Tibetan
སྟེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་དེ་ལས་ལོག་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཇི་བཞིན་དུ་གནས་པ་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་རྟོག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་གང་ཡིན། །བརྟན་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་པར་བརྗོད། །མཉམ་པར་གཞག་པས་ཏིང་འཛིན་གནས། །ངེས་པ་ལས་ནི་རྡོ་རྗེར་གྱུར། །སེམས་དཔའི་བྱིན་རླབས་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སླར་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞལ་སྣ་ནས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །འདི་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཁོ་ན་ལ་བདག་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཁོ་ན་དང་བྲལ་ནས་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྲིད་དང་ཞི་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་འཁོར་བ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ་གཉི་གས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །ཇི་སྐད་དུ། ཡང་དག་མ་མཐོང་འཇིག་རྟེན་དང༌། །མྱ་ངན་འདས་ པར་རློམ་སེམས་ཏེ། །ཡང་དག་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་དང༌། མྱ་ངན་འདས་པ་རློམ་སེམས་མེད། །ཅེས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་པ་དང་བྲལ་རྟག་ཏུ་སྟེང་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ལ་ཞེས་ཏེ། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ལས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཅི་གཞུང་ཚུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་ལས་གཞན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ལས་གཞན་ང་རྒྱལ་གྱི་རྐྱེན་བདག་དང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་དབང་གིས་སེམས་དེ་ལ་བཏགས་ཏེ། དེ་ལས་ལོག་པའི་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་དེ་ཐ་དད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་སེམས་དེ་ལས་གཞན་ན་ཡོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ང་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ཐ་མི་དད་པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཞེས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་གང་ཞིག་ངོ་བོ་དོན་དམ་པ་སྟེ་དེ་རྟོགས་ན་དེའི་རྟོག་པའི་གཞི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་གྲུབ། ལུང་དང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མི་འགོག་གོ །དེ་བས་ཐམས་ཅད་ཅེས་ཏེ་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའོ། །དབྱེར་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ཤིང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན། དངོས་གཅིག་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །དངོས་ཀུན་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །གང་གི་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ མཐོང་ན། །དེ་ཡིས་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་དག་ནི་མ་རྟོགས་པར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དམིགས་མི་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་གསུངས་ཏེ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་གསུངས། ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང༌། ཀཽ་ཤི་ཀ་འཛམ་བུ་གླིང་ན་ཤིང་སྣ་ཚོགས་པ། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་གྲིབ་མ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་གྲིབ་མ་གྲིབ་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ད་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཁ་ཅིག་གཞན་དུ་ཞེས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་སེམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུས་ཐ་དད་པར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་གོང་མའི་རིམ་པས་གཟུང་བ་དང་འབྲེལ་བ་དང༌། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཁོ་ནའོ། །མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་གང་གཉིས་ཏེ། །ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ཅིང་རྫས་ཉིད་དུ་སེམས་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པ
Chinese
即坛城的轮。所谓“彼等”等，是指从分别念的相续中解脱，心之国王如其本然安住，由特殊因缘所成办，彼等分别念的自性全部寂灭之意。如是说：何者为一切有情之心？以其稳固故名为心。以平等安住故处于禅定。从确定中则转变为金刚。以心之勇士的加持结合，复又转变为金刚萨埵。如是说。圣者龙树菩萨云：轮回与涅槃，此二者并非存在，完全了知轮回，即名为涅槃。如是说。因此，仅于心上妄加安立我等之时，则称为轮回。远离彼等妄加安立，安住于自性之中，则称为涅槃。如是安住，然法性者，即是空性。有与寂是轮回与涅槃。然空性舍弃轮回而寻求涅槃，如是之差别亦无有，因二者皆空性之故。如是说：未如实见世间，及自诩为涅槃者，未如实见世间，及无自诩为涅槃者。如是圣者龙树所说。薄伽梵亦云：异生之清净，与如来之清净，于此无有二，不可作二，非异非一，如是广说。彼为何耶？以何之故耶？即以何种理由之故耶？远离执着等之妄加安立，恒常于上方，于一切时，于一切，即是说，由于从有及涅槃一切戏论中解脱之法性成立之故，无有差别。如《楞伽经》云：如来等出现与否，诸法之法性与法界及法之不变异性，乃是本然安住之自性。如是说。若非是妄加安立之相，则如何成立宗义耶？所谓心外，即是说，心外我慢之因，我与所取等之差别亦无有。
English
That is the wheel of the mandala. "Et cetera" refers to the mind-king abiding as it is, liberated from the continuum of discursive thoughts, accomplished by special causes, and the nature of those discursive thoughts is said to be entirely extinguished. As it is said: What is the mind of all sentient beings? Because of its stability, it is called mind. By being placed in equanimity, it abides in samadhi. From certainty, it transforms into vajra. By the blessing and union of the hero of mind, it transforms again into Vajrasattva. Thus it is said. The noble Nagarjuna said: Samsara and nirvana, these two do not exist. Completely knowing samsara is called nirvana. Thus it is said. Therefore, when we falsely impute self and so forth onto the mind alone, it is called samsara. When we are free from those false imputations and abide in our own nature, it is called nirvana. Even abiding thus, the nature of reality is emptiness. Existence and peace are samsara and nirvana. However, there is no such distinction as emptiness abandoning samsara and seeking nirvana, because both are empty. As it is said: Not truly seeing the world, and presuming nirvana; truly seeing the world, and not presuming nirvana. Thus said the noble Nagarjuna. The Bhagavan also said extensively: The purity of ordinary beings and the purity of the Tathagata are not two; they cannot be made two; they are neither different nor the same. Why is that? For what reason? That is, for what reason? Being free from the false imputations of grasping and so forth, always above, at all times, in all, that is to say, because the nature of reality is established as being free from all elaboration from existence and nirvana, there is no distinction. As it is said in the Lankavatara Sutra: Whether the Tathagatas appear or do not appear, the nature of phenomena, the realm of phenomena, and the unchanging nature of phenomena are always abiding. Thus it is said. If it is not the aspect of false imputation, how is the tenet established? "Other than mind" means that other than mind, there is no distinction of the cause of pride, self, object of grasping, and so forth.
