Tibetan
སྔགས་རིགས་ཆེན་ཐམས་ཅད་དང༌། །གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་འཆང་བའི་རིགས། །རིགས་གསུམ་གྱི་སྔགས་དང༌། འཇིག་རྟེན་གཟིགས་པའི་རིགས་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རིགས་དང༌། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིགས་མཆོག་གི་དང༌། རིགས་ཆེན་གཙུག་ཏོར་གྱིས་གཟིགས་ཏེ་གོང་མ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་བཞིན་མིང་གདགས་སོ། །དེ་ལ་རིགས་བསྡུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་རིགས་ཆེན་བྱ་ཞེ་ན། གསང་སྔགས་ཞེས་པ་ནི་མནྟྲ་ཞེས་པའི་སྒྲ་མནྟྲ་ནི་ཡནྟྲ་ཏྲ་ས་ན་སྐྱོབ་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་སྐྱོབ་པའམ། མཱ་ན་ཞེས་པ་སྟེ་ཤེས་བྱ་ལ་རིགས་བསྡུས་པ་རྣམ་སྣང་ཆེན་པོ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱིར་སྐྱོབ་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིགས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཏེ། རིགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པས་ན་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ཆེར་གཟིགས་ནས། ཚིག་གི་བདག་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ། རིགས་བསྡུས་ཀྱི་མཚན་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཚིག་བཅད་བཅུ་བཞི་པ་ལ་འོག་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་འཆང་བའི་རིགས། །ཞེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ རིགས་ལ་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རིགས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་དོན་བྱེད་པས་དེ་ལ་ཡིད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱའོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱིས་གཞན་དོན་མི་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། བྱེད་དེ་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་རེ་འདོགས་པའོ། །རིག་སྔགས་ཞེས་པ་གཟུངས་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་དང་དོན་དང་སྔགས་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུངས་རྣམས་ཞེས་འཛིན་པའམ་འཆང་བ་སྟེ། འདི་གཟུངས་ཀྱི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྱུང་བས་སམ་འཛིན་པ་སྟེ། དོན་གྲུབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ་འདིའི་སྐྱབས་སྦྱིན་གྱི་ཕྱག་ན་རྒྱ་གྲམ་བསྣམས་པ་བྱིན་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་གྲམ་བསྣམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་རིགས་འཛིན་པའི་འབྱུང་བ་ཡང་རྒྱ་གྲམ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དེས་ན་ཀུན་དེས་བསྐྱེད་པས་འབྱུང་བས་རིགས་སོ། །རིགས་དེ་ལ་ཆེར་གཟིགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་པ། །ཞེས་པ་ནས་མར་ཚིགས་བཅད་བཅོ་ལྔ་འོག་ནས་གསུངས་སོ་ཞེའོ། །དེས་བསྒྲེས་ཏེ་རིགས་དང་ཚིགས་བཅད་ཀུན་ལ་སྦྱར་རོ། །རིགས་གསུམ་ཞེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་གསུམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐུ་གསུངས་ཐུགས་གསུམ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཟིགས་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེ། །ཞེས་པ་ནས་མར་ཚིག་རྐང་གཅིག་མ་ཚང་པའི་ཚིགས་བཅད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ
Chinese
所有的大明咒部，持明咒和秘密明咒的部族，三部族的明咒，觀視世間的部族，照亮世間的部族，大手印的殊勝部族，以及大部族頂髻觀視，依次給予上層部族命名。那麼，為何將各部族歸納為秘密明咒大部族呢？秘密明咒，是稱為「曼陀羅」（藏文：མནྟྲ་，梵文天城體：मंत्र，梵文羅馬擬音：mantra，漢語字面意思：真言）的語音。「曼陀羅」（藏文：མནྟྲ་，梵文天城體：मंत्र，梵文羅馬擬音：mantra，漢語字面意思：真言）是「延陀羅怛羅薩那」（藏文：ཡནྟྲ་ཏྲ་ས་ན་，梵文天城體：यन्त्र त्रसन，梵文羅馬擬音：yantra trāsana，漢語字面意思：保護）——保護有煩惱者的心，或是稱為「摩那」（藏文：མཱ་ན་，梵文天城體：मान，梵文羅馬擬音：māna，漢語字面意思：量度）——對於所知事物，由歸納各部族的偉大遍照者普遍地保護煩惱，所以是秘密明咒部族。偉大，是因為被一切所成辦，由於總攝了一切部族，所以是偉大。對此詳加觀察後，語言的主宰者以偈頌形式，像這樣闡述了部族總攝的名稱，與八十六位佛陀等的十四個偈頌相聯繫，將在下文講述。秘密明咒持明咒的部族，為何對事業部族這樣稱呼呢？這是對事業部族的特殊描述，成就事業的智慧是特殊的，因為利益他人，所以被稱為保護心。那麼，其他的智慧不利益他人嗎？利益，但只是附加部分的功德。明咒是指總持，即執持或掌握詞、義、明咒和手印的總持。這是總持的部族。為什麼呢？因為產生或執持。在成就事業成為主要時，這位賜予救護者手持十字金剛杵，眷屬們也手持十字金剛杵。這是因為其部族的產生也變成了兩個十字金剛杵，因此一切由此產生，所以是產生的部族。對此部族詳加觀察後，以偈頌形式說道：「諸佛皆應證悟者」，從此以下的十五個偈頌將在下文講述。以此類推，將部族和所有偈頌聯繫起來。三部族是指如來部族。為何稱為三部族呢？因為是身語意三者合一的本性。對此觀察後，「偉大的佛陀遍照尊」，從此以下是缺少一句的二十五個偈頌
English
All the great Mantra families, the families holding secret mantras and vidyā mantras, the mantras of the three families, the family that gazes upon the world, the family that illuminates the world, the supreme family of the Great Seal, and the Great Family, having gazed with the Crown Jewel, sequentially bestow names upon the upper families. So, why are the combined families called the Great Secret Mantra Family? "Secret Mantra" is the sound called "Mantra" (Tibetan: མནྟྲ་, Sanskrit Devanagari: मंत्र, Sanskrit Roman transliteration: mantra, Chinese literal meaning: true words). "Mantra" (Tibetan: མནྟྲ་, Sanskrit Devanagari: मंत्र, Sanskrit Roman transliteration: mantra, Chinese literal meaning: true words) is "Yantra Trāsana" (Tibetan: ཡནྟྲ་ཏྲ་ས་ན་, Sanskrit Devanagari: यन्त्र त्रसन, Sanskrit Roman transliteration: yantra trāsana, Chinese literal meaning: protection)—protecting the mind of those with afflictions, or called "Māna" (Tibetan: མཱ་ན་, Sanskrit Devanagari: मान, Sanskrit Roman transliteration: māna, Chinese literal meaning: measure)—regarding knowable things, the Great Vairocana, having combined the families, universally protects afflictions, therefore it is the Secret Mantra Family. Great, because it is accomplished by all, since it encompasses all families, it is Great. Having greatly observed this, the lord of speech composed verses, thus elucidating the name of the combined families, relating it to the fourteen verses of the eighty-six Buddhas, etc., which will be spoken of below. The family holding secret mantras and vidyā mantras, why is the Karma family called that? This is a special description of the Karma family. The wisdom that accomplishes actions is special, because it benefits others, therefore it is called protecting the mind. Then, do other wisdoms not benefit others? They do benefit, but only adding partial qualities. Vidyā mantra refers to dhāraṇī, that is, holding or grasping the dhāraṇīs of words, meanings, mantras, and mudras. This is the Dhāraṇī family. Why? Because it arises or holds. When accomplishing actions becomes primary, this giver of refuge holds a crossed vajra in his hand, and the retinue also holds crossed vajras. This is because the arising of its family also transforms into two crossed vajras, therefore everything arises from this, so it is the arising family. Having greatly observed this family, in verse form, it is said, "That which all Buddhas should realize," from this point, the fifteen verses below will be spoken of. By analogy, relate the family and all the verses. The Three Families refer to the Tathāgata family. Why is it called the Three Families? Because it is the nature of the union of the three: body, speech, and mind. Having observed this, "The Great Buddha Vairocana," from this point, there are twenty-five verses lacking one line.
