Tibetan
ད་ཡིན་ནོ། །ཡང་དྲིས་པ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་རྟོག་ན། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་གཞན་དྲིས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཡང་འདིར་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་དང་རྩོད་པར་སྨྲ་བར་རྩོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་སྤྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དང༌། དབང་པོའི་དབྱེ་བས་མྱུར་བ་དང༌། རིང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཡུང་རིང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ལུང་གི་དོན་ལ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་མཛེས་ཀྱི། ལྟ་བ་ངན་པས་སེམས་རྒྱུད་ཚིག་པར་གྱུར་པ། ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་མདག་མེའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་པར། བདེ་བའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། དམུས་ལོང་འོ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་མུ་སྟེགས་པ་གཞན་དག་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དོན་དམ་ པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་རིག་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲ་བ་དང་བྲལ་བ། དཔེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤངས་པ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཉམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས། ཞིང་དམ་པའི་གནས། གཞན་གྱི་དགོས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདུས་བྱས་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་ན། ལོག་པར་ལྟ་བའི་གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་དང་ལྡན་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་བགོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་མདོ་སྡེ་མཐའ་ཡས་པས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་གསུངས་པ་ནི་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པས། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དག་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཉི་ཤུ་པ་ལས། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པ་ནི། །དེས་འདུལ་བ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ། །དགོངས་པའི་དབང་གིས་བཤད་པ་སྟེ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ། མ་རིག་པའི་དྲི་མས་ཡིད་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ དུ་ཆོས་བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་ཉེ་བར་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང༌། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་ལྟ་བུར་བཤད། །ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་བཞིན། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་འདྲ་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ནི། །རྐང་གཉིས་མཆོག་གིས་རྣམ་ཀུན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་བསྟན་པར་མཛད་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། སླར་ཞིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་སྨྲའོ། །འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་བཤད་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡིན་པས། གཅིག་དང་དུ་མ་དམིགས་སུ་མེད་པས། གཟུགས་བརྙན་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོས། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་སྨྲའི་དངོས་འདི་དག །ཡང་དག་
Chinese
是的。又问：外道们也说“这些一切都是我”，这样就有了无二的智慧。那么，这和那个有什么区别呢？如果这样思索，那就应当说：无我本身就是区别，既然如此，再问别的有什么用呢？还有，在这里开始与其它外道辩论并不是目的，而是因为安住于善逝之道本身就是乐于进入解脱之道，并且由于根器的差别，有快速、缓慢和非常缓慢而获得解脱的众生，他们之间互相辨析经文的意义是美好的。而那些被恶见烧坏了心续，堕入极热的火堆之中，从安乐之道中长期完全退失，如同盲人揣摩牛奶的功德一样的其他外道，以及对大乘进行全面考察，又有什么用呢？因为，证得一切遍知果位，具足一切功德，是真实胜义的如是性，是如来（tathāgata）的自证智，不是声闻（śrāvaka）们的行境，远离了一和多的分别之网，超越了一切比喻，遍布大悲的妙用，远离了一切事物的分别，是法界（dharmadhātu）的自性，是不颠倒的方法，是清净的田地，是顺应他人需求的愿望之种子，以及随之而行的有为法，具有不入涅槃的性质，是利益众生的处所，这就是善逝。那么，被邪见魔所控制的心和烦恼，又如何能够证悟呢？还有，即使是对自己的宗派来说，如来以大悲心和慈悲的加持，对大慈大悲所摄持的菩萨摩诃萨们，以无量经藏用多种方式所宣说的，具有同一味道的体性，无实有，无二的智慧，正是应当接受的。如果不明白这一点，如果众生都是无实有的，那么世尊对声闻们所说的五蕴、
English
Yes. Again, it is asked: "The non-Buddhists also say, 'All of these are just me,' so there is indeed non-dual wisdom. So, what is the difference between this and that?" If one thinks like this, then it should be said: The absence of self is the difference itself, so what is the use of asking anything else? Also, here, starting to argue with other non-Buddhists is not the purpose, but because abiding in the Sugata's path itself is the joy of entering the path of liberation, and because of the difference in faculties, those who have the fortune to be liberated quickly, slowly, and very slowly, it is beautiful for them to mutually analyze the meaning of the scriptures. But those whose minds have been burned