Tibetan
དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་སྲེད་པ་ཉིད་གང་མ་ལུས་པ་དང༌། བྲལ་བ་དང༌། འགོག་པ་དང༌། སྤངས་པ་དང༌། སོ་སོར་འབྱུང་བ་དང༌། གྲོལ་བ་དང༌། མི་གནས་པའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་མངས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པ་ནི་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན། བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཕྱིར་མི་འོང༌། །འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་བསེ་རུའི་ཚུལ། །ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་གཅིག་པོ། །དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་ཟག་པ་ཟད། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དབང་པོ་ཐུལ། །བདེ་བ་རྙེད་པས་འཇིགས་མེད་ཐོབ། །བསིལ་བར་གྱུར་པ་རྙོག་པ་མེད། །རིག་པ་དང་ནི་རྐང་པར་ལྡན། །བདེ་གཤེགས་འཇིག་རྟེན་རིག་པའི་མཆོག །བདག་གིར་མི་འཛིན་ངར་མི་འཛིན། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་སློབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་འོང་བར་དེ་ཉིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དོན་དམ་པར་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདྲེན་པར་རང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པར་བཤད་དེ། སོ་སོར་རེ་རེ་གཙོ་བོ་མཛད་ཅིང་རང་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བདག་ཉིད་སྟོན་པས་ན་འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་པོ། །དོན་དམ་པར་བརྡ་ནི་འདྲེན་པར་མཛད་པས་ན་མཛད་པའོ། །འདྲེན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སོ་སོར་གཙོ་བོར་མཛད་
Chinese
以及，有色和无色之有。灭谛是指贪爱完全灭尽，离别，断绝，舍弃，各自分离，解脱，不存住。道谛是指八正道。简略地说了一点，因为害怕经文繁多而未作广泛阐述。如此以不共的方式，与思维相符地亲近开示，故称四谛为导师。为了开示世俗和胜义二谛之情形，以及声闻等之名，故以三颂开示自性：不退转者不复来，引导者如独觉犀牛，从种种出离中生起，大种之因唯一者。比丘阿罗汉漏尽者，离欲调伏诸根者，得乐获得无畏者，已得清凉无垢者。具足明与足者，善逝世间知者胜，不执为我亦不执我，安住二谛之理者。如是说。从无上正等觉不退转，故名不退转。因为是不退转者，故名不退转，应知是不退转者，是安住于第八地的菩萨。不复来是指安住于声闻乘果位的有学，说是不会再来此世间，于彼处灭尽烦恼而完全寂灭。为了随顺以声闻乘调伏者，故说不复来是世俗谛。胜义谛中，也不会退转，故说不复来。引导者如独觉，是指在僧众中行持的独觉佛陀之僧众，说是各自为主，因有无数独觉佛，为了调伏所化有情，故示现自身为独觉佛之相，故引导者如独觉是世俗谛。胜义谛中，表诠是引导者，故是作者。既是引导者，又是各自为主
English
And, the existences of form and formlessness. The Truth of Cessation is the complete cessation of craving itself, separation, cessation, abandonment, individual separation, liberation, and non-abiding. The Truth of the Path is the Noble Eightfold Path. It is explained briefly, and because of the fear of many scriptures, it is not elaborated extensively. Thus, in an uncommon way, in accordance with thought, it is shown closely, therefore, the Four Truths are called the Teacher. In order to show the circumstances of the Two Truths, conventional and ultimate, and the names of the Hearers and so on, the self-nature is shown by three verses: The non-returning one does not come back, the guide is like a solitary rhinoceros, arising from various renunciations, the cause of the great elements is the only one. The Bhikshu Arhat, the exhausted of outflows, the one who is free from desire and subdues the senses, the one who obtains happiness and attains fearlessness, the one who has become cool and without defilement. Possessing knowledge and feet, the Sugata, the supreme knower of the world, does not grasp as self, nor does he grasp as I, abiding in the principle of the Two Truths. Thus it is said. Since there is no turning back from the unsurpassed perfect enlightenment, it is called non-returning. Because it is the non-returning one, it is called non-returning, it should be known that the non-returning one is the Bodhisattva who abides on the eighth ground. The one who does not come back refers to the learner who abides in the fruit of the Hearer Vehicle, saying that he will not come to this world again, and having exhausted the afflictions there, he will completely pass into Nirvana. In order to follow those who are tamed by the Hearer Vehicle, it is said that not coming back is the conventional truth. In the ultimate truth, there is also no turning back, so it is said that he does not come back. The guide is like a solitary one, which refers to the assembly of solitary Buddhas who practice in the Sangha, saying that each one is the chief, and because there are countless solitary Buddhas, in order to tame the sentient beings to be tamed, he shows himself as the form of a solitary Buddha, therefore the guide is like a solitary one, which is the conventional truth. In the ultimate truth, the expression is the guide, therefore it is the maker. He is both the guide and the chief individually.
