Tibetan
། འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སུ་ཞིག་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲའོ། །དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདོགས་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་འདོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ན་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་ཡོད་པར་གལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཏགས་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྐུར་བ་འདེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པ་དེ་ཁོ་ན་སྐུར་པ་བཏབ་པས་ན་མེད་པར་ལྟ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཛངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་པའི་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་ལ་འཇིག་རྟེན་གང་དེའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕུང་བར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་དགོངས་ནས་འདི་ན་ལ་ལ་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་བླའི། །ལ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་རྨོངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞི་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ་གཞན་ཆོས་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཕུང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སླུ་བར་མི་བྱེད་ལ་ཆོས་དང་བདེན་པ་ལ་ཡང་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྨོངས་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐུར་བ་འདེབས་ཏེ། གཞི་དེས་ སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་གཞན་ཆོས་འདོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་དོ། །བསླབ་པའི་གཞི་དག་ལ་ཡང་གཡེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ལ་གང་གིས་གང་སྟོང་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟོང་པ་དེ་མེད་པ་དང༌། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མེད་ན་ནི་གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ་དེས་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ་འདི་ལ་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ན་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་གཞི་དང་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མེད་དེ་དེ་བས་ན་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དེས་སྟོང་ངོ༌། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་དངོས་པོ་དེའི་ལྷག་མ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་པའི་གཞི་དང་ཚིག་ཙམ་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཙམ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྒྲོ་མི་འདོགས་ལ་ཡང་དག་པ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་སོ། །ལྷག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་ཉུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཕྲི་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ་སྣོན་པར་ཡང་མི་ བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ལེགས་པར་བཟུང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་སོ་སོར་རིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་ཉིད་དབུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་པའི་རིགས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གང་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའམ་གང་ལ་སྒྲིབ་ཅེས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུས་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་གདགས་པར་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་བརྗོད་དོ། །ཀུན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །མི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡོད་དམ་མེད་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཤེས་བྱ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལས་གཞན་པ་ཡིན། །འཁོར་བ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་
Chinese
此乃真如。谁若如是观，即是如实观，如是观，如是说。依彼等之见，连系缚之所依事物亦无，则系缚本身亦将全然皆无，仅是假立之真如，有何重要？因此，以名言而言，彼等实则诽谤真如与假立二者。因诽谤假立之故，当知是视无之主因。如是，无有之事，非智者所欲，不应与彼等同住，彼等自毁，亦毁坏世间之见等。世尊深思此义，故云：于此处，有人执著于补特伽罗，尚可；有人颠倒执取空性，则不如是。何以故？执著于补特伽罗之人，仅是于所知愚昧而已，非诽谤一切所知，故彼等不堕地狱，亦不毁坏或欺骗他人求法及欲脱离痛苦者，且能安立于法与真谛。亦不于应学之处放逸。颠倒执取空性者，于所知事物亦愚昧，且诽谤一切所知。故彼等亦将堕入地狱，亦毁坏他人求法及欲脱离痛苦者。亦将于应学之处放逸。如是，诽谤如实之事物，乃从此法与律中彻底退失。如何是颠倒执取空性耶？无论沙门或婆罗门，不欲何者为空，亦不欲以何为空者，如是之见，即名颠倒执取空性。何以故？以何为空者，即是无；何为空性者，即是有，此乃理智之故。若一切皆无，则于何处，何物，以何为空？
English
This is the very suchness. Whoever sees it in this way, sees it correctly, thus they see and thus they speak. According to them, since even the object that is the basis of attachment does not exist, then attachment itself will also become completely non-existent. What importance would there be in seeing only the imputed suchness? Therefore, in terms of names, they actually slander both suchness and imputation. Because of slandering imputation itself, it should be understood as the main cause of seeing non-existence. Thus, non-existence is not something that the wise, who practice like Brahma, desire, and one should not associate with them. They destroy themselves and also destroy the views of that world, and so on. The Blessed One, considering this, said: "Here, some people's view of the person is better, but some people's wrong grasp of emptiness is not like that." Why is that? Because the person who holds onto the view of the person is only ignorant of what is to be known, but does not slander all that is to be known. Therefore, they will not be born in the hells, and they will not destroy or deceive others who desire the Dharma and desire to be liberated from suffering, and they will also establish them in the Dharma and truth. They will also not be negligent in the objects of learning. Those who wrongly grasp emptiness are ignorant of the objects of knowledge and also slander all that is to be known. Therefore, they will also be born in the hells, and they will also destroy others who desire the Dharma and desire to be liberated from suffering. They will also be negligent in the objects of learning. Thus, slandering things as they truly are is a complete loss from this Dharma and discipline. How does one wrongly grasp emptiness? Whatever renunciate or Brahmin does not want what is empty of what, and does not want what is empty by what, such a view is called wrongly grasping emptiness. Why is that? Because what is empty by what is non-existent, and what is emptiness is existent, that is why it is logical. If everything is non-existent, then where, what, and by what will it be empty?
