Tibetan
་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་ནི་ཚོར་བ་པོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེ་མི་མཐོང་བས་ཚོར་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་བ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཚོར་བ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ལ་ཚོར་བ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཚོར་བ་ནི་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཚོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཚེར་བ་དེ་དག་ཚོར་བ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ༌། །འདི་ལ་ཚོར་བ་ལ་རྩོལ་བ་གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོར་ བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཚོར་བ་དེ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །སེམས་དེ་ཡང་གནས་པ་མེད་པ། གཟུང་དུ་མེད་པ། ལུས་མེད་པའོ། །གང་གནས་མེད་པ། ལུས་མེད་པ་དེའི་གནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་མོ།། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ངོ༌། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སེམས་དེ་ཡང་གཞན་རག་ལས་པ་རང་དབང་མེད་པར་མཐོང་ངོ༌། །སེམས་མ་རྟོག་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཙམ་དུ་ཤེས་པས་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །དེ་སེམས་ལ་དབང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སེམས་སྙོམས་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དྲན་པ་ཉ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་འམ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་འམ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་འམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འམ། ཟག་པ་མེད་པ་འམ། འཇིག་རྟེན་པ་འམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སམ། ཆོས་གང་དང་གང་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཆོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གཟུང་བ། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་བསགས་པ། ཤིན་ཏུ་བྱང་ཆུབ་པ་རང་གི་ཁ་ན་ལས་པ། ཤིན་ཏུ་དབང་མེད་པའི་དྲན་པ་དེས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་མཉམ་པར་བྱེད་དེ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འགྱུང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་པོ་མེད་པ་སྟེ། དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གི་བ་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའི་རྣག་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། སེམས་ དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨྲ་བ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡི་གེ་མེད་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། གྲངས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲང་བ་མེད་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་བ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་འོད་བ་མེད་པ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོང་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཁ་ན་ལས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐིབས་པོ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དབྱིངས་གཅིག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དང་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ཉིད་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པའི་བྱ
Chinese
的感受啊！菩萨那样感受，是感受者也不如实见。不见那个，感受也不如实见。他这样想：世尊也说一切有为法是感受者。如果一切有为法是感受，那么这里有什么称为感受者呢？感受不是感受者，不是感受和感受者。无为法也不是有为法感受者。没有从有为法和无为法中解脱的感受者。这样，如实见到那些感受没有感受。对于这个，对于感受的勤奋也不如实见，菩提如何感受也那样如实见，这称为菩萨的感受念住。那么，菩萨的心的念住是什么呢？这里菩萨这样想：凡是感受，那只是心而已。那个心也是没有住处，不可执取，没有身体的。凡是没有住处，没有身体的，那个住处是怎样的呢？心不认识心。心不见心。依靠什么而生起的心，也见到是依赖于他，没有自主的。没有思维心，也不认识菩提。他知道菩提只是心，因此获得心的自在。他因为对心自在，所以对大乘自在，并且对于一切众生也心平等，对于大乘不依赖于他人。这称为菩萨的心念住。那么，菩萨的法念住是什么呢？这里菩萨对于善或者不善，或者有罪或者无罪，或者有漏或者无漏，或者世间或者出世间，或者声闻的法，或者独觉的法，或者凡夫的法，或者任何法和对于什么法的念住的法，非常执取，非常精勤修习，非常积累，非常清净是自己的口，非常没有自主的念头，
English
