Tibetan
ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་རྣམ་པ་ལྔ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་གསུང་གི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་ཞུས་པའི་ལན་གསུངས་པ། །དེ་ལྟར་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་ཞུས་པའི་ཚིག་ལ་བསྙེག་པའོ། །ཞུས་མ་ཐག་ཏུ་ནི་ཞེས་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་ཏོ། །ལྷ་མོས་ཞུས་པ་སྟེ་ཁོ་ནར་དུས་གཞན་དུ་མ་བསྙད་པར་ལན་བཏབ་པོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས། །ཞེས་པ་ནི་སྟོན་པ་པོ་སྟེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གསུངས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་བཤད་པའོ། །སྟོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ། ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ཟད་མེད་ནི། །ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ནི་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཟབ་པ་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ། མི་རྟོག་པ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན། བདག་གཞན་འབྱུང་བརྒྱས་པའོ། །ཟད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པ་ལས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཉོན་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་བུམ་པ་ཁ་མར་སྦུབས་བ་དང༌། བུམ་པ་ཞབས་རྡོལ་བ་དང༌། བུམ་པ་མི་གཙང་བས་གང་བ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་གསུམ་སྤངས་ཏེ། དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་ན། །རྣ་བའི་དབང་པོས་སྒྲ་ལ་དམིགས། །ཞེས་སྨྲ་བའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་གསུམ་དང་ལྡན་ནས་ཉོན་ཅིག་ཅེས་སྨྲ་བའོ། །སྤྱན་མ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་གོ །བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་གནང་བའི་ཚིག་གོ །བཤད་པར་དམ་བཅའ་བའོ། །ད་ནི་རེ་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དཔྱད་དུ་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་པའོ། །འོ་ན་གཉིས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་དུ་མེད་ཅིང་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལན་བཏབ
Chinese
如是说。如是，一切词义也要了知五种次第。现在从语门开示佛法，宣说所请问的答复。如是，随即等等。其中，如是，是指向上文所请问的词。随即，是指紧接着的意思。天女请问，仅仅在那时回答，没有拖延到其他时间，这是总结语。薄伽梵金刚萨埵说。这是指教者，已经说完。说，是指虽然是言语无法表达的法，但以慈悲力而宣说。为了表示教法的法性之义。智慧深奥无尽。其中，智慧是指无二的智慧。因为远离能取和所取，以及远离有和无。因此，它是深奥的，因为它是无分别的。如是，在世间显现中也说过。无分别即是深奥。我与他者皆增长。无尽，是指法性，因为它是非造作的，即使在无数劫之后，也同样存在。如是，也在那聚集之中说过。如来出现也好，如来不出现也好，法性依然存在。谛听，是指去除如同瓶子口朝下倒扣、瓶子底部破裂、瓶子装满不净之物的三种过失，具备信心、精进和正见三种功德。以耳根对境声音。如是说。或者具备三种智慧而说谛听。莲眼，是藏语。将要说，是允许的词语。是承诺要说。现在暂时开示法性的功德，是无可分析等等。其中，无可分析，是指不能以现量和比量来了解。其中，不能以现量了解，是指不能以根识和意识来分析，而以各别自证智和无分别智来分析。那么，既然以二者来分析，为何说无可分析呢？回答说
English
It is like saying that. Likewise, one should also understand the five aspects of all words and meanings. Now, the Dharma is taught through the gate of speech, and the answer to the question is spoken. Thus, immediately, and so on. Among them, "thus" refers to the words asked above. "Immediately after asking" means immediately after that. The goddess asked, and answered only at that time, without delaying to another time, which is the concluding remark. The Bhagavan Vajrasattva spoke. This refers to the teacher, who has already finished speaking. "Spoke" means that although it is a Dharma that cannot be expressed in words, it is taught out of compassion. To represent the meaning of the Dharma nature of the teaching. Wisdom is profound and inexhaustible. Among them, "wisdom" refers to non-dual wisdom. Because it is free from grasping and being grasped, and free from existence and non-existence. Therefore, it is profound because it is non-conceptual. Thus, it is also said in the worldly appearance. Non-conceptuality is profound. Self and other both increase. "Inexhaustible" refers to the Dharma nature, because it is unconditioned, and remains the same even after countless eons. Thus, it is also said in that gathering. Whether a Tathagata appears or does not appear, the Dharma nature remains the same. "Listen" means to abandon the three faults of a vase being overturned, a vase with a broken bottom, and a vase filled with impure things, and to possess the three qualities of faith, diligence, and right view. With the ear faculty focusing on sound. It is said like that. Or, having the three wisdoms, one says, "Listen." "Lotus eye" is a Tibetan word. "Will be explained" is a word of permission. It is a commitment to explain. Now, for a while, the qualities of that Dharma nature are shown, which are beyond analysis, and so on. Among them, "beyond analysis" means that it cannot be known by direct perception and inference. Among them, not being known by direct perception means that it cannot be analyzed by sense consciousness and mind consciousness, but is analyzed by individual self-awareness and non-conceptual wisdom. Then, since it is analyzed by the two, why is it said to be beyond analysis? The answer is
