Tibetan
།དེ་ལྟར་ན་ནི་གང་དུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྩིག་པ་ཞིག་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཞིག་ཅེ་ན་དེར་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །གཉིས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་པས། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་ཉིད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱིར་དངོས་པོ་འང་མིན། །དེ་རྣམས་དངོས་ཕྱིར་དངོས་མེད་མིན། །ལུས་དངོས་ཡིན་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་མ་མིན། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟག་པའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་བྱུང་བ་བཞིན་དེ་བརྗོད། །དེ་ཡི་བརྗོད་བྱས་བསྒོམས་པ་ལས། །ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །དྲི་མ་རྩ་ནས་བཏོན་གྱུར་པས། །གློ་ བུར་དྲི་མ་ཟད་པ་ན། །རང་བཞིན་དག་ཅེས་དག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་ན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་བདེན་པའི་དོན་གྱི་དོན་དུ་སྣང་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པའི། །དོན་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་ནི་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །ཇི་སྟེ་འདི་དག་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པར་གལ་ཤེས་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་དེ་དང་དེར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སད་པ་ཉིད་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ལ་དཔེ་ཙམ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་འདི་ལ་གསལ་བ་དང་སྣང་བ་མྱོང་བ་དང༌། བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བ་དེ་མ་གཏོགས་པ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། བེམས་པོ་དང་སྣང་བ་དག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དཔྱོད་པ་ཅན་དག་ན་རེ་དོན་གྱི་ཆོས་གསལ་བ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བས་བདེན་ན་དེ་ཡང་ཤེས་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་དོན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ལ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྣམ་བུ་དམར་པོ་ཚོས་མཁན་ཉིད་ལ་དམར་པོར་སྣང་གི་གཞན་དག་ལ་དཀར་པོར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམར་པོ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གིས་དོན་གྱི་ཆོས་གསལ་བར་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་གསལ་བ་ནི་རིག་པའི་མཚན་ ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཡིན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་དེས་དོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་རིག་ཅིང་གཟུང་བས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ནི་ཤེས་པས་གསལ་བར་བྱས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན། དེ་དང་གསལ་བ་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱས་པས་གསལ་བར་གྱུར་པ་དང༌། གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་གསལ་བ་ཡང་གསལ་བ་པོས་གསལ་བར་བྱས་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བར་གྱུར་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དཔྱོད་པ་པའི་ལུགས་ཁས་བླངས་པ་མིན་ལ་དེའི་སྐྱོན་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་པས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། སྣང་བ་མིན་པ་སྣང་མི་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་སྣང་མི་ནུས། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་མེད་ཤེས་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་སྣམ་བུ་དང་རེ་ལྡེ་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་འདི་དག་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཞིག་ཇི་སྟེ་གཅིག་ཡིན་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་དབུས་ཀྱི་ཆའི་བྱེ་བྲག་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་བྱེ་བྲག་མེད་
Chinese
那么，在哪里进行考察呢？心的生起仅仅是显现而已。例如，就像墙壁倒塌而显现天空等一样。这是什么意思呢？在那里，“心”这个词指的是空性，因为它是心的自性。如果将空性的体性等简略地归纳并进行安立，那是什么呢？应当说：空性是诸法的一切，是二取的空性。以无二的体性，那一切都是一味一体的。因为是空性，所以也不是实有。因为它们是实有，所以也不是非实有。身体是实有，所以不是他者。以体性来说，不是他者。心的法性是常恒的，所以说它像天空的生起一样。从对它的言说进行禅修中，近似的言说是世俗谛。以无戏论的智慧，从根本上拔除了垢染，当忽然的垢染消失时，自性清净就是清净。如果外境没有意义，那么青色等这些是如何显现的呢？从习气的力量所生的不真实的义的义而显现，就像梦中的意识一样。世尊也说：就像孩子分别的那样，为了义，那是不存在的。被习气扰乱的心，会显现为义。意思是说，被习气扰乱就是被损害了。如果知道这些仅仅是意识，而不是外境，就像梦中的意识显现为那个事物一样，醒来时也不是这样，因为仅仅是青色等事物显现，而仅仅是比喻的意义并没有成立，那么，在这里应当说，对于此，明了和显现、体验以及非物质性和非隐蔽性都是觉悟的体性。青色等也是体验，除了那个体验之外没有其他的。因此，青色等也成立为觉悟的自性，并且正因为如此，成立为不是外境的自性，因为与物质性和显现相违背。在这里，一些思考者说，事物的法是明了的，这指的是自身。
English
So, where is the investigation to be done? The arising of mind is merely an appearance. For example, it is like the appearance of the sky, etc., when a wall collapses. What does that mean? There, the word "mind" refers to emptiness, because it is the nature of mind. If the characteristics of emptiness, etc., are briefly summarized and established, what is that? It should be said: Emptiness is of all phenomena, it is the emptiness of duality. With the characteristic of non-duality, it is all of one taste. Because it is emptiness, it is not a thing either. Because they are things, they are not non-things. The body is a thing, so it is not other. By nature, it is not other. Because the nature of mind is constant, it is said to be like the arising of the sky. From meditating on its expression, the approximate expression is conventional truth. With non-elaboration wisdom, the defilements are uprooted from the root, and when the adventitious defilements are exhausted, self-nature purity is purity. If external objects have no meaning, then how do these blue colors, etc., appear? They appear as the meaning of unreal objects born from the power of habit, like the consciousness of a dream. The Blessed One also said: Just as a child imagines, for the sake of meaning, it does not exist. The mind disturbed by habit will appear as meaning. It is said that being disturbed by habit is being damaged. If it is known that these are only consciousness and not external objects, just as the consciousness of a dream appears as that thing, it is not so even when awake, because only blue and other things appear, and the meaning of mere metaphor is not established, then it should be said here that for this, clarity and appearance, experience, and non-materiality and non-obscurity are the characteristics of realization. Blue and other things are also experienced, and there is nothing other than that experience. Therefore, blue and other things are also established as the nature of realization, and precisely because of this, it is established that it is not the nature of an external object, because it contradicts materiality and appearance. Here, some thinkers say that the dharma of things is clear, which refers to oneself.