Chinese
。那意义是这样，因为没有我等，就安立这个心。从那心反过来的，有流动和不流动的各种事物显现，虽然那些显现为各不相同，但并不是存在于心之外。那就是我慢的对境。那是为了归纳轮回和寂灭无差别。哪一个是“本体”呢？就是世俗谛。哪一个是本体胜义谛呢？如果证悟了那个，那么那个证悟的基础，世俗谛的自性，为什么会成为实有呢？如果用教证和理证来观察，本体自性是不可得的。然而，水月等的显现是不会遮止的。因此，一切，就是轮回和寂灭。无差别，就是在胜义谛上做了无差别，没有差别，所以一切都是无差别性。因此：一法为一切法之自性，一切法为一法之本体。谁见一法之如是性，彼亦见一切法之如是性。如是说。圣者龙树的尊颜也说：未证悟世俗，则不能缘取真如。世俗说为空性，空性说是世俗。如是说。圣八千颂中也说：乔尸迦，赡部洲有各种树木，生出各种枝条等，但树荫没有差别，都叫做树荫。一切法也是本体自性相同，即是空性。就像这样。现在是为了总结那些，所以说“有些”等等。有些，就是事物本身，即色等。那是对境的分别。有些其他的，就是眼等各种识，有些是对心的分别。分别，就是以我慢的因由而各不相同。那本身也是以上面的次第，与所取相关联，与能取相分离。因此，因为既不是所取也不是能取，所以一切都是唯心。经中也说：诸位佛子，此三界唯是心。如是说。对此有两种错乱：有些认为在胜义谛上是存在的，并且认为是实物；以及与此相反的
English
. The meaning of that is as follows: Because there is no self, etc., the mind is established. From that mind, various things that flow and do not flow appear, and although those appear to be different, they do not exist outside of the mind. That is the object of pride. That is to gather samsara and nirvana as inseparable. Which is the "essence"? That is the conventional truth. Which is the essence of the ultimate truth? If that is realized, then the basis of that realization, the nature of the conventional truth, why would it become real? If examined with scripture and reasoning, the essence of the self is unattainable. However, the appearance of water moons, etc., is not obstructed. Therefore, everything, that is, samsara and nirvana. Inseparability is made inseparable in the ultimate truth, and there is no difference, so everything is inseparability itself. Therefore: One thing is the nature of all things, all things are the essence of one thing. Whoever sees the thusness of one thing, he also sees the thusness of all things. It is said like this. The venerable face of the noble Nagarjuna also said: Without realizing the conventional, one cannot perceive suchness. The conventional is said to be emptiness, and emptiness is said to be the conventional. It is said like this. In the Noble Eight Thousand Verses, it is also said: Kausika, in Jambudvipa there are various trees, and various branches and so on grow, but the shade has no difference, it is called shade. All dharmas also have the same essence, which is emptiness. It's like that. Now, in order to conclude those, it says "some" etc. Some, that is the thing itself, that is form etc. That is the discrimination of the object. Some others, that is the various consciousnesses of the eye etc., some are the discriminations of the mind. Discrimination is different because of the cause of pride. That itself is also related to the grasped in the above order, and separated from the grasper. Therefore, since it is neither the grasped nor the grasper, everything is only mind. In the sutra it is also said: O sons of the Victorious Ones, these three realms are only mind. It is said like this. There are two confusions about this: Some think that it exists in the ultimate truth, and think it is a real thing; and the opposite of that