Tibetan
པས་ན་འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ་སོ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་པའི་གཙོ་བོ་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་ལོ། །ཡང་ན་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་རེ་རེས་གཙོ་བོ་དང་འདྲེན་པར་མཛད་པས་ན་འདྲེན་པ་རང་རྒྱལ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུ་སྤྱོད་བའི་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་བསེ་རུ་ཞེས་བཤད་དེ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་འཇམ་དབྱངས་ལ་ཡང་བསེ་རུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཀུན་ རྫོབ་བོ། །དོན་དམ་པར་ནི་གཉིས་པ་མེད་པས་ན་བསེ་རུའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར། ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་ལམ་མོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དངོས་སོ་གྲུབ་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་དེར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན། ངེས་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དོན་དམ་པར་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་གཅིག་པོ། །ཞེས་བྱའོ། ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་དང༌། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་བའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སློང་ངོ༌། །དགྲ་རྣམས་བཅོམ་པས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་དགྲ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ནང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་ཟག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །གང་གིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་བསལ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །གང་གིས་དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་བཀག་བས་རྒྱལ་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་ཐུལ་བའོ། །དེ་ལྟར་དེའི་གཟུགས་དང་མིང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དོན་དམ་པར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་ན་དགེ་སློང་ངོ༌། །ཐམས་ཅད་དུ་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱ
Chinese
因此，引导者您最殊胜！在各个世界中，您是使众生与佛结合的唯一主尊，因此，引导者您最殊胜！或者，在所有眷属的坛城中，每一位都作为主尊和引导者，因此被称为引导者您最殊胜！如同犀牛一样独自修行的独觉佛被称为犀牛。由于独觉佛为了成熟所调伏的众生而示现其形象，因此文殊菩萨也被称为犀牛，这是世俗谛。在胜义谛中，由于没有第二者，因此被称为犀牛之行。如此，为了成办各自不同的利益，故说：种种出离之所生。也就是说，通过此，众生必定会出离，即是道路。由于已成就了涅槃之实，因此被称为从涅槃中生出。因此，以声闻和独觉佛的道和果的方式，在那里示现自己的本体，故说：种种出离之所生。这是世俗谛。在胜义谛中，则是大种，由于是具有大神通的其他众生获得佛果的唯一因，因此一切之本体，即是那如实之形相者，乃是薄伽梵，被称为：大种之唯一因。以“来吧”之语而受近圆戒的比丘，以及通过祈请和四种羯磨而受近圆戒的比丘，即是比丘。由于战胜了敌人，故为阿罗汉，以决定的词义方式，由于必定战胜外在的损害之敌，故为阿罗汉。内在的烦恼之垢染，即是漏尽者。谁已远离并断除了欲界的贪欲和无色界的贪欲，那便是离贪者。谁已遮止诸根进入对境而得胜，那便是调伏诸根者。如此，为了以其形相和名号调伏众生，故在那处和此处示现，这是世俗谛。在胜义谛中，以无二之智慧战胜烦恼，故为比丘。由于值得一切供养，故为阿罗汉。漏尽则是声闻之
English
Therefore, Guide, You are the most supreme! In each of the worlds, You are the sole principal who unites beings with the Buddha, therefore, Guide, You are the most supreme! Or, in all the mandalas of retinues, each one acts as the principal and guide, therefore it is said, Guide, You are the most supreme! The solitary realizer who practices alone like a rhinoceros is called a rhinoceros. Since the solitary realizer manifests in that form in order to ripen the beings to be tamed, therefore Manjushri is also called a rhinoceros, this is the conventional truth. In the ultimate truth, since there is no second, it is called the conduct of a rhinoceros. Thus, in order to accomplish the benefits of going separately, it is said: Born from various departures. That is to say, through this, beings will definitely depart, that is the path. Since the reality of nirvana has been accomplished, it is said to be born from nirvana. Therefore, by means of the path and fruit of the Hearers and Solitary Realizers, one manifests one's own entity there, hence it is said: Born from various departures. This is the conventional truth. In the ultimate truth, it is the great element, since it is the sole cause for other beings endowed with great magical powers to attain Buddhahood, therefore the entity of all, that is, the form of suchness, is the Bhagavan, called: The sole cause of the great element. A bhikshu who has received full ordination by the words "Come here", and a bhikshu who has received full ordination through the request and the four karmas, is a bhikshu. Since the enemies have been vanquished, therefore an Arhat, in the manner of a definitive term, since one definitely overcomes the external enemy of harm, therefore an Arhat. Whatever is the impurity of the inner afflictions is the one with exhausted outflows. Whoever has separated from and eliminated the desire of the desire realm and the desire of the formless realm, that is the one who is free from desire. Whoever has conquered by preventing the senses from entering their objects, that is the one who has tamed the senses. Thus, in order to tame beings with its form and name, one manifests in that place and this place, this is the conventional truth. In the ultimate truth, one is a bhikshu because one has conquered the afflictions with non-dual wisdom. Since one is worthy of all offerings, one is an Arhat. The exhaustion of outflows is the