Tibetan
་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གཟིགས་པ་ཞེས་པ་པདྨས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རིགས་ཏེ་པདྨའི་རིགས་ལ་འཇིག་རྟེན་གཟིགས་པ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། ཐུགས་རྗེས་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་གཟིགས་ཏེ། སྤྱན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གཟིགས་པས་འདི་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རིགས་ལ་བྱའོ། །རིགས་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟིགས་ནས། ཡང་དག་བདག་མེད་ཅེས་པ་ནས་མར་ཚིགས་བཅད་ཞེ་གཉིས་གསུངས་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་ཅེས་པ་རྡོ་རྗེའི་རིགས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ན། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ གཟུགས་བརྙན་འཆར་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་ལ། སྣང་ཡང་སྣང་ངོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་མེད། མེད་ཀྱང་སྣང་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་དེ་ལ་དེ་སྐད་བྱ། རིགས་ནི་འཛིན་པ་དང༌། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེན་པོ་སྟེ་ཐུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཟིགས་ནས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ནས་མར་ཚིག་རྐང་གཅིག་ལྷག་པའི་ཚིགས་བཅད་བཅུ་གསུངས་པ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ནི་འདེབས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པའི་རྣག་བཞིན་དེས་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་འདས་པ་ལ་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ་དེས་མ་ཁྱབ་པ་མེད་དོ། །རིགས་ནི་བྱང་སེམས་རྡོ་རྗེ་དེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྦྲུལ་པ་འབྱུང་བའི་དོན་གྱིའམ་དེའི་ཆ་འཛིན་པས་སོ། །མཆོག་ནི་བྱང་སེམས་སྟོང་པ་དང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་གཟིགས་ནས་རིགས་བསྡུས་ཀྱི་མཚན་ཚོ་ཡང་གསུངས་སོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །རིགས་ཆེན་ཞེས་པ་འདིའི་རིགས་ནི་རིན་ཆེན་རིགས་སངས་རྒྱས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་བ། ཡེ་ཤེས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་རིགས་ཆེན་ནོ། །འདི་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་གཙུག་ཏོར་གྱི་དབུ་རྒྱན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུ་ལ་བྱུང་བས་གཙུག་ཏོར་ཆེན་པོའི་རིགས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་རིགས་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ་འཁོར་གྱི་ལྷ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་རིན་པོ་ཆེར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་རིགས
Chinese
说完了。世间观视是指莲花所特有的部族，为什么莲花部族被称为世间观视呢？因为以慈悲观视世间，以智慧观视过去。因为这两只眼睛恒常观视，所以这是观世音的部族。部族是生起和执持。观视之后，与“真实无我”等四十二颂相联系。世间显现是指金刚部族，如同镜子般的智慧。为什么这样说呢？因为在如同镜子般的智慧中，一切法的影像显现并照亮。虽然显现，却没有“正在显现”的想法。虽然没有想法，但显现却不会中断，因此这样说。部族是执持，而大生起是相对于身和语而言的，是伟大的，因为是意。观视之后，与金刚怖畏等十三颂（多出一句）相联系。大手印是指菩提心金刚部族。为什么这样说呢？手印是印证，以菩提心空性的精华，对色、受等以及一切相，乃至一切智之间进行印证。因为一切都以其自性空性。伟大是指遍及，没有它不遍及的。部族是菩提心金刚成为主要时，部族总集的诸神从他的心中如蛇般生起，或者因为执持他的部分。殊胜是因为菩提心是空性和无生的自性。观视之后，与也宣说了部族总集的名称等相联系。所谓大部族，此处的部族是珍宝部族，佛是珍宝生，智慧是平等性。为什么称其为珍宝顶髻呢？因为这是以功德的部族所特有的，所以是大部族。这本身是珍宝顶髻的头饰，出现在一切的头顶，所以也称为大顶髻部族。或者，部族是珍宝生为主时，五十二位眷属神从珍宝中生起，因此是部族。
English
It is said. "Looking at the World" refers to the family distinguished by the lotus. Why is the lotus family called "Looking at the World"? Because it looks at the world with compassion and looks at the past with wisdom. Because these two eyes constantly look, this is the family of Avalokiteśvara. Family is arising and holding. After looking at that, it is related to the forty-two verses from "Truly Selfless." "World Illuminator" refers to the Vajra family, the mirror-like wisdom. Why is it called that? Because in that mirror-like wisdom, the images of all dharmas appear and illuminate. Although it appears, there is no thought of "it is appearing." Although there is no thought, the appearance does not cease, so it is called that. Family is holding, and the great arising is great in relation to body and speech, because it is mind. After looking at that, it is related to the thirteen verses (one line extra) from Vajrabhairava onwards. Mahāmudrā refers to the Bodhicitta Vajra family. Why is it called that? Mudrā is sealing. With the essence of emptiness of Bodhicitta, it seals from form, feeling, etc., and all aspects, up to omniscience. Because everything is empty by its own nature. Greatness means pervasive, there is nothing that it does not pervade. Family is when Bodhicitta Vajra becomes the main one, the deities of the family assembly arise like snakes from his heart, or because they hold his part. Supreme is because Bodhicitta is the nature of emptiness and non-arising. After looking at that, it is related to also proclaiming the names of the family assembly, etc. The so-called great family, here the family is the Jewel family, the Buddha is Jewel Born, wisdom is equality. Why is it called Jewel Crest? Because this is distinguished by the family of qualities, so it is a great family. This itself is the headdress of the Jewel Crest, appearing on the heads of all, so it is also called the Great Crest family. Or, family is when Jewel Born is the main one, the fifty-two retinue deities arise from jewels, therefore it is a family.