English
Manifesting various aspects. The river of thoughts, appearing immeasurable. For those with minds purified by meditation. Thus it is said. Therefore, those who are beginners should first meditate on glorious Vajrasattva and so on, and meditate on the truths of suffering and so on, and other names as well, those who have completely transformed into Mahamudra, it is for the sake of entering into emptiness, so the wise should ascertain this. As it is said: Liberation comes from the view of emptiness. Meditation is the remaining meaning. Thus it is said. In the scriptures, meditating on emptiness itself is the definitive meaning, and others are for the purpose of entering into emptiness, therefore it is a provisional meaning, so it must be ascertained. Therefore, the Bhagavan taught the meditation without elaboration, it is for the purpose of entering into the meditation of the union of the non-elaboration Mahamudra non-duality. The collection of qualities belonging to heat and so on, those that depend on it, are two in the meditation of the union of the non-duality of Mahamudra itself, these are the very union of the non-duality of Mahamudra itself manifesting higher, and the fruits of all the characteristics of definitive goodness completely manifesting perfectly. Thus the two, all the sons of the Victorious Ones. Non-dual compassion, relying on the special cause. Then others, well divided and explained. Thus, it is said to enter as it is. The common teaching from Entering Suchness, composed by the teacher Yeshe Drakpa, is the third chapter. Therein, briefly, in the first chapter, in terms of the superior faculties, it is extensively explained that the practice of the secret mantra door of the superior faculties, if it shows single-mindedly devoted to the meditation of Mahamudra and the union of non-duality, then, what is the union of non-duality of Mahamudra? It should be explained: The union of skillful means and wisdom equally. Meditation is the supreme of yoga. The equal union of Mahamudra. The Victorious Ones declared it as meditation. Meditating on the very nature of skillful means and wisdom is meditating on the union of the non-duality of Mahamudra. Thus, what is wisdom?
Tibetan
བས་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་གམ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །གནས་དང་ཚིག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི། །འཇུག་དེ་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །ཤེས་རབ་ཅེས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྲོས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་ཅི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་བྱ་བ་ནི། །སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། །གཞན་དུ་ན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཙམ་ཡིན་པར་གཞན་དག་ལས་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་སྨྲས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་བཟློག་པ་བསྟན་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་དོན་ནི་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། གང་གིས་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པར་འགྱུར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྤྲོས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་སྤྲོས་པ་མེད་པར་ཚིག་གིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྲོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་གསལ་བར་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྲོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྤྲོས་པ་ཡིན། དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་མ་ཡིན། །གང་གི་ ཕྱིར་བཟློག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ། འགལ་བའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང༌། དངོས་མེད་མྱ་ངན་འདས་མིན་ན། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཞིག །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཡོངས་རྟོགས་པ། །ཟད་པས་མྱ་ངན་འདས་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་དངོས་དང་གཞན་དངོས་དང༌། །དངོས་དང
Chinese
那么什么是（智慧）呢？ 它们应该一起或分开如何修习呢？ 在这里将要解说： 凡是所有戏论的， 不是处所和言辞所能表达的， 那进入（实相）的是以心之金刚， 被普遍称为智慧。 因此，通达一切法无戏论性即是智慧。 所谓无戏论是指什么呢？ 是空性。 既然如此，如果空性是戏论，那怎么会是无戏论呢？不是的，空性丝毫也不表示声音。 因为无论何时，凡说“什么也不是，丝毫也没有”的声音，丝毫也不表示事物。 一切声音的作用是， 遣除虚妄分别。 不是声音的意义， 而是从虚妄分别中遣除而已，这是从其他（经典）中开示的。 因此，说空性之语，显示遣除一切虚妄分别，从而使可调伏者的相续中，如实之自性得以明显显现，而不是声音的意义是作用，不是安立仅仅是空性，从而使之成为戏论。 因此，对于不了解空性之义的人，将如实之义戏论为空性，那么用无戏论之语来阐明他们，就是开示如实。 即使空性已经是戏论，但如何才能通过了解它会变成无戏论而清晰地证悟呢？ 不应说无戏论本身就是戏论，因为如果所谓无戏论没有戏论，那它怎么会是戏论呢？ 它本身也不是如实，这不合道理。 那么，从一切虚妄分别中遣除就是如实吗？不是的。 因为如果遣除是无事物，那么无事物怎么会存在呢？因为这是具有相违之边的缘故。 也就是： 无事物不是涅槃， 它的事物又在哪里呢？ 完全通达事物和无事物， 因为灭尽而说是涅槃。 就像这样： 自己的事物和他人的事物， 事物和
English
