Tibetan
་ཡིད་ཀྱི་རྩ། །དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་དུས་རྒྱུ་བ། །དེ་དག་སྲོག་རྩོལ་རིམ་པས་སོ། །ཟླ་བ་ལུས་ཀྱི་ཐབས་དང་ནི། །ཤེས་རབ་ཉིད་ནི་ཉི་མའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་དྲི་ཆེན་རྩ། །གཙོ་བོ་དག་ནི་བྱང་རྒྱུ་བ། །ཆུ་མེ་སྟོང་པ་ས་དང་རླུང༌། །ཡེ་ཤེས་ཁམས་ནི་རང་རིག་ལ། །ཐབས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མུན་ལྷ་མོ། །ཤེས་རབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྒྱུ་བ། །སྟེང་དང་འོག་ཏུ་རིགས་དྲུག་ནི། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་བྱེད་པས་སོ། །ཤེས་རབ་ཐབས་སྦྱོར་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་པར་གནས། །དེ་ལྟར་གྱུར་པས་སྲོག་དང་རྩོལ་བས་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། །གཉིས་ལ་མི་རྒྱུ་བ་ནི་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཉིས་ནི་སྟེང་དང་འོག་གི་སྲོག་རྩོལ་བ་སྟེ། མི་རྒྱུ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ནི་དབུགས་འབྱིན་པར་མ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ། དེ་ལྟར་ཡང་རིག་ལྡན་པས། ལྷན་ཅིག་ སྐྱེས་པ་ཧེ་རུ་ཀ །བར་མའི་དབུགས་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དྲི་ཆེན་དྲི་ཆུ་ཁུ་བ་ཉིད། །རྩ་གསུམ་དག་དང་ལྡན་པའོ། །དངོས་པོ་གསལ་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་རུང་རང་གི་གཞི་ལ་གནས། །རྟོག་པའི་དྲ་བ་དག་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ། །རང་ཡང་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དགག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་གཡོ་བ་ནི། ནག་པོས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ནག་པོ་ན་རེ་ཡིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་མི་གཡོ་བ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཕྱིར་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་སྟེང་དང་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྤངས་པས། དུས་ཀྱི་རྩ་ཁམས་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རི་བོང་ཅན་གྱི་ཐིག་ལེ་མ་ལྷུང་བར་འབའ་ཞིག་ངའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྟེང་འོག་གཉིས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གང་དུ་གནས་ཤེ་ན། མི་གཡོ་རླུང་གི་ཁྱིམ་བདག་མོ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་གཡོ་བའི་རླུང་ནི་འབར་བའི་རླུང་ངོ༌། །ཁྱིམ་བདག་མོ་ནི་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་ནི་དེའི་བདེ་བའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཨ་ཧཾ་གི་རང་བཞིན་གོང་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཁྱིམ་དེར་གནས་པའོ། །འདིའི་དགོངས་པ་ནི་རླུང་གི་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་པ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་ཁྱེར་ཞིང༌། སེམས་ཀྱི་བཞོན་པ་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཐིམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས། །སྣང་བ་སྣང་བ་མཆེད་པ་དང༌། །སྣ་ཚོགས་འདུས་པ་འདི་དག་ནི། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བརྗོད། །རླུང་ནི་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་འདྲེས་པར་འགྱུར། །དབང་པོ་ལམ་ནས་ཕྱུང་ནས་ནི། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད། །སྣང་བ་དང་ནི་མི་ལྡན་ཞིང༌། །རླུང་གི་བཞོན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དེ་ལ་འདི་ནི་རང་བཞིན་ཀུན། །རིམ་དང་རིམ་པ་མུན་པར་འཇུག། རླུང་ནི་གང་དང་གང་གནས་པ། །དེ་དང་དེར་ནི་དེ་བཞིན་རྒྱུ། །ཇི་སྲིད་རླུང་ནི་མི་རྒྱུ་བ། །སྣང་བ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། རི་བོ་མཆོག་རབ་དག་གི་ཕུག་ཟབ་མོར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཆོག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ངོ་བོའི་རི་བོ་སྟེ། རབ་ནི་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་ཁ་སྦྱོར་ཐིག་ལེ་ལས། རྐང་པའི་མཐིལ་དུ་རླུང་གནས་པ། །རླུང་ནི་གཞུ་ཡི་དབྱིབས་ཅན་ནོ། །མདོམས་ཀྱི་སུམ་མདོར་གནས་པ་ནི། །དེ་བཞིན་གྲུ་གསུམ་དམར་པོའོ། །ཟླུམ་པོའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆུ་ནི་ལྟོ་བར་གནས་པའོ།། སྙིང་ག་རུ་ནི་ས་ཉིད་ཀྱང༌། །ཀུན་དུ་གྲུ་བཞིར་གནས་པའོ། །སྒལ་ཚིགས་དབྱུག་པའི་ངོ་བོ་ནི། །དེ་བཞིན་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོའོ། །དེ་ཡི་ཕུག་ནི་རི་ཕུག་གོ །དེ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ཟབ་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ནི་འཆིང་བར་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཉིད་འཆིང་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཉམས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྟེང་དུ་སྤྱི་བོའི་བར་དུ་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོར་བའི་བདེ་བའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འདི་ཡིས་བཅིང་བར་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་ཆུ་ནི་སྐམས་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞུ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀུནད་ལྟ་བུ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཆུ་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་སྐམས་པར་འགྱུར་ཏེ་འོག་ཏུ་ལྟུང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འོག་ཏུ་ལྟུང་བ་དེའི་ཚེ་ཉམས་པར་འགྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ལས། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་དུས་སུ། །འོག་ཏུ་ཟླ་བ་བདུད་རྩི་འཛག །རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་དང༌། །ཉི་ཁྲག་རཱ་ཧུ་སྟེང་དུ་འགྲོ། །དེས་ཅིས་འགྱུར་ཞེ་ན། དུས་ཀྱི་མེ་ནི་རབ་ཏུ་ཞུ་གྱུར་ན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་ཀྱི་མེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཏེ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། །འཆི་བའི་དུས་ཀྱིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ལས། ལྷུང་ན་ཆགས་དང་བྲལ་གྱུར་ཏེ། །ཆགས་བྲལ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ བསྐྱེད། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནི་ཁམས་ཟད་དེ། །ཁམས་ཟད་པས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར། །འཆི་བ་ལས་ནི་ཡང་སྲིད་འབྱུང༌། །དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་བྲལ་བས་བྱུང༌། །གཞན་དུ་སེམས་ཅན་མི་སྲོད་དོ། །དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །སེམས་བྱུང་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བྱ། །རྣལ་མ་འབྱུང་མེད་བདེ་བ་ཡིས། །འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ས་འཛིན་དག་ལས་འདི་ནི་གཟུང་དཀའ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུང་དཀའ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་གིས་རླུང་གཟུང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཟུང་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་གཟུང་དཀའ་བའོ། །ས་འཛིན་རི་རབ་དང་འདྲ་སྟེ་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་སྟེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྡུད་པ་དང་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་མཉམ་པའི་འཕོ་བའི་རིམ་པས་རྒྱུ་བ་ནི་ཉི་མ་རྒྱུ་བ་གཡས་པའི་སྣ་བུག་གོ །མི་མཉམ་པའི་འཕོ་བ་ནི་རིམ་པ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་བས་ན། མི་མཉམ་པ་སྟེ་ཟླ་བ་རླུང་རྒྱུ་བས་ན་སྣ་བུག་གཡོན་པའོ། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་མི་ཤེས་ན་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པར་རྒྱུ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་གྲོལ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་སྤྱི་གཙུག་པར་དུ་འགྲོ་བ་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ནག་པོ་དག་གིས་གསུངས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ནག་པོ་རྡོ་རྗེས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སྤངས་པའི་བདེ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཚོན་པར་བྱས་པས་ན་མཚོན་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཉེར་བར་རྟོགས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀ
Chinese
意之脉。大小便时行。彼等生命勤奋次第也。月为身体之方便，智慧即是太阳。智慧之大便脉，主者乃是北行。水火空，地与风。智慧界乃自明。方便心乃暗天女。智慧菩提心行。上下六道者，身语意所作也。智慧方便合一之差别，于有身者皆有。如是行持生命与勤奋如何安住耶？二者不运行乃为安住。如是说。二者乃上下之生命勤奋，不运行乃是完全舍弃，如是自性不摇动而安住者，名为呼气之殊胜母。如是亦有智者云：俱生嘿汝嘎，中间之气乃殊胜，大小便精液，与三脉具。明亮之事物，彼即是随顺真如，亦从俱生而安住自之基。从分别之网中解脱，自亦生喜乐不可说，彼乃空性之自性。如是说。如是行持，为显示菩提心大乐之遮止，意乃于何处亦不摇动，黑者所说如是说，导师黑者云：意乃菩提心彼不摇动者，于何处亦不复生，即舍弃上下之生起，以作时之三脉界故。此之密意乃是，非仅以兔之点滴不堕而修持，然乃上下二行之自性。如是无生之自性于何处安住耶？不摇风之主母乃安住于家。如是说。不摇之风乃燃烧之风。主母乃彼即是智慧手印之自性故。家乃彼之安乐虚空界阿吽之自性，如上所说，阿瓦都帝。于彼安住乃安住于彼家。此之密意乃是风之运行之法，依赖虚空界，从行与来中
English
The vein of mind. The passage of feces and urine in time. Those are the life's efforts in sequence. The moon is the means of the body, and wisdom is the sun itself. The vein of wisdom for feces, the chief ones flow northward. Water, fire, emptiness, earth, and wind. The realm of wisdom is in self-awareness. Through means, the mind is the dark goddess. Wisdom, bodhicitta flows. Above and below, the six realms are what body, speech, and mind do. Through the distinction of wisdom and skillful means, it abides in all embodied beings. How does life and effort abide when it is like that? That which does not move in two is the state of abiding. It is said that the two are the life efforts of above and below, and that which does not move is completely abandoned. Such a state of abiding without the movement of essence is called the supreme mother of exhaling. Thus, the wise one also said: Co-emergent Heruka, the middle breath is supreme, feces, urine, semen itself, endowed with the three veins. The clear object follows that very suchness, and even from co-emergence, it abides in its own base. Completely liberated from the nets of thoughts, self also generates joy that is inexpressible. That is the nature of emptiness. Thus it is said. Having become like that, in order to show the negation of the great bliss of bodhicitta, the mind does not move anywhere. It is said that the Black One spoke. Teacher Black said: The mind, that bodhicitta, that which does not move, does not arise again anywhere, that is, having abandoned the arising of above and below, because it is made into the three vein realms of time. The intention of this is not just to practice without the rabbit's drop falling, but rather it is the nature of going in two, above and below. Where does such a nature of non-arising abide? The mistress of the unmoving wind abides in the house. Thus it is said. The unmoving wind is the burning wind. The mistress is that, because it is the nature of the wisdom mudra itself. The house is the nature of the bliss of the space realm, Aham, as said above, Ava Dhuti. Abiding in that is abiding in that house. The intention of this is the nature of the wind's movement, relying on the space realm, from going and coming.