Chinese
因此，那不能使它本身变成空性。因此，那样就是对空性的错误理解。如果问，如何是对空性的错误理解呢？因为对于任何事物，其中缺少什么，就正确地看到它因此而空，并且正确地认识到这里还剩下什么，那就是如实地、不颠倒地进入了空性。例如，对于被称为“色”等等的、如前所述的事物，没有作为施设“色”等等的基础和词语自性的法，因此，被称为“色”等等的事物，就因施设“色”等等的词语自性而空。被称为“色”等等的、有名称的事物，剩下什么呢？例如，仅仅是施设“色”等等的基础和词语，这两者也仅仅是事物存在和仅仅施设为事物存在，如实地认识到这一点，不对不存在的事物妄加增益，也不诽谤真实存在的事物。既不夸大，也不贬低。既不减少，也不增加。如实地了知那不可言说的自性。这应当说的是，善于把握的空性，通过正确的智慧，能够很好地区分。因此，远离增益和诽谤之边的中观之道才是中观，也是区分中间和边际的道理。此外，以什么遮蔽那真实，或者遮蔽什么呢？你们的世俗谛本身就是错觉。由因所造的蕴，可以施设为补特伽罗，这是世间人的说法。完全遮蔽的是世俗谛。月称论师说，不了解事物本身的真实，就是完全遮蔽。那么，这在菩提者身上存在还是不存在呢？如果存在，因为遮蔽了所知，怎么会是菩提者呢？仅仅是世俗谛之外的其他。没有看到轮回存在。
English
Therefore, that cannot make itself become emptiness. Therefore, that kind of thing is a wrong understanding of emptiness. If you ask, how is it a wrong understanding of emptiness? Because for anything, what is missing in it, one correctly sees that it is empty because of that, and correctly recognizes what is left here, that is to enter emptiness as it is, without inversion. For example, for the things called "form" etc., as mentioned before, there is no dharma of the basis of applying "form" etc. and the nature of words, therefore, the things called "form" etc. are empty because of the nature of the words applying "form" etc. What is left of the named things called "form" etc.? For example, it is only the basis and words of applying "form" etc., and both of these are only the existence of things and only the application of the existence of things, correctly recognizing this as it is, not adding anything to what does not exist, nor slandering what truly exists. Neither exaggerating nor belittling. Neither subtracting nor adding. Knowing the inexpressible nature as it is. This should be said that emptiness that is well grasped can be well distinguished by correct wisdom. Therefore, the Middle Way that is free from the extremes of addition and slander is the Middle Way, and it is also the reason for distinguishing between the middle and the edges. Furthermore, what obscures that truth, or what is obscured? Your conventional truth itself is an illusion. The aggregates made by causes can be designated as a person, this is what worldly people say. What completely obscures is conventional truth. Chandrakirti said that not knowing the truth of things themselves is complete obscuration. So, does this exist or