What, then, is (wisdom)? How should these be practiced together or separately? Here it will be explained: Whatever is of all elaborations, That is not a place or words, That entry is with the vajra of the heart, It is universally known as wisdom. Therefore, realizing all dharmas as being without elaboration is wisdom. What is meant by "without elaboration"? It is emptiness. If that is the case, if emptiness is elaboration, how can it be without elaboration? It is not, for emptiness does not indicate even a little sound. That is because the sound that says "it is never anything, not even a little" does not indicate even a little thing. The function of all sounds is, To reverse imputation. It is not the meaning of sound, But only to reverse from imputation, this is shown from others. Therefore, speaking the word of emptiness, showing the reversal of all imputation, thereby making manifest the self-nature of suchness in the minds of those to be tamed, but it is not the meaning of sound that is the action, it is not establishing only emptiness, thereby making it become elaboration. Therefore, for those who do not understand the meaning of emptiness, to elaborate the meaning of suchness into emptiness, then to clarify them with words of non-elaboration is to show suchness. Even if emptiness is already elaboration, how can one clearly realize it by knowing that it will become non-elaboration? One should not say that non-elaboration itself is elaboration, for if what is called non-elaboration has no elaboration, how can it be elaboration? It itself is also not suchness, this is not reasonable. Then, is reversing from all imputation suchness? It is not. For if reversal is non-thing, then how can non-thing exist? Because it is with contradictory extremes. That is: Non-thing is not nirvana, Where is its thing? Completely understanding thing and non-thing, It is said to be nirvana by exhaustion. Likewise: One's own thing and another's thing, Thing and
Tibetan
་དངོས་མེད་ཉིད་དག་ནི། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །གང་ཞིག་མཐོང་དང་མི་མཐོང་དེ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་དེ་ཉིད་མིན། །ཡང་དག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མཐའ་གཉིས་བསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ་ཉེས་པ་འདི་ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་དུ་བྲིན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སྒྲོ་བཏགས་ཀུན་ནི་རྣམ་སྤངས་པ། །རང་ཉིད་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་མིང་གིས་ནི། །དེར་ནི་སྒྲོ་བཏགས་བཟློག་པ་ཡིན། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་བཟློག་པས་རང་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བ་བྱས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཉེ་བར་གདགས་བས་དེའི་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་བྱ་བ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་འདོགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ངེས་པས་དེའི་མིག་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་རྣམས་ཕྱི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དྲིས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་
Chinese
无实性即是，彼等于佛陀教法中，何为见与不见，于佛陀教法中，彼即非，非为真实见。如是说。因此，由于是遣除二边的自性，故而真如以无事物之方式亦不合理。问：此过失乃汝之过，何以故？汝说以空性等之语词所表示者乃是真如。若空性等之语词亦遣除一切增益耶？答：以空性等之语词虽可表示真如，然非主要，何以故？一切增益皆已断除时，自性彼性显现时，以空性等名称，于彼遣除增益也。以遣除一切增益而显现自性真如，故以事物与无事物等方式，见非真如者，不致显现执著。是故，以空性等语词，遮除对彼之显现执著后，显现真如之自性，因此以假立而称彼之名。从空性等语词中，以远离一切增益之真如自性，乃是自性之究竟。对此应作分析，空性论者所作之差别为何？何以故？外道与唯识论者亦示彼之自性，以名言施设之士夫之决定，非以彼之眼而安立耶？答：此处当说，所作之差别乃是此，彼等以外境与识之自性，虽无自性而认知为有。空性论者则连空性等之方式亦非以自性而有。是故，彼等乃说有自性，空性论者则显示一切法无自性，故差别极大。问：唯识论者亦说无事物，
English
Non-substantiality itself, those in the Buddha's teachings, what is seen and not seen, in the Buddha's teachings, that is not it, not a true view. Thus it is said. Therefore, since it is the nature of eliminating the two extremes, the thusness is also not reasonable in the manner of non-existence. Question: This fault is yours, why? You say that what is indicated by the words emptiness, etc., is the thusness. If the words emptiness, etc., also eliminate all superimpositions? Answer: Although the words emptiness, etc., can indicate the thusness, it is not the main thing, why? When all superimpositions are completely removed, when the self-nature appears, with the names of emptiness, etc., the superimpositions are removed there. By eliminating all superimpositions, the self-nature thusness appears, so in the manner of things and non-things, seeing what is not thusness, one will not become manifestly attached. Therefore, with the words emptiness, etc., after eliminating the manifest attachment to it, the self-nature of the thusness appears, therefore it is called its name by imputation. From the words emptiness, etc., with the self-nature of thusness that is free from all superimpositions, it is the ultimate of self-nature. This should be analyzed, what is the difference made by those who speak of emptiness? Why? The outsiders and those who speak only of consciousness also show its self-nature, is it not established by the determination of the person who applies the term, not by his own eyes? Answer: Here it should be said that the difference made is this, those others, with the self-nature of external objects and consciousness, although there is no self-nature, they recognize it as existing. Those who speak of emptiness, even the manner of emptiness, etc., is not existent as self-nature. Therefore, those others say that there is self-nature, while those who speak of emptiness show that all dharmas are without self-nature, so the difference is very great. Question: Those who speak only of consciousness also say that there are no things,