Chinese
被带到嬉戏的虚空界，心的乘骑连同显现，融入具备三种智慧的（状态）。因此，它的自性被称为已进入大乐的薄伽梵。如是说：从无上的意境中，显现，显现增长，各种聚集的这些，心被说成三种形态。风以微细的形体，与智慧相混合。从根道中取出，进入诸境。不与显现相伴随，成为风的乘骑之因，对此，此乃一切自性，次第次第进入黑暗。风在何处安住，就在那里运行。只要风不运行，显现就不会稳固。那如何成为一切有情的共同之处呢？如是说：在殊胜山王等的深邃洞穴中。殊胜是卓越的本质之山，而是脊椎的自性。如是，在吉祥合和明点中说：风安住在脚底，风具有弓的形状。安住在会阴的三岔路口，同样是红色三角形。圆形形状的自性，水安住在腹部。心间是地，普遍安住为四方形。脊椎是杖的自性，同样是山王须弥山。它的洞穴是山洞。它不是身语意的行境，因此是深邃的。那会变成什么呢？一切行者都会被束缚，一切行者被束缚就是衰败，因为没有上至头顶，二根交合之乐的显现我慢的菩提心。如果要知道一切行者都被此束缚，（经中）说：无垢之水已经干涸。无垢是胜义的自性。融化就像世俗一样，无垢之水，即二谛，也就是菩提心会干涸，即向下堕落。因为菩提心会变成行者的自性。何时向下堕落，彼时衰败
English
Being carried into the realm of the play's sky, the mind's mount, together with appearance, dissolves into the state endowed with the three wisdoms. Therefore, its nature is called the Bhagavan who has entered great bliss. It is also said thus: From the unsurpassed contemplation, appearance, appearance increases, these various gatherings, the mind is said to be of three forms. The wind, with its subtle form, becomes mixed with wisdom. Having extracted from the root path, it enters into the objects. Not accompanied by appearance, having become the cause of the wind's mount, for this, this is all nature, gradually, gradually enters into darkness. Wherever the wind dwells, it moves there accordingly. As long as the wind does not move, appearance will not become stable. How does that become common to all sentient beings? It is said: In the deep caves of the supreme mountain king, etc. Supreme is the mountain of excellent essence, and is the nature of the spine. Thus, in the glorious union bindu it says: The wind dwells at the sole of the foot, the wind has the shape of a bow. Dwelling at the three-way intersection of the perineum, it is also a red triangle. The nature of the round shape, water dwells in the belly. In the heart is the earth itself, universally dwelling as a square. The spine is the nature of a staff, likewise, it is Mount Meru, the king of mountains. Its cave is a mountain cave. It is not the object of body, speech, and mind, therefore it is profound. What will that become? All travelers will be bound, all travelers being bound is decay, because there is no manifestation of pride in the bliss of the union of the two faculties up to the crown of the head, the bodhicitta. If one wants to know that all travelers are bound by this, (it) says: The stainless water has dried up. Stainless is the nature of ultimate truth. Melting is like the mundane, stainless water, that is, the two truths, that is, the bodhicitta will dry up, that is, fall downwards. Because the bodhicitta will become the nature of the travelers. When it falls downwards, at that time, decay
Chinese
尔也。 如此，从吉祥最初佛所说： 一切有情死亡时， 下方月亮降甘露， 识之自性与特征， 日血罗睺向上行。 若问因此有何变， 时之火则极融化。 如是说。时之火乃为菩提心生起之时，是黑色方的特征，称为死亡之时。 如此，从吉祥最初佛所说： 若堕则离贪著， 离贪著则生痛苦， 痛苦则令界衰竭， 界衰竭则将死亡， 死亡则生转世。 如此，由离贪著而生， 否则有情不存活。 是故以一切努力， 当舍弃心生贪著， 以真实无生之乐， 将从轮回束缚中解脱。 如是说。如何能生起菩提心？ 从持地者中此乃难取。 如是说。难取者，乃以结合之六支摄持风，且须摄持菩提心，因此于此为难取。 持地如须弥山，不动摇。 因此说平等与不平等，即摄集与生起。 其中，以平等之转移次第运行者，乃太阳运行之右鼻孔。 不平等之转移，以非次第运行，故为不平等，月亮风运行故，为左鼻孔。 以具足平等与不平等二者之心，观心之界，乃为完全解脱，是如是之知识之义。 如是转变之心，若不了解，则月亮与太阳不平等与平等运行者，有情之识之界则不能解脱，是不能往至顶髻之义。 因此说，黑者所说。黑金刚以离贪著之境地，舍弃之乐，以智慧之眼象征，故难以象征，因一切皆为空性，且以一切方式皆为平等性。 觉受安乐，因此难以领悟。