Tibetan
ང་མི་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མ་ཆགས་པར་ཆོས་བསྙེན་པ་སྟེ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཆོས་རྣམ་བཞི་ལ་མ་ཆགས་པའམ། མ་མོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱོད་པའམ། གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་སྤྱོད་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་འདོད་མི་ཆགས་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །ཞེ་སྡང་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་གི་ཆོས་བསྙེན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པའི་སེམས་གང་ཞེན། བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་བསྙེན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཏི་མུག་གི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མི་དཔྱོད་པར་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ལས་ཁྱས་པར་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཐོབ་པ་ལས་ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཆུད་པ་ལ་བྱའོ། །གདོན་མི་ཟ་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། བཀའ་དང་བླ་མའི་ཚིག་བཞིན་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པའི་ལུང་མི་ བྱར་མི་རུང་སྟེ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བྱེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གདོན་མི་ཟབ་ཉིད་ལ་དོགས་པས་བསྙེན་པའི་ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་སྔར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ལ་ཕྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་བསླང་སྟེ། དགོས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཆོས་ལ་བསྙེན་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །མུན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མི་དོགས་པ་ལ་དོགས་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མུན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མུན་པའི་ནང་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བར་མི་སྣང་བས་ཡོད་དམ་མེད་དགོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མུན་བ་དང་འདྲ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་མ་རིག་པའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པས་དོགས་པ་སྐྱེ་བའོ། །སྣང་བར་གྱུར་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བསྙེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྣང་བ་ལ་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྣང་བར་གསལ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་དེ་ཡང་སེམས་དེས་ཀྱ
Chinese
我将以不善、烦恼和无记的方式来阐述。什么是无贪之心呢？就是不贪执地修习佛法，即不贪执于以上所说的四种法，或者即使不喜爱也以法性来行事，或者不为他人所用却做那些事情，这就是不贪执地修习佛法。什么是嗔恨之心呢？就是修习嗔恨之法，即具有嗔恨之心的那种，以上述方式来理解善与不善等等。什么是慈爱之心呢？就是随顺慈爱的修习佛法，即具有慈爱之心的那种，善与不善等等如前所述。什么是愚痴之心呢？就是不加思索地修习佛法，这就是具有愚痴之心的。什么是智慧之心呢？就是从差别中领悟到差别的修习佛法，这就是具有智慧之心的那种，差别是指从没有获得智慧到获得智慧。另一种差别是指从获得智慧到领悟到殊胜智慧。什么是不违背之（言教）的心呢？就是按照教令和上师的言教来行事，即国王等的教令和堪布等的言教，是不可不做的，必须要做的事情。什么是怀疑之心呢？就是像对不可侵犯之物也怀疑一样地修习，这就是具有怀疑之心的那种，先前没有颠倒地领会，后来自己又生起怀疑，从而产生需要，这就是修习那种法。什么是黑暗之心呢？就是对不应怀疑的事情也认为是怀疑，这就是像黑暗一样的心，就像在黑暗中，瓶子等虽然存在，但却不清晰显现，因此需要怀疑是否存在。同样，心像黑暗一样，对于没有颠倒的事物，也被无明的黑暗所遮蔽，从而产生怀疑。什么是光明之心呢？就是对没有怀疑的事情也毫不怀疑地修习，这就是变成光明自性的心，就像虚空光明，物质的实物清晰显现一样，光明的自性之色也是由那个心...
English
I shall explain this by way of the unwholesome, afflictions, and the unspecified. What is the mind without attachment? It is to cultivate the Dharma without attachment, that is, without attachment to the four dharmas mentioned above, or even if not fond of them, to act according to the nature of the Dharma, or to do those things without being used by others, this is to cultivate the Dharma without attachment. What is the mind of hatred? It is to cultivate the Dharma of hatred, that is, that which has the mind of hatred, to understand good and non-good, etc., in the manner mentioned above. What is the mind of loving-kindness? It is to cultivate the Dharma that follows loving-kindness, that is, that which has the mind of loving-kindness, good and non-good, etc., are as before. What is the mind of ignorance? It is to cultivate the Dharma without thinking, this is the mind of ignorance. What is the mind of wisdom? It is to cultivate the Dharma that understands the difference from the difference, this is that which has the mind of wisdom, difference means from not obtaining wisdom to obtaining wisdom. Another difference means from obtaining wisdom to understanding the difference of supreme wisdom. What is the mind that does not violate (teachings)? It is to act according to the commands and the words of the lama, that is, the commands of the king, etc., and the words of the Khenpo, etc., are not to be left undone, they are things that must be done. What is the mind of doubt? It is to cultivate as if doubting even the inviolable, this is that which has the mind of doubt, having previously understood without inversion, later one's self raises doubt, thereby creating a need, this is to cultivate that Dharma. What is the mind of darkness? It is to know as doubting that which should not be doubted, this is a mind like darkness, just as in the darkness, although there are vases, etc., they do not appear clearly, therefore it is necessary to doubt whether they exist or not. Similarly, the mind is like darkness, and for things that are not inverted, they are obscured by the darkness of ignorance, thereby giving rise to doubt. What is the mind that has become light? It is to cultivate without doubting that which is without doubt, this is the mind that has become the nature of light, just as in the sky, the objects of matter appear clearly in the light, so also the form of the nature of light is also by that mind...