by evil views, who have fallen into a pile of extremely hot embers, who have completely fallen away from the path of bliss for a long time, like other non-Buddhists who are like blind people speculating about the qualities of milk, and what is the use of thoroughly examining the Mahayana? Because, attaining the state of omniscience, possessing all qualities, is the nature of the ultimate reality, the self-awareness of the Tathagata (tathāgata), which is not the realm of the Shravakas (śrāvaka), is free from the net of discriminating between one and many, is abandoned by all examples, is pervaded by the play of great compassion, is free from the discrimination of all things, is the nature of the Dharmadhatu (dharmadhātu), is the non-inverted method, is the pure field, is the seed of aspirations that conform to the needs of others, and the conditioned phenomena that follow, having the nature of not passing into Nirvana, is the place for benefiting beings, this is the Sugata. So, how can those minds and afflictions possessed by the demon of wrong views be realized? Also, even for one's own sect, the Tathagata, with great compassion and the blessing of compassion, for the Bodhisattva Mahasattvas who are upheld by great compassion, what is proclaimed in various ways by the immeasurable Sutras, having the nature of the same taste, non-substantial, non-dual wisdom, is precisely what should be accepted. If one does not understand this, if all beings are non-substantial, then the aggregates that the Blessed One spoke to the Shravakas,
Chinese
有些人驳斥说，为什么要显示这些蕴的体性呢？因此，应当说，这是应幼儿之机，随所化众生的意乐，薄伽梵才显示蕴的体性，但并非是胜义谛。对此，世亲论师在《二十唯识论》中说：“有色等生处，为彼所调伏，依意而宣说，如幻生有情。”这样说的。又因为被幼儿颠倒识所压伏，被无明的垢染污了心意的人们，如果显示胜义谛的法性中法无我，就会感到害怕。因此，才显示蕴等等，但色等等并非胜义谛存在。对此又说：“色如水泡说，受如水中泡，想如阳焰相，行如芭蕉树，识如幻事喻，如是说诸蕴，二足尊胜者，为诸菩萨说。”这样说的。如此薄伽梵宣说和显示时，因为非常深奥而无法理解，反而会进行诽谤。因为那些人会这样说：成为一切根境的色等等不存在，怎么可能呢？对此应当说，色蕴被说是四大种的自性。其余的则无需观察无色即可成立。其中，色蕴是四大种和四大种所造的积聚。其中，四大种是地等四种。四大种所造的是色、声、香、味、触。这些也是无始无终且相互关联而产生的。因为远离自性，并且同样是微尘积聚，所以无法确定是一还是多。因为就像影像一样本来就不存在，所以不是存在。
English
Some refute, saying, why are the characteristics of these aggregates shown? Therefore, it should be said that it is according to the capacity of childish beings, and according to the inclinations of the beings to be tamed, that the Blessed One shows the characteristics of the aggregates, but it is not the ultimate truth. On this, Master Vasubandhu says in the Twenty Verses: "The existence of sense bases such as form is spoken according to intention for those who are tamed by it, like illusory beings." This is what is said. Moreover, because those who are overwhelmed by the reversed consciousness of children, whose minds are defiled by the stain of ignorance, will be frightened if the selflessness of phenomena is shown in the nature of the ultimate truth. Therefore, the aggregates and so on are shown, but form and so on do not exist in the ultimate truth. On this it is also said: "Form is said to be like a bubble, feeling is like a bubble in water, perception is like a mirage, formations are like a plantain tree, consciousness is like an illusion. Thus, the aggregates are taught by the supreme of two-legged beings to the bodhisattvas." This is what is said. When the Blessed One thus speaks and shows, because it is very profound, it cannot be understood, and instead it will be slandered. Because those people will say this: How is it possible that form and so on, which are the objects of all the senses, do not exist? To this it should be said that the form aggregate is said to be the nature of the four great elements. The rest are established without needing to examine their formlessness. Among these, the form aggregate is an accumulation of the four great elements and what is made from the four great elements. Among these, the four great elements are the four types of earth and so on. What is made from the four great elements are form, sound, smell, taste, and touch. These are also without beginning or end and arise in relation to each other. Because they are devoid of self-nature, and likewise are an accumulation of minute particles, it is impossible to determine whether they are one or many. Because they are non-existent like an image, they are not existent. Moreover, Master Shantarakshita says in the Ornament of the Middle Way: "These entities asserted by self and others are truly