通达道本身就是通达一切道的对境。考虑到那些没有断除执著者的分别念而宣说的是：那些众生如同幻化，听闻佛法者也如同幻化。因为独觉佛们并非证悟到执著者无实有，所以在先前一切相智的阶段，应当像幻化之人一样学习。从开始阐释那句“这与那，或那与这并不相违”，到将蕴等乃至涅槃也说成如梦如幻。为什么呢？因为幻化和涅槃等是无二无别，不可分割的。考虑到证悟所依的种姓而宣说的是，开示不退转的大菩萨等受持般若波罗蜜多具有开示独觉佛的意义，以及从遮止他们对色等及其空性的相互证悟开始。为什么呢？因为这是因为没有宣说和开示任何法，正如没有宣说和开示任何法一样，在此，即在独觉佛的场合，没有任何人受持。直到此处，都阐明了在所依的结合处，“菩萨”这个词的意义是空无且不可见的，正如所说的那样。具寿善现从“此般若波罗蜜多广为开示了这三种乘，即声闻乘、独觉乘和正等觉佛乘”开始，做了许多不如意的驳斥，以及从具寿舍利子也是如此开始，大菩萨超越一切世间。
English
The reason for saying "Are letters, etc., also non-existent?" is because one has directly realized perfect enlightenment oneself. From "Those who wish to abide in the fruit of stream-entry, up to those who wish to attain the state of a solitary buddha, must rely on this forbearance," it is said that the knowledge of the path itself is said to be the object of all paths. Considering that those who have not abandoned the conceptual thoughts of grasping are spoken of, it is said: "Those sentient beings are like illusions, and those who listen to the Dharma are also like illusions." Because solitary buddhas do not realize that the grasper is non-existent, they should be trained like illusory beings in the stage of omniscient knowledge. Starting from explaining that "this and that, or that and this, are not contradictory," it is said that aggregates, etc., up to nirvana, are like dreams and illusions. Why is that? Because illusion and nirvana, etc., are non-dual and indivisible. Considering the lineage of the basis of realization, it is said that showing that irreversible great bodhisattvas, etc., take up the Prajnaparamita has the meaning of showing the solitary buddha, and from preventing them from mutually realizing form, etc., and its emptiness. Why is that? Because it is because no Dharma has been spoken or shown, just as no Dharma has been spoken or shown, here, that is, in the case of the solitary buddha, there is no one who takes it up. Up to this point, it clarifies that in the place of the combination of the basis, the meaning of the word "bodhisattva" is empty and invisible, as it is said. The venerable Subhuti, from "This Prajnaparamita extensively shows these three vehicles, namely the Hearer Vehicle, the Solitary Buddha Vehicle, and the Perfectly Enlightened Buddha Vehicle," made many undesirable refutations, and from the venerable Shariputra also being the same, the great bodhisattva transcends all the world.