Tibetan
ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བརྟགས་ནས་ཕྱི་རོལ་པའི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲས་དག་པར་ལྟ་བའི་དངོས་གཞི་དེ་དག་སྤང་ངོ༌། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་དག་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞུང་ལས་ཀྱང༌། ཡེ་ཤེས་ཆུ་བོ་ཁྲུས་ཀྱི་མཆོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་འདིའི་གཞུང་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲས་དག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡོད་ལ། རྒྱུད་གཞན་ལས་ཀྱང་ཁྲུས་བྱས་ཡན་ལག་དྲིས་བསྐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་ན། དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་གསུང་བར་ཡང་མི་འོས་ལ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནི་འདིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང༌། རང་གི་ལུས་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི། གཙང་སྦྲ་སྤྱད་པའི་ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་དག་གཙང་སྦྲར་སྤྱོད་པ་ ཅན་དག་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང༌། རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་བརྟས་པ་དང༌། ནད་དང་གནོད་པ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་གནང་སྟེ། བཀག་པ་མེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་ན་རང་གི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། རིགས་པར་གླེང་བ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ན། དེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བུར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་ན་རང་གི་ལྷའི་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ང་རྒྱལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པའི་རྒྱུད་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་དེའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་མོད་ཀྱིས་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་བ་གཞན་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ལྷག་པའི་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ནི་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པའི་རྒྱུར་བཤད་དེ། སྒོ་གསུམ་ལྷའི་ངང་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་མ་དག་པའི་དྲི་མ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྟག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུད་ལས་ཀྱང༌། ཇི་སྐད་དུ། གཙང
Chinese
在考察了知和所知的体性是那样之后，就应舍弃那些外道以沐浴和洁净视为清净的实际行为。为什么呢？因为仅仅通过那个就能使一切清净，通过其他则不是那样。正如经中所说：“智慧之河，沐浴之胜。”这样说道，仅仅是无分别才是主要显示的。那么，即使是此经本身也有“应以沐浴和洁净来清净”的说法，而且其他续部中也有显示沐浴后用香涂抹肢体等等的众多方式。如果那些不是那样，那么也不应说那些。然而，如果是那样，那么这里导师为什么会这样显示呢？回答说：在其他情况下，为了与那样的世间相符，以及为了使自己的身体受益和安乐，就应如所显示的行持洁净的仪轨那样去做。这样说道，为了调伏世间中那些行持洁净的人，为了与他们相符，以及为了增强自己身体的元素，以及为了平息疾病和损害，就允许进行洁净等等，没有禁止。其他人说，如果是那样，那么安住于自己本尊瑜伽的人们，如果进行沐浴和洁净等等，也有道理可讲。有些人也说不是那样。那么，如何才能清楚地了解其中的含义呢？回答说：或者说，显现自己本尊的誓言菩提心的傲慢，是不需要外在洁净等等的续部所说的。这样说道等等，上面已经显示了那样的道理，但为了显示与那不相同的其他部分，所以说了“又”。显现任何自己殊胜本尊的大手印，安住于此的瑜伽士们，则说不需要沐浴和洁净等等，因为安住于三门本尊之性，所以没有不净的垢染。因此，应生起随念的作意，也就是说，应恒常忆念安住于本尊大手印的瑜伽士。因此，续部中也如是说：清
English
Having examined that the nature of knowledge and the knowable is such, one should abandon those actual practices of outsiders who regard bathing and purification as pure. Why? Because only through that can everything become pure, but not through others. As it is said in the scriptures: "The river of wisdom is the best of baths." Thus, it is shown that only non-discrimination is the main thing. Well, even in this scripture itself, there is a statement that "one should purify oneself with bathing and purification," and in other tantras, there are also many ways of showing things like bathing and anointing the limbs with fragrance. If those were not so, then it would not be appropriate to say those things. However, if that is the case, then why does the teacher show this here? It is said: In other cases, in order to conform to such a world, and for the benefit and happiness of one's own body, one should do as the ritual of practicing cleanliness is shown. Thus it is said, in order to tame those who practice cleanliness in the world, to conform to them, and to strengthen the elements of one's own body, and to pacify diseases and harms, cleanliness and so on are permitted, and there is no prohibition. Others say that if that is the case, then it is reasonable to talk about those who abide in the yoga of their own deity, if they perform bathing and purification and so on. Some also say that it is not so. So, how can one clearly understand the meaning of that? It is said: Alternatively, the tantra that manifests the pride of the samaya-mind of one's own deity does not require external cleanliness and so on. Thus it is said, and so on. Above, the way of that has been shown, but in order to show other parts that are different from that, it is said "also." Those yogis who manifest the great mudra of any of their own supreme deities are said to not need bathing and purification and so on, because they abide in the nature of the deity of the three doors, and therefore have no impure stains. Therefore, one should generate the mindfulness of recollection, that is, one should always remember the yogi who abides in the great mudra of the deity. Therefore, it is also said in the tantra: Clean
Tibetan