Chinese
如果通过体验是真实的，那也是由知识所为，但不是知识的特征。因此，那是事物的法，而使之显现的原因——知识，是人的法，如果这样说。这也是不合理的，因为事物的自性不是人们所共有的。例如，红色的布料只有染色者才能看到红色，其他人看到的是白色，不是这样的。那么是什么呢？因为红色是所有人的，所以，无论谁使事物的法显现，都会被所有人看到，因为那是所有人的显现之法。因此，除了所有人看不到的情况，只有一个人看到某些事物，那就会被所有人看到。另一些人说，非物质的和显现的是觉知的特征，那就是领悟。那也是人的法，而不是法，因为人的知识能够觉知和把握事物的外在，所以是领悟。因此，事物是显现的，显现是被知识所显现的，如果这样说。这也是不合理的，因为显现的特征如前所述是体验，而且那不是蓝色等法。它和显现不是一回事，所以其他事物也无法做到，因为自己不显现，就无法被其他事物所显现。被显现所显现，和不显现也是相违背的。如果自己不显现，被显现者所显现有什么过失呢？如果那样，显现就会变成事物的法性，因此，那不是承认论者的观点，而且那样的过失也已经说过了。因此，蓝色等是显现的自性，显现，所以是空离能取和所取的识。这就是它的立足点。这里的偈颂是：不显现者不显现，他人亦不能令显。蓝色等是显现，因此是无二知识。另外，布料、彩虹、墙壁等显现，这些是一个还是多个呢？如果是一个，那么最初、最后和中间部分的差别就无法确定，因为没有差别。
English
If it is true through experience, then that is also done by knowledge, but it is not the characteristic of knowledge. Therefore, that is the dharma of things, and the cause that makes it manifest—knowledge—is the dharma of persons, if you say so. That is also unreasonable, because the self-nature of things is not common to all people. For example, red cloth appears red only to the dyer himself, but to others it appears white, it is not like that. Then what is it? Because red is for everyone, so whoever makes the dharma of things manifest, it will be seen by everyone, because that is the dharma of appearance for everyone. Therefore, except for the situation where everyone cannot see it, if only one person sees something, then it will be seen by everyone. Others say that non-material and manifest are the characteristics of awareness, and that is realization. That is also the dharma of persons, not the dharma of things, because the knowledge of persons can perceive and grasp the external of things, so it is realization. Therefore, things are manifest, and manifest is made manifest by knowledge, if you say so. That is also unreasonable, because the characteristic of manifest, as mentioned before, is experience, and that is not the dharma of blue and so on. It and manifest are not the same, so other things cannot do it either, because if it is not manifest by itself, it cannot be made manifest by other things. To be made manifest by manifest, and not to be manifest are also contradictory. If it is not manifest by itself, what fault is there in being made manifest by the manifest? If that is the case, manifest will become the dharma-nature of things, therefore, that is not the view of the epistemologists, and that kind of fault has already been mentioned. Therefore, blue and so on are the self-nature of appearance, appearing, so it is only consciousness that is empty of grasper and grasped. This is its foothold. Here is the verse: What is not manifest does not appear, others also cannot make it appear. Blue and so on are appearances, therefore it is non-dual knowledge. Furthermore, cloth, rainbow, walls, and other appearances, are these one or many? If it is one, then the differences between the beginning, the end, and the middle parts cannot be determined, because there is no difference.