Tibetan
ལ་རྡོ་རྗེ་ཉིང་པོའི་རྒྱན་ལས། བདེ་གཤེགས་དྲི་མེད་ཤེས་རབ་ནི། །འཇམ་པའི་དབྱངས་སུ་དེ་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་དཔྱད་ན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་བདག་མེད་ཀྱང༌། །བདག་གི་དབང་དུ་འཇུག་འགྱུར་བ། །ཨེ་མའོ་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་བདག་པོ་ཉིད་བསྟན་པས་ན་ལོག་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་དེས་ན་མཆོག་གི་དང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དང་པོར་གྱུར་པའོ། །མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་མཆོག་གི་དང་པོའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོ་སྟེ། དེ་ཐོབ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང༌། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང༌། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་མཆོག་གི་དང་པོ་ཞེས་བཤད་དོ། །མཆོག་གི་དང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོག་ བ་ལ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཡོ་བ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རི་བྲགས་ལྟར་གནས་ནས་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་མི་གཡོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གནག་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སོ་སོ་རང་རིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མ་གཏོགས་པར་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས། སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་མི་གཡོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཞན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་གཞག་ཅེས་རྟོག་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུམ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་ལ་དབང་སྒྱུར་བས་སྐུ་གསུམ་དུ་སྣང་སྟེ། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རང་རིག་པའི་ཚུལ་ཡང་རྟོགས་པར་མཛད་ནས། དེས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྐུ་གསུམ་བོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པར་ལྔར་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལ། ཆོས་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །རྣམ་དག་ཟག་པ་མེད་བརྙེས་པ། །ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་སྐུ་གཉིས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ཐུགས་སུ་ཆུང་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཐུབ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ ལོངས་སྤྱོད་འདིར། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །རང་གིས་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །འགྲོ་ལ་སྙོམས་པར་མཛད་པ་སྟེ། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་རྒྱུན་མི་གཅོད། །ཐུབ་པའི་སྦྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གཉིས་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཐུན་མོངས་ངོ༌། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོངས་ཡིན་པས་འདི་ནི་དབྱེ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ལོང་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཕྱེ་སྟེ་སྤྲོས་པ་དང༌། འོག་ནས་རང་གི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ན་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །ཁྱབ་བདག་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་བདག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་དང༌། མཛད་པའི་དབྱེ་བས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞུགས་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང༌། མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང༌། བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ན་གནས་པའམ་ནམ་མཁའི་ངོས་ན་གནས་པའི་སྐར་མའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ། །འདི་ནི་སེར་པོའོ། །འདི་ནི་ཐག་རིང་བའོ། །འདི་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱང་དེའི་གནས་པ་རྣམས་སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། རིང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་སྣང་ལ། གདུལ་བྱའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ འཆར་ཞིང་སྣང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོག་པའི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པས་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དེ། སོ་སོར་སྣང་བར་བསྐྱེད་པས་ན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཉ་བར་འཇོག་པར་མཛད་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། དེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །མི་བསྐྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལ་ལས་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱ་རྣམས་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ་ཤེས་བྱ་སྣང་བ་རྣམས་ཤེས་ཤིང༌། གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མེ་ལོང་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རོ་གཅིག་པའི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་
Chinese
在《金刚藏庄严》中说：“善逝无垢智慧，即是文殊师利所说。”因为这个缘故。如果分析有和无，虽然一切佛都没有我，但却能进入我的权势范围，唉玛！这是法的法性。因为这样说而显示了主宰，所以不应错误地观察。因为祂是一切具慧者的主宰，所以称为“至上之初”，即是最初的。既是至上又是最初，所以是“至上之初”。这将会显示这样的意义：祂本身就是一切的最初，获得祂之后，如来们、菩萨们、声闻们、独觉佛们才会出现，因此被称为“至上之初”。即使成为了至上之初的自性，如果有人认为会从自己的自性中退失，
English
In the Ornament of the Vajra Essence, it is said, "The stainless wisdom of the Sugata is explained as Manjushri." Because of this reason. If we analyze existence and non-existence, although all Buddhas are without self, they can enter into the realm of my power. Emaho! This is the Dharma's nature. Because it is said in this way and the master is shown, it should not be wrongly examined. Because He is the master of all those with intelligence, He is called the "Supreme First," which is the first. Being both supreme and first, He is the "Supreme First." This will show such a meaning: He Himself is the first of all. After obtaining Him, the Tathagatas, Bodhisattvas, Shravakas, and Pratyekabuddhas will appear. Therefore, He is called the "Supreme First." Even if one becomes the nature of the Supreme First, if someone thinks that one will fall away from one's own nature,
Chinese
身和，法身和，智慧身和，圆满受用身和，化身。其中，何法于一切处，获得清净无漏者，乃能仁之自性身，是彼之自体性。如是说，一切法乃自性无垢之自性，是故乃法性之如是性之自体性之身，是故为法身。第二法身乃诸法之自体性，从菩提之分法等乃至尽所有一切知之智慧之究竟之间，乃显现之法之理，是故。所有众生之义利与事业皆能容于心中之自体性乃能仁之智慧身。能仁之三十二相和，八十随好此，于大乘亲近受用此处，认为是圆满受用身。如是说者乃圆满受用身。自己以种种利益，平等饶益有情，轮回世间相续不断绝，乃能仁之化身。如是说者乃化身。其中法身有法性之自体性和诸法之自体性及智慧之自体性之三种差别，以及圆满受用身和，化身二者，此五者乃，名为五佛身之自体性。其中三身乃各自以自证知，是不共的。圆满受用身乃与安住十地之菩萨共同。化身乃与声闻和独觉等一切共同，此乃差别，世尊之法身和，圆满受用身和，化身之体性等分开而广说，以及从下面于自己之状态中宣说，故于此处未广说。遍主五智慧之主，如是说者，世尊彼者以还灭之差别和，事业之差别而如此安住，如镜子一般和，平等性和，个别观察和，成办事业和，法界极清净名为耶
English
Body and, Dharmakaya and, Wisdom Body and, Complete Enjoyment Body and, Emanation Body. Among these, whatever dharma in all aspects, attains purity and freedom from defilements, is the very nature of the Sage, it is its own characteristic. Thus it is said, all dharmas are of the nature of self-nature without impurity, therefore it is the body of suchness of Dharmata, therefore it is the Dharmakaya. The second Dharmakaya is the self-nature of all dharmas, from the dharmas of the aspect of Bodhi and so on, until the ultimate of the wisdom of all knowledge, it is the way of the dharma that appears, therefore. The self-nature that holds in mind the meaning and activities of all sentient beings is the Wisdom Body of the Sage. The thirty-two marks of the Sage and, the eighty minor marks, here in the Great Vehicle, close enjoyment here, it is considered the Complete Enjoyment Body. Saying thus is the Complete Enjoyment Body. Oneself with various benefits, equally benefits sentient beings, the continuation of samsara is not interrupted, it is the Emanation Body of the Sage. Saying thus is the Emanation Body. Among these, the Dharmakaya has three distinctions of the self-nature of Dharmata and the self-nature of all dharmas and the self-nature of wisdom, and the Complete Enjoyment Body and, the two of the Emanation Body, these five are, called the self-nature of the Five Buddha Bodies. Among these, the three bodies are known by themselves individually, they are uncommon. The Complete Enjoyment Body is common with the Bodhisattvas who abide on the ten bhumis. The Emanation Body is common with all such as Hearers and Solitary Buddhas, this is the distinction, the Dharmakaya of the Bhagavan and, the Complete Enjoyment Body and, the nature of the Emanation Body etc. are separated and explained extensively, and from below it is declared in its own state, therefore it is not extensively explained here. Lord of the pervasive five wisdoms, saying thus, the Bhagavan that one with the distinction of reversion and, the distinction of activities abides thus, like a mirror and, equality and, individual observation and, accomplishing activities and, the Dharma Realm is extremely pure is called Ye
Chinese
五种智慧是也。其中，如明镜之坛城极其清净，与颜色相近之方，或于虚空之面所现之星宿等影像，然明镜不作是念：此为蓝色，此为黄色，此为远，此为近。然其所现之彼等蓝色、黄色、远等，则能分别而安立。如是，远离烦恼及所知之障，故无垢且不分别，于遍及一切所知之智慧明镜中，此等一切皆近而一切各别显现，且能于应化众生之福德而现随顺之影像，成为显现之因，故名如明镜之智慧。又，以法之平等性故，一切平等，故名平等性之智慧。彼即是依缘起之自性，以各别自之智而各别了知，故名各别了知之智慧。虽如是，然亦能成办周遍一切有情之显现欲求之义之殊胜事业，以生起各别显现故，名成所作智。如是，虽能善安立所化诸众，然其自性极清净故，名法界清净智。如是，虽为一体，然作分别之差别，否则，五智之体性不应成一体。其他亦有其他之说法。以成就不动之自性故，是如明镜之智慧，虽有分别，然一切皆现前，如有人于明镜中见影像所现之诸法，如是于自之智慧明镜中了知所知显现之诸法，亦为他人宣说，故与明镜之法相同，故名如明镜之智慧。以是宝生之自性故，是平等性之智慧，以体验一切一味之乐
English
These are the five wisdoms. Among them, like the mandala of a mirror that is extremely pure, the images of stars and other things that are near in color or that appear on the surface of the sky, but the mirror does not think, 'This is blue, this is yellow, this is far, this is near.' However, those that appear in it, such as blue, yellow, and far, are distinguished and established. Likewise, because it is free from the obscurations of afflictions and knowledge, it is stainless and non-conceptual. In the mirror of wisdom that pervades all knowable things, all these things are near and all appear separately. It can manifest images that are in accordance with the merit of the assemblies of those to be tamed, and it becomes the cause of appearance, so it is called wisdom like a mirror. Moreover, because everything is equal by the equality of dharma, it is called the wisdom of equality. That itself is the nature of dependent arising, and it is understood separately by the individual's own intelligence, so it is called the wisdom of individual understanding. Although it is like that, it also accomplishes the extraordinary activity of fulfilling the manifest desires of all beings without exception. Because it generates separate appearances, it is called the wisdom of accomplishing activities. Although it is able to properly establish the beings to be tamed, it is extremely pure by its very nature, so it is called the wisdom of the pure realm of dharma. Thus, although it is one, it makes a distinction of separation. Otherwise, the nature of the five wisdoms should not be a single entity. Others also teach it differently. Because it has become the nature of immovability, it is wisdom like a mirror. Although it has separation, everything is manifest. Just as some see the phenomena that appear as images in a mirror, so in their own mirror of wisdom they know the phenomena that appear as knowable things, and they also teach them to others. Therefore, because it is similar to the dharma of a mirror, it is called wisdom like a mirror. Because it is the nature of Ratnasambhava, it is the wisdom of equality, experiencing all the bliss of one taste.