Tibetan
ད་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་དག་ལ། །གལ་ཏེ་བལྟས་པར་རྟོགས་བྱེད་ན། །དེ་ལྟར་ཡིན་ནས་འཛིན་ལས། །སོགས་པའི་རགས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་ན་དུ་མ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིས་ནི་ཐུན་མོང་དུ་སུན་ཕྱུང་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་སུན་ཕྱུང་བསམ་གཏན་པ་ལ་ཐག་པ་གུས་པར་མ་བྱས་སོ། །འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིའི་དོན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ད་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་འདི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པས། དེས་ ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པའི་མཐུས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་བྲལ་བས་རང་གི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་མོད་དེ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་མི་བཟོད་པས་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་མི་འོས་སོ། །ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་འགྱུར་དགོས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་སོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཤེས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་གནོད་པས་ནི་རགས་པ་གཅིག་གམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་རགས་པ་གཅིག་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འབྱུང་བའི་སུན་འབྱིན་པ་སྤངས་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གིས་དེ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སུན་འབྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ལུས་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ནི་འདི་ལ་ཡོད་ པ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དུབ་པའི་ལུས་ཇི་སྲིད་ཆུ་བུར་ཞུགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཁྱབ་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ལུས་བཞིན་དུ་དེ་ལས་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་སུན་དབྱུང་བ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སུན་དབྱུང་བ་ལྷུར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ནན་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། མེད་པ་ཡོད་པའི་ཟླས་དྲངས་ཏེ། །ཡོད་པ་མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མེད་པ་མི་བརྗོད་ན། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟག་གོ །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་མེད་པ་དག་ལས་གཞན་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་གང་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་གཞན་ནི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་མཐའ་བཞི་ལས་ངེས
Chinese
现在对于其他的微尘，如果观察能够认识，这样一来，从执持等粗大的方面来说是不合理的。如是说。如果一个不成立，多个也不会成立，因此极微尘根本不存在。这以共同的方式驳斥，因为破除了所有主张微尘的人，所以没有对各个驳斥的禅定者恭敬。以上已经说明，因为没有成立的量，并且有破除的量，所以外境是不存在的，现在为了总结说一切众生都只是唯识，因此说了“因此”。 因此，凭借刚才所说的道理，因为远离了执持等，为了认识自相的色等，一切有自性的能动和不能动的事物，因为远离了外境，仅仅是从自己的习气所生，就像乾闼婆城一样。虽然只是识，但是它不能像以前一样忍受一和多的自性，因此不应该像虚空中的莲花一样被说成是存在的。因为对于存在的事物来说，没有其他的形态，因此如果一定要从一和多中变成一个，那就不是这样。因此，不知道这如何能成为存在的名言的境。如果认为识是不可能不具备一和多的，那是不真实的，因为对于具有识的事物来说，就像外境一样，排除了一和多的自性。任何世间所说的外境，那就是与相相应的识。因此，对外境的妨害，也就是对内境的妨害。这样，妨害就排除了粗大的一个或者不是极微尘。如果成为识的自性的相，如果是一个粗大的，或者如果是许多不同的极微尘，无论哪种情况，都不能避免对外境所产生的驳斥。因为什么不存在，它就会因为什么而不存在
English
Now, regarding other atoms, if observation can recognize them, then it is unreasonable in terms of grasping, etc., being coarse. Thus it is said. If one does not exist, many will not exist, therefore, the subtle atoms simply do not exist. This refutes in a common way, because it eliminates all those who assert atoms, so there was no particular respect shown to the meditators who were refuted individually. Up to this point, it has been shown that external objects do not exist because there is no valid means of establishment and there is a valid means of refutation. Now, in order to summarize that all beings are only consciousness, therefore, "therefore" is said. Therefore, by the power of the reasoning just stated, because it is free from grasping, etc., in order to realize the self-nature of forms, etc., all things that are inherently moving and non-moving, because they are separate from external objects, arise only from their own habitual tendencies, like a city of Gandharvas. Although it is only consciousness, it cannot tolerate the nature of one and many as before, so it should not be referred to as existing like a lotus in the sky. Because for an existing thing, there is no other form, therefore, if it must become one from one and many, it is not so. Therefore, it is not known how this can become an object of the term "existing." If one thinks that it is impossible for consciousness not to possess one and many, that is not true, because for things with consciousness, just like external objects, the nature of one and many is eliminated. Whatever the world calls an external object, that is the consciousness that speaks with aspects. Therefore, whatever harms the external object also harms the internal object. In this way, the harm eliminates the coarse one or what is not a subtle atom. If this aspect that has become the nature of consciousness is a coarse one, or if it is many different subtle atoms, in either case, it cannot avoid the refutation that arises for external objects. Because what does not exist, it will not exist because of what
Chinese
因此，以识之外在的理由进行驳斥是不成立的。以有身之理由进行损害，即非有身，识之自性所具有的，此说亦无意义。若识本身是蓝色等，则识亦是有身。此具有周遍对境之相即是有身，且唯此具有。安乐等显现不可否认亦非如此，如疲惫之身浸入水中，则体验到周遍之安乐生起。如是，亦非非周遍对境，因身体亦应如是。若周遍对境，则如身体般，因此是有身。因此，以其他方式，识无相亦未超出驳斥外境之范畴，故论师未特意进行驳斥，应如是理解。因此，识亦不应称为存在，此说成立。若识与所知皆不存在，则应成为唯有不存在之自性？非也，识在世俗中存在，因世俗是不可否认的。若因遮止存在而强烈产生不存在？非也，不存在以存在为先决条件，若彼不成立，则此亦不成立。如云：无由有之伴随引出，有由无之伴随引出。因此若不言无，则有亦不恒常。如是宣说。亦非有与无二者之自性，因有与无相违。亦非异于有与无二者之体性，因于任何基上，成为外在之异是不合理的。若然，则应成为无任何真实存在？此即是真实存在，不是吗？即所谓远离真实存在。因此，从四边中确定。
English
Therefore, it is not valid to refute based on the reason that consciousness is external. To harm with the reason of having a body, that is, not having a body, which is possessed by the nature of consciousness, this statement is also meaningless. If consciousness itself is blue, etc., then consciousness is also having a body. This aspect of possessing pervasiveness of objects is having a body, and only this possesses it. The undeniable manifestation of happiness, etc., is also not so, as when a tired body is immersed in water, one experiences the arising of pervasive happiness. Being like that, it is also not non-pervasive of objects, because the body should also be like that. If it pervades objects, then like the body, therefore it is having a body. Therefore, in other ways, the aspect of consciousness being without aspects also does not go beyond the category of refuting external objects, so the teacher did not specifically engage in refutation, it should be understood like this. Therefore, consciousness should also not be called existence, this statement is established. If consciousness and knowable things do not exist, then should it become only the nature of non-existence? No, consciousness exists conventionally, because convention is undeniable. If non-existence strongly arises because of the cessation of existence? No, non-existence is preceded by existence, so if that is not established, then this is also not established. As it is said: Non-existence is drawn out by the companion of existence, existence is drawn out by the companion of non-existence. Therefore, if one does not speak of non-existence, then existence is also not constant. Thus it is proclaimed. It is also not the nature of both existence and non-existence, because existence and non-existence are contradictory. It is also not a nature that is different from both existence and non-existence, because on any basis, being an external difference is unreasonable. If so, then should it become that there is no true existence at all? Is this not the true existence? That is, it is called being separated from true existence. Therefore, it is determined from the four extremes.