Tibetan
ང་ཤེས་པར་བྱའི་དངོས་པོ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་ནས། དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བསྙེན་པའོ། །སྡུད་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་མ་ལས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་པ་ལས་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པའོ། །འཐབ་མོའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་རྩོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་འཐབ་མོ་ཅན་གྱི་སེམས་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་མུ་རེ་རེ་བཟུང་ཞིང་རྩོད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །རྩོད་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་བདག་ཉིད་ལ་བདག་གིས་རྩོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཟུང་ཞིང་མི་རྩོད་པར་བདག་རང་གི་སེམས་ལ་སུན་འབྱིན་པའམ། དཔྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་རྩོད་པའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། མཉམ་པར་སྙོམས་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གཞན་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པས་མཚུངས་པར་སྤྱོད་དེ། རྩོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྙེན་ པར་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ལྟ་བུའི་སེམས་སམ་ལྷའི་ཕྱིར་སེམས་པ་སྟེ། ལྷ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་བདག་ནི་ལྷ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ལྷའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ནི་བདག་གི་ལྷར་གྱུར་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་གང་ཞེ་ན། གང་འཁོར་བ་ལ་སྨོན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷ་མ་ཡིན་དེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟེན་པའོ། །ཀླུའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོར་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་ཀླུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཀླུ་ཕྱུག་པོ་ལ་མགོ་མང་པོ་ཡོད་དེ། མགོ་མང་སོ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བསྙེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀླུ་མགོ་མང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དཔེར་གྱུར་ཞེ་ན། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་བྷོ་ག །ཀླུའི་མགོ་ལ་ཡང་བྷོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐད་ཀྱི་གཞུང་དུ་མཐུན། དོན་དུ་ཡང་ཀླུ་མགོ་མང་པོ་དེ་ཕྱུག་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྤྱོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་
Chinese
我知晓应知的对境，毫无疑惑地知晓后，对彼毫无疑惑地行持，是依止无疑惑之法。何为摄集之心？凡是从众多摄集为一，名为摄集自性之心，即从蕴、界、处等各自的自性，摄集为空性、无我等共同的自性。何为斗争之心？互相争论，名为斗争之心，即执取不和之方，依止争论之法。何为离争之心？自己与自己争论，名为无争自性之心，即不执取其他互相不和之方，不争论，而是责难自己的心，或者如观察一般。何为不争之心？平等而如实地了知，名为无争自性之心，即对任何事物，以与他人观点相同而平等行持，依止无争之法。何为天人之心？以心忆念心，名为如天人之心，或为天人而思之心，如天人般思，如诸天人思“我乃天人”一般，心亦如是思“我即是彼”。为天人而思，即思“我当成为天人”。何为非天之心？凡是希求轮回，名为如非天之心，如彼非天等一切事物，如是希求，心亦如是依止希求轮回之法。何为龙之心？思为大行，名为如龙之心，如龙富裕且具众多头颅，知晓以众多头颅而大享用一般，心亦如是依止行持大享用之法。彼处，龙之众多头颅如何成为享用之譬喻？于印度语中，享用名为bhoga（梵文天城体：भोग，梵文罗马拟音：bhoga，汉语字面意思：享用），龙之头颅亦名为bhoga（梵文天城体：भोग，梵文罗马拟音：bhoga，汉语字面意思：享用），于语言之理一致。实则，龙之众多头颅，因富裕而大享用。
English
Knowing the objects to be known without doubt, and practicing without doubt in that very thing, is to rely on the Dharma of non-doubt. What is the mind of gathering? That which gathers from many into one is called the mind of the nature of gathering, that is, from the individual characteristics of the aggregates, elements, and sense bases, it gathers into the common characteristics of emptiness and selflessness. What is the mind of strife? Arguing with each other is called the mind of strife, that is, holding onto each opposing side and relying on the Dharma of arguing. What is the mind free from strife? Arguing with oneself is called the mind of the nature of non-strife, that is, not holding onto other opposing sides and not arguing, but rather rebuking one's own mind, or like examining. What is the mind of non-strife? Thinking equally and impartially is called the mind of the nature of non-strife, that is, acting equally with others who have the same view on any object, and relying on the Dharma of non-strife. What is the mind of a deva? Thinking of mind with mind is called the mind like a deva, or thinking for the sake of a deva, thinking like a deva, just as the devas think "I am a deva," so too the mind thinks "I am that which I am." Thinking for the sake of a deva is thinking "I shall become a deva." What is the mind of an asura? Wishing for samsara is called the mind like an asura, just as that asura and all other things wish, so too the mind relies on the Dharma of wishing for samsara. What is the mind of a naga? Thinking of great conduct is called the mind like a naga, just as a naga is rich and has many heads, and knows that with many heads there is great enjoyment, so too the mind relies on the Dharma of practicing great enjoyment. How do the many heads of a naga become an example of enjoyment? In the language of India, enjoyment is called bhoga (भोग，bhoga，enjoyment), and the head of a naga is also called bhoga (भोग，bhoga，enjoyment), which is consistent in the principles of language. In reality, the many heads of a naga enjoy great enjoyment because they are rich.