of feeling. A Bodhisattva who feels in this way does not truly see the feeler. Not seeing that, he does not truly see the feeling. He thinks to himself: The Blessed One also said that all conditioned things are feelers. If all conditioned things are feeling, then what is called a feeler here? Feeling is not a feeler, not feeling and a feeler. The unconditioned is also not a conditioned feeler. There is no feeler who is liberated from the conditioned and the unconditioned. Thus, those thorns are truly seen as without feeling. For this, no effort for feeling is truly seen, and how Bodhi feels is also truly seen in the same way. This is called the feeling mindfulness of a Bodhisattva. Then, what is the mind mindfulness of a Bodhisattva? Here, a Bodhisattva thinks to himself: Whatever is felt is only mind. That mind is also without a dwelling place, ungraspable, and without a body. Whatever is without a dwelling place and without a body, what kind of dwelling place is that? The mind does not know the mind. The mind does not see the mind. The mind that arises depending on something is also seen as dependent on others and without autonomy. Without thinking about the mind, one does not know Bodhi. He knows that Bodhi is only mind, therefore he obtains mastery over the mind. Because he has mastery over the mind, he has mastery over the Great Vehicle, and he also has equanimity of mind towards all sentient beings, and he does not rely on others for the Great Vehicle. This is called the mind mindfulness of a Bodhisattva. Then, what is the Dharma mindfulness of a Bodhisattva? Here, a Bodhisattva, whether it is good or bad, whether it is with fault or without fault, whether it is with outflows or without outflows, whether it is worldly or transworldly, whether it is the Dharma of a Hearer, or the Dharma of a Solitary Buddha, or the Dharma of an ordinary person, or any Dharma and the Dharma of mindfulness of what Dharma, very grasping, very diligently practiced, very accumulated, very purified is one's own mouth, very uncontrolled thought,
Chinese
生亦无，灭亦无，平等行持，何者无生，以及无灭而得解脱，何者依缘而起而得解脱，何者空性与无相，以及无愿而得解脱之法，亦不真实随见。彼作是念：一切法无有主，乃寂静之自性；一切法无有我所，乃无二之自性；一切法无有障碍，乃虚空之体性；一切法皆无分别，离心、意、意识；一切法乃解脱之体性，乃无有烦恼之自性；一切法皆不可言说，乃不可言说之自性；一切法皆无文字，乃无为之自性；一切法皆无数，乃远远超越一切数；一切法皆无有正直，乃远远超越一切戏论；一切法以无有种子故，无有根本；一切法以根本清净故，无有瑕疵；一切法以无有身体故，无有光彩。一切法以无有住处故，无有去处。一切法以自性空故，无有贪执。一切法以依缘而生故，为空性。一切法以无分别故，为决定生起。一切法以如所欲而证悟故，为各自之事业。一切法以所知之体性故，为菩提。一切法以无有实体故，唯是名言。一切法以不可示之体性故，离于见解。一切法以无有遗留故，无有系缚。一切法以无有自性故，无有解脱。一切法以真如之体性故，无有稠密。一切法以法界无别故，为一法界。一切法以与真实之边际相等故，不异，如是彼于法中，观法界而安住。如是于法中随观法而安住之。
English
Birthless and ceasingless, acting equally. Whatever is liberated from birthlessness and ceasinglessness, whatever is liberated from dependent arising, whatever Dharma is liberated from emptiness, signlessness, and wishlessness, is not truly seen accordingly. Thinking thus, all Dharmas are ownerless, of the nature of solitude. All Dharmas are selfless, of the nature of non-duality. All Dharmas are unobstructed, of the nature of space. All Dharmas are non-conceptual, separate from mind, intellect, and consciousness. All Dharmas are of the nature of liberation, of the nature of non-affliction. All Dharmas are unspeakable, of the nature of inexpressibility. All Dharmas are without letters, of the nature of the unconditioned. All Dharmas are countless, utterly beyond all numbers. All Dharmas are without straightness, utterly beyond all elaborations. All Dharmas are rootless because they are seedless. All Dharmas are faultless because their root is completely purified. All Dharmas are without radiance because they are without body. All Dharmas are without going because they are without abiding. All Dharmas are without attachment because they are empty of inherent existence. All Dharmas are empty because they arise dependently. All Dharmas are definitely produced because they are non-conceptual. All Dharmas are one's own work because they are comprehended as desired. All Dharmas are enlightenment because they are of the nature of knowable objects. All Dharmas are merely nominal because they are without substance. All Dharmas are free from views because they are of the nature of being unteachable. All Dharmas are unbound because they are without residue. All Dharmas are without liberation because they are without inherent existence. All Dharmas are without thickness because they are of the nature of Suchness. All Dharmas are of one realm because the Dharmadhatu is undifferentiated. All Dharmas are equal to the ultimate limit of reality, and thus not different. In this way, one dwells looking at the Dharmadhatu in the Dharma. Thus, by dwelling looking at the Dharma in accordance with the Dharma,