Tibetan
་པ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དཔྱད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྟ་རྐང་ལག་གསུམ་ཡོད་བཞིན་དུ་ལག་པ་གཅིག་བཅད་ན་འཇིག་རྟེན་པས་རྟ་རྐང་མེད་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔྱད་དུ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་གསུམ་དང་རྟགས་གསུམ་གྱིས་དཔྱད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ ན་ཤེས་བྱ་མིན་ཞེས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པ་ལས་གསུངས་པ། རང་སེམས་ཡེ་ཤེས་མི་ཤེས་པས། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་དཔྱད་མཁན་གྱིས་ཤེས་དཀའ། །ཞེས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་འདྲ་ཞེན་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་ནི། །ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྟེ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་ཀུན་ཡང་དེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལྟ་བུའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འདིར་འདོད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། གསང་བའི་རྒྱུད་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ལས་སངས་རྒྱས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་གོང་དུ་ཐེག་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཡང་དག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་དང༌། བྱ་བའི་རྒྱུད་དང༌། མདོ་སྡེ་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཐེག་པ་གོང་ན་ཡོད་པས་བླ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆུང་དུ་ལས་སངས་རྒྱས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་བླ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གོང་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་ནི་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་དབུ་མ་ལས་གསུངས་པ། དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་དག་ནི། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། །ནམ་མཁའི་སྒོམ་པ་ཁོ
Chinese
པ། 根识和意识二者无法衡量，例如，马有三条腿和手，如果砍掉一只手，世人会说马少了一条腿一样。两种比量也无法衡量，因为无法用三种相和三种标志来衡量。为什么呢？因为法性并非如其所显现的那样。因此，被称为非所知，即是遍知者的行境。如《二十颂》中所说：“自心智慧不识故，如何是佛之行境？”因此，“如是观察者难知”，即是说，追随智慧者仅凭见闻无法领悟。那么，如何宣说的呢？“诸佛之大秘密，虚空虚空之行境。”即是说，对于此，佛也是，一切也是，因此说是诸佛，即指十方安住的如恒河沙数般的无上正等觉佛陀，如毗卢遮那佛等，此处意指从秘密续金刚乘中成佛者是无上的，因为在其之上没有其他乘。也是正等觉，因为安住于大乘。从瑜伽续、行续和摩诃瑜伽续中成佛者，因为有更高的乘存在，所以是有上的，也是正等觉，因为安住于大乘。从小乘中成佛的声闻和独觉，既不是有上的，也不是正等觉，因为有更高的乘存在，而且必须从小乘中退转。因此，应当了知佛有三种。他们的大秘密，如前所述。“虚空虚空之行境”，即是以空性的心无所缘地修习空性。如龙树菩萨在《中论》中所说：“无所缘之心，安住于虚空之体性，虚空之修习
English
Pa. Because the two, sense consciousness and mind consciousness, cannot be examined. For example, like saying a horse with three legs and a hand is missing a leg if one hand is cut off. The two inferences also cannot be examined, because they cannot be examined by the three characteristics and three signs. Why is that? Because the nature of phenomena is not as it appears. Therefore, it is called unknowable, that is, it is the realm of the omniscient. As it is said in the Twenty Verses: "Because one does not know one's own mind wisdom, how can it be the realm of the Buddhas?" Therefore, "Thus, it is difficult for examiners to know," that is, those who follow wisdom cannot understand it merely by seeing and hearing. Then, how is it said? "The great secret of all Buddhas is the realm of space, space." That is, for this, the Buddha is also, everything is also, therefore it is said all Buddhas, that is, the unsurpassed perfect Buddhas like the sands of the Ganges residing in the ten directions, such as Vairochana Buddha, etc., are intended here, that is, those who attain Buddhahood from the secret tantra Vajrayana are unsurpassed, because there is no other vehicle above it. It is also perfectly enlightened, because it abides in the Mahayana. Those who attain Buddhahood from the Yoga Tantra, Action Tantra, and Mahayoga Tantra are superior because there is a higher vehicle, and they are also perfectly enlightened because they abide in the Mahayana. The Hearers and Solitary Buddhas who attain Buddhahood from the Hinayana are neither superior nor perfectly enlightened, because there is a higher vehicle and they must revert from the Hinayana. Therefore, one should know that there are three types of Buddhas. Their great secret has already been explained above. "The realm of space, space," that is, meditating on emptiness with a mind of emptiness without an object. As Nagarjuna said in the Middle Way: "The mind without an object abides in the nature of space, the practice of space