་སྦྲ་བསྡམ་པ་འདིར་མི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དག་པར་ཀུན་དུ་རྟོགས་པ་ལེགས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཞིག་པ་དང༌། རང་གི་ལྷའི་ཕྱག་རྒྱ་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའི་ངོ་བོར་གནས་པས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་པའོ། །ད་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒོལ་བ་པ་ན་རེ། འོ་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དག་ལས་མཚན་ཉིད་དང་རིམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གསུངས་པ་དག་ཡོད་ན། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་འདི་ལས་ཀྱང་རང་གཉེར་གྱིས་འདོད་པའི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་དག་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་གི་ཡིད་ དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་རུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཆད་ཅིང་ངེས་པར་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ཅིང་དག་པར་གྱུར་པའི་གནས་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ། ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པར་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། ལྷ་ཁང་དང༌། གནས་ཁང་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང༌། ནེའུ་གསིང་དང་བྲག་ཕུག་དང༌། རི་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སུ་འདུག་ནས་ཕྱོགས་དང་དུས་ན་བཞུགས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་ཤིང་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེའི་སྲས་དང་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུད་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ནི་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོར་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེར་གསུངས་པའི་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུའོ། །བླ་མའི་བླ་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་མར་གྱུར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང༌། དེའི་ནང་ནས་རྒྱུད་འདིའང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར། འདིར་གསུངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གྱི་ནང་ན་བླ་མ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཞན་གྱི་ལྷ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་བླ་མར་མི་གཞག་པ། འདིར་གསུངས་པའི་ལྷ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་བླ་མར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ།། ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུད་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དག་གི་ཕྱག་འཚལ་བ་དེས་ཕྱག་འཚལ
Chinese
“此处不需要捆扎草垫。”等等这样说了。像这样完全彻底地领悟之后，是指将一切法都视为远离戏论，并且确信自己的本尊手印安住于誓言萨埵的体性之中是清净的。现在将要讲述圆满处所中观修誓言萨埵等的方法。对此，辩论者说：如果修持大手印等，在其他续部中也有明确宣说其体性和次第相同的情况，那么应该遵循那些续部来了解吗？或者说，从这部续中也能确定地显示自己所追求的处所次第吗？回答说：说了“与我意相合的任何特殊地方”等等。虽然在其他续部中，有从某一角度进行阐述并明确宣说的情况，但在此时不应那样看待，而是说，修行者自己进入并变为清净的任何处所，都应加以考察。为了清楚地说明这一点，说了“安住于寺庙等等”等，即寺庙、住所、园林、森林、岩洞、寂静处等等任何地方都可以。像这样安住在处所中，在十方和三时安住的善逝，是指安住在十方并于三时逝去的佛陀。等等的“等”字，虽然也包括了他的眷属和眷属们，但在这里，就暂时而言，是指安住在金刚界等大坛城中的诸佛。等等的“等”字，也包括了在那里所说的未完全清净的诸佛。“上师之上师”是指一切佛都是上师，但其中这部续也是一切续部的根本，因此，这里所说的诸佛也显然是所有佛中最至上的。有些人说，其他的佛是从波罗蜜多中产生的，所以不被认为是上师，而这里所说的佛是从智慧的自性中产生的，因此被认为是他们的上师。说了“敬礼”是指用这部续中所说的、下面将要出现的敬礼来敬礼。
English
"There is no need to tie the straw mat here," and so on. Having thus thoroughly and completely understood, it means to regard all dharmas as being free from elaboration, and to have faith that one's own deity's mudra, abiding in the nature of the samayasattva, is pure. Now, the methods for contemplating the samayasattva in a perfect place, and so on, will be explained. To this, the debater says: If there are also instances where the practice of mahamudra, and so on, is explicitly stated in other tantras to have the same characteristics and order, should one learn from following those tantras? Or does this tantra also definitively show the order of places that one seeks through one's own efforts? Answer: It is said, "Any particular place that is in accordance with my mind," and so on. Although there are cases in other tantras where it is explained from one perspective and explicitly stated, in this context, it should not be viewed in that way. Rather, it is said that any place that the practitioner himself enters and becomes pure should be examined. To clarify this, it is said, "Residing in temples, and so on," that is, any place such as a temple, dwelling, garden, forest, cave, solitary place, and so on, is acceptable. Having thus resided in such a place, the Sugatas who abide in the directions and times, refers to the Buddhas who abide in the ten directions and have passed into the three times. The word "and so on" includes his sons and retinue, but here, for the time being, it refers to the deities who reside in the great mandala such as the Vajradhatu. The word "and so on" also includes the deities who are said to be not completely pure there. "The Lama of Lamas" means that all the deities are Lamas, but among them, this tantra is also the root of all tantras, therefore, the deities mentioned here are also clearly the most supreme among all the Buddhas. Some say that other deities are born from the Paramitas, so they are not considered Lamas, while the deities mentioned here are born from the nature of wisdom, therefore, they are considered their Lamas. It is said, "I prostrate," which means to prostrate with the prostrations that are mentioned in this very tantra and that will appear below.