Tibetan
ཅན་ནི་དོན་དམ་པར་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སེམས་ཅན་འབྱུང་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རིགས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྔོན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་ཕྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཤད་ནས། ད་ནི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམ་ ཚིག་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་སྟེ། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཉིད་དོ། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དང༌། ཁམས་གསུམ་ལ་སྤྲུལ་པ་མཐོང་བས་འཁོར་བའོ། དེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པའི་རྒྱུད་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་པས་ནམ་མཁའ་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྫས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་པ་ཉིད་ནམ་མཁའི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ནམ་མཁའི་རྫས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
Chinese
意谓“有情实际上从一开始就没有产生”。“为有情生起故名勇识”之句中，无始无终之法界体性，薄伽梵大金刚持，彼之五种姓之有情众生，以宿习之力，为令一切有情之意乐圆满而生起，故作近取而称勇识。金刚萨埵是不可分之。极负盛名者，乃金刚持所开示。如是宣说金刚萨埵后，今为开示若知大誓之真如，则得成就，故说“大誓真如续”。既是誓言，又是大，故为大誓言，以其遍及无始无终之法界体性。乃大金刚持之真如。彼之真如乃极喜之普贤。无始无终等已述竟。三界之法性，见三界之化现即是轮回。所谓寂灭，乃声闻与独觉，以及如来之寂灭自性，故是胜义谛。是故为寂灭。如是开示大誓真如之续后，今为开示若知无始无终之性，则得成就，故说“宣说无始无终性之续”。无始无终之事物即是无始无终之性。无始无终之性，即是从最初就没有产生的一切和合事物。将要宣说彼性，即是“虚空乃大种生处”之句。所谓虚空生起，乃因墙壁等毁坏而生虚空，具有一切事物皆无之相。何以故？谓“无生故”。无生即是无生，因此，墙壁等毁坏即是虚空生起，并非虚空之实体。
English
It means, "Sentient beings are actually unborn from the very beginning." In the phrase, "Because sentient beings arise, they are called heroes," the essence of the Dharmadhatu, which has no beginning or end, the Bhagavan Great Vajradhara, the sentient beings of the five families, arise with the power of previous habits to completely fulfill the wishes of all sentient beings, and therefore are referred to as heroes by approximation. Vajrasattva is indivisible. The most famous is what was taught by Vajradhara. Having explained Vajrasattva in this way, now, in order to show that if one knows the suchness of the great Samaya, one will attain accomplishment, it is said, "The Tantra of the Suchness of the Great Samaya." Because it is both a Samaya and great, it is a great Samaya, because it pervades the nature of the Dharmadhatu, which has no beginning or end. It is the suchness of the Great Vajradhara. Its suchness is the Samantabhadra of great joy. Having no beginning or end, etc., has already been explained. The Dharma nature of the three realms, seeing the manifestation of the three realms is Samsara. What is called Nirvana is the nature of the Nirvana of the Hearers and Solitary Buddhas, as well as the Tathagatas, therefore it is the ultimate truth. Therefore, it is Nirvana. Having thus shown the Tantra of the Suchness of the Great Samaya, now, in order to show that if one knows the nature of having no beginning and no end, one will attain accomplishment, it is said, "The Tantra Explaining the Nature of Having No Beginning and No End." The thing that has no beginning and no end is the nature of having no beginning and no end. The nature of having no beginning and no end is all compounded things that have not arisen from the beginning. That nature is to be explained, which is the phrase, "Space is the place of the great elements." The arising of space is the arising of space due to the destruction of walls, etc., having the characteristic of the absence of all things. Why? Because it says, "Because it is unborn." The unborn is the unborn, therefore, the destruction of walls, etc., is the arising of space, not the substance of space.
