Tibetan
་པའི་ངེས་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་སྦྱོར་ལྡན་ཞེས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་དེས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། གང་ཡང་རྒྱུའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དང་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ལས་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་མདོར་བསྡུས་པས་འཚང་རྒྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡེ་ ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་གཉིས་ལས་འདི་ཡང་དག་པར་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་དཔལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པ་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་བསྒོམས་ལ་ཕྱིས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་སྙིང་གར་གནས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ནས། ཇི་སྲིད་འདོད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྦྱོར་བ་བ་སྟན་པའོ། །འབྲས་བུའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བ་སྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྲ་མོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ན་སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་གྱུར་པས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣ
Chinese
是为修习决定的意思。那时，所谓“具合者”，意思是瑜伽士将成佛。那时，瑜伽士意在成就菩提。因此，成就佛陀的瑜伽是佛陀瑜伽。以因的瑜伽而成佛，这是在波罗蜜多品和行部等中所说的。那是需要非常长的时间才能实现的。在瑜伽续部中，以因和果的结合等包含了所有的大乘，因此能非常迅速地获得菩提。因此，才说了“三摩地”等等。所谓“简略”，是指以简略的时间成佛，那就是从三摩地智慧中产生的。三摩地是五种现证菩提的三摩地。智慧是无二的智慧，由此二者，此（菩提）才得以真实地产生和出生，所以才这样说。所谓“为了”，是指为了什么，要知道是为了那个。所谓“佛陀瑜伽”等是简略地归纳，即从吉祥的“彼性总摄”中所说：金刚萨埵的三摩地，是诸佛的法性。此即是佛，即是佛陀。除此之外，不会变成其他的佛。那么，它的意义是什么呢？意义是这样的：以五种现证菩提的三摩地的次第，修习三种三摩地，之后以金刚萨埵的三摩地长久安住。将心平等地安住在自己心间的金刚上，如所愿地安住，就是这个意思。这是为了阐述因和果的结合。所谓“已真实进入果的结合”，真实进入的是无二的智慧和自性智慧。为了阐述其中的无二智慧，才说了“微细的”等等。当自己的心专注于一切法时，所有的戏论之相都消失，显现为无二。
English
This is to meditate on the determination. At that time, the so-called "one with union" means that the yogi will become a Buddha. At that time, the yogi intends to accomplish Bodhi. Therefore, the yoga that accomplishes Buddhahood is Buddha Yoga. To attain enlightenment through the yoga of cause is what is taught in the Perfection of Wisdom and the Action Tantras, etc. That takes a very long time to accomplish. In the Yoga Tantras, because all of the Great Vehicle is contained within the union of cause and effect, enlightenment is attained very quickly. Therefore, "Samadhi" and so on are taught. The so-called "condensed" refers to attaining enlightenment in a condensed time, which is said to arise from the wisdom of Samadhi. Samadhi is the Samadhi of the five Abhisambodhis. Wisdom is non-dual wisdom, and from these two, this (Bodhi) is truly produced and born, so it is said. "Because of" means for what reason, know that it is for that reason. "Buddha Yoga" and so on are briefly summarized, that is, from the glorious "Essence of Suchness Gathered": The Samadhi of Vajrasattva is the Dharma-nature of all Buddhas. This is Buddha, is Buddha itself. Other than this, one will not become another Buddha. So, what is its meaning? The meaning is this: through the sequence of the Samadhi of the five Abhisambodhis, practice the three Samadhis, and then abide for a long time in the Samadhi of Vajrasattva. Place the mind equally on the Vajra residing in one's heart, and abide as long as desired, that is the meaning. This is to explain the union of cause and effect. The so-called "having truly entered the union of result," what is truly entered is non-dual wisdom and self-nature wisdom. In order to explain the non-dual wisdom within them, "subtle" and so on are taught. When one's own mind is focused on all dharmas, all the characteristics of elaboration disappear, and it appears as non-dual.
Tibetan
ང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རོ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དག་པའི་བདག་ཉིད་གང་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ནི་དང་པོ་མཐོང་བ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་རང་གི་སེམས་དེ་སྟུག་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ལས་ཤེ་ན། དངོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྲ་བར་གྱུར་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྲ་བར་གྱུར་པ་དེའི་འོག་ཏུ་སྟུག་པོར་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སྒོམ་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ལས་ཤེ་ན། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ནི་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་བཞི་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ལས་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། སྒོམ་པ་དེ་ཡང་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམས་ཀྱང་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ཇི་ལྟར་སྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་དོན་དམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་བསྒོམས་པའི་འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གྱུར་བར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་བསྒོམས་པས་ནི་དོན་དམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཟླ་བ་དང་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྒོམ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་བསྒོམས་པས་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱང་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལས་དག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རང་གི་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ནི་དེའི་རིག་པ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་སངས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ན་བདག་ཉིད་དང་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།
Chinese
具有我性者，所有众生的心与心所成为一体，那是什么呢？以清净之性，如实照见者，是最初的照见。在那之后，自己的心变得浓厚，如月亮、金刚、佛陀等事物一般转变。那些又从何而来呢？宣说了“事物”等。因为对事物与非事物的差别进行禅修，对于一切法所缘的微细之处，就是非事物的差别。在那微细之处之后，变得浓厚的就是事物的差别，像那样的事物和非事物的差别进行禅修，被称为遍计所执。在瑜伽续部中，对禅修进行分别安立。那些又从何而来呢？宣说了“事物”等。仅仅是事物不是禅修，即使四种相好中生起了佛身，因为比自性身极其低下，所以非事物是微细的事物。那个禅修也不是禅修，即使禅修也不是禅修，是这个意思。如何禅修呢？因为他见到了胜义谛。如何不是禅修呢？因为在禅修五现证之后，极其强烈地获得菩提。在那之后是什么呢？宣说了“禅修”等。因为禅修微细的事物，所以见到了胜义谛。在那之后，禅修月亮和金刚等事物。禅修那个事物，自己的心完全调伏，完全清净之业是清净的境界。因此，确定了因和果不是自己的心之外的其他，那就是无二的智慧。如果因和果是自己的心，那么那时它就是它的觉性，因此瑜伽士不会成佛。如果他了知一切，因为不知道自己和所化众生的心之行为，如何成佛呢？因此宣说了“佛陀”等。
English
The one who possesses the nature of self, what is it that the minds and mental events of all sentient beings become one? To see as it is with the nature of purity is the first seeing. After that, one's own mind becomes dense, transforming like the moon, vajra, Buddha, and other things. From where do those come? It is said, "Things" and so on. Because meditating on the difference between things and non-things, the subtle aspect that focuses on all dharmas is the difference of non-things. After that subtle aspect, the dense aspect is the difference of things. Meditating on such things and the difference of non-things is called the fully conceptualized. In the yoga tantras, meditation is separately established. From where do those come? It is said, "Things" and so on. Merely things are not meditation, even if the Buddha's body arises from the four aspects, because it is extremely inferior to the nature body, so non-things are subtle things. That meditation is also not meditation, even if one meditates, it is not meditation, that is the meaning. How to meditate? Because he sees the ultimate truth. How is it not meditation? Because after meditating on the five manifest enlightenments, one attains enlightenment extremely intensely. What is after that? It is said, "Meditation" and so on. Because meditating on subtle things, one sees the ultimate truth. After that, meditate on things like the moon and vajra. By meditating on that thing, one's own mind is completely tamed, and the completely purified action is the state of purity. Therefore, what is ascertained that cause and effect are not other than one's own mind is non-dual wisdom. If cause and effect are one's own mind, then at that time it is its awareness, therefore the yogi will not become a Buddha. If he knows everything, because he does not know the behavior of his own mind and the minds of those to be tamed, how can he become a Buddha? Therefore, it is said, "Buddha" and so on.
Tibetan
སངས་རྒྱས་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཟུང་བར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པས་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་གྱི་འཚང་རྒྱ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་ གི་སེམས་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པྲ་རྟོགས་པས་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འབྲས་བུའི་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བརྟག་པའོ། །དེའི་དོན་བརྟག་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །རྒྱུའི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྤྱར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བ་སྟན་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བ་སྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ནི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་དུ་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ངག་ལ་གཟུགས། །གཅིག་དང་དུ་མ་རྣམ་སྤངས་པར། སྣང་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ་དངོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཉིད་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་གཉིས་པོས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང༌། གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེ
Chinese
成佛即一切智，不是处所，也不是可执取的，所以是佛的处所。众生是所化之徒，他们不是可执取的，所以才那样说。如果他们被执取，那么那时他们就有了二取之分别念，就会迷惑，不会成佛。那么如何成佛呢？说了“证悟自心”等等。因为证悟了自心的一切法味一，所以远离了唯是自证的迷惑。所谓成佛，就是菩提和一切智。为了简要摄集，说了“无二合”等等。安住于无二之智慧，就是无二之合。三摩地是果之合。彼之智慧是完全了知，即是真实性之确定考察。考察彼之义即是生起。所谓“因之真实性如何”，即是见到完全清净之心之自性。所谓“是真实性”，是与“见”连用的。是树立无二之智慧。为了树立自性之智慧，说了“因”等等。因是月亮等等。果是佛身等等，因为在那二者上，连少许真实性也没有。没有本身就是一和多，以及远离多。对此，《圣楞伽经》中说：犹如镜中之像，离一和多之分别，显现却不存在于彼，如是事物中之事物。如是说。因本身就是因之自性。所谓“是真实性”，就是如是，即胜义谛。所谓“于彼智慧”，即于如是性之智慧。所谓“普行”，即如实行。如何如实行呢？说了“以因”等等。也就是以二者空性的识仅仅是圆成实性，对于不颠倒之智慧，遍计所执和依他起的自性之完全了知。
English
Enlightenment, being omniscient, is not a place, nor is it something to be grasped, therefore it is the place of the Buddha. Sentient beings are those to be tamed, and they are not to be grasped, hence the saying. If they were to be grasped, then at that time they would have the duality of conceptualization, and would be confused, and would not attain enlightenment. So how does one become enlightened? It is said, "By realizing one's own mind," and so on. Because all the flavors of one's own mind are realized as one, therefore one is free from the delusion of mere self-awareness. Enlightenment means awakening and omniscience. In order to briefly gather, it is said, "Non-dual union," and so on. To abide in non-dual wisdom is non-dual union. Samadhi is the union of the fruit. That wisdom is complete knowledge, that is, the definite examination of reality. Examining its meaning is to generate. "How is the reality of the cause?" means seeing the very nature of the completely pure mind. "It is reality" is used in conjunction with "seeing." It is establishing non-dual wisdom. In order to establish the wisdom of self-nature, it is said, "Cause," and so on. The cause is the moon, and so on. The fruit is the body of the Buddha, and so on, because there is not even a little reality in those two. Non-existence itself is one and many, and separate from many. In this regard, it is said in the Holy Lankavatara Sutra: Just as an image in a mirror is free from the distinctions of one and many, appearing but not existing in it, so are things in things. It is said thus. The cause itself is the very nature of the cause. "It is reality," that is, thus, that is, ultimately. "In that wisdom" means in the wisdom of suchness. "To practice universally" means to practice correctly. How does one practice correctly? It is said, "By cause," and so on. That is, the mere consciousness of emptiness by the two is the very nature of the perfectly established, and for the non-inverted wisdom, the complete knowledge of the imputed and other-powered nature.