Tibetan
རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཞིག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་སྐྱེ་བར་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་བ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་འཇིག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་ཞེས་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་ད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཤེས་པས་ཀྱང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྔར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཞུགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་དགའ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་དག་གི་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྟེ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁྱད་པར་ཅི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པས་ཚོལ་ཁྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་འགྲོ་བ་དེར་རོ། །བདེ་བ་རྣམ་དག་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུའོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་ལྷ་མོའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་ཞུགས་པ་ཐོགས་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་འདུལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེའི་གཟུགས་མཐོང་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཡེ་ཤེས་འབབ་པ་མཐོང་ནས་ས་བརྒྱད་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་འདོད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་འདུལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་སུ་ཕྱི་མའི་མཐའི་བར་དུ་འཁོར་བར་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྙིང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་དང
Chinese
所谓金刚萨埵即是如此。犹如墙壁等物完全毁坏，便假立为虚空产生一般，瑜伽士未生起的遍计执著灭坏，便假立为金刚萨埵产生。如是开示了无有起始与终结之体性后，为了开示仅以了知极喜亦能获得成就，此后，薄伽梵宣说了名为《极喜性之解说续》的经典，具有不住涅槃之自性。从贤劫等之前便已存在的瑜伽士，于金刚天女众之中，体验并进入一切安乐与悦意，薄伽梵金刚萨埵即是极喜，其本体即是极喜性。所谓“极喜故生烦恼”，男女二根平等进入所产生的安乐与悦意的差别即是极喜。为了此义，一切有情，即具有贪著之有情界，将转为烦恼。若问此有何差别？所谓“欲乐者”，即一切有情因欲求安乐，将被寻求之苦所恼。所谓“于彼”，即于彼有情。所谓“安乐极清净故”，即为了安乐极清净之义。于贤劫等之前，进入天女众之中，无有起始与终结之薄伽梵金刚萨埵产生，为了调伏欲界自在等，故化生为金刚欲界自在之形相。此后，见到彼之形相，见到欲界自在智慧降临，便成就为八地自在。因此，薄伽梵为了调伏其他欲求获得欲界自在者，故化现为金刚欲自在之形相，直至轮回的边际。如是薄伽梵开示了极喜性后，为了开示现在仅以了知心要之真如便能获得成就，此后
English
That which is called Vajrasattva is just like that. Just as when walls and other things are completely destroyed, it is assumed that space arises, so too, when the completely conceptualized thoughts that have not arisen from the yogi are destroyed, it is assumed that Vajrasattva arises. Thus, having shown the nature of having no beginning and no end, in order to show that accomplishment can be attained even by knowing only the supreme joy, thereafter, the Bhagavan spoke the tantra called "Explanation of the Nature of Supreme Joy," which has the nature of non-abiding nirvana. The yogi who has existed since before the Good Aeon and so forth, within the assembly of Vajra goddesses, experiencing and entering into all bliss and delight, the Bhagavan Vajrasattva is supreme joy, and its essence is the nature of supreme joy. As it is said, "Because of supreme joy, afflictions arise," the difference between the bliss and delight arising from the equal entry of the male and female faculties is supreme joy. For the sake of this meaning, all beings, that is, the realm of sentient beings with attachment, will turn into afflictions. If asked, what is the difference? The so-called "desire for pleasure" means that all those beings, because they desire pleasure, will be afflicted by the suffering of seeking. The so-called "in that" refers to those beings. The so-called "because of pure bliss" means for the sake of pure bliss. Before the Good Aeon and so forth, entering into the assembly of goddesses, the Bhagavan Vajrasattva, without beginning or end, arises, and in order to subdue the lord of the desire realm and so forth, he is born as the form of the Vajra lord of the desire realm. Thereafter, seeing that form, seeing the wisdom of the lord of the desire realm descend, one becomes accomplished as the lord of the eighth ground. Therefore, the Bhagavan, in order to subdue others who desire to attain the lordship of the desire realm, abides in the form of the Vajra lord of desire until the end of samsara. Thus, having shown the nature of supreme joy by the Bhagavan, in order to show that now accomplishment can be attained only by knowing the suchness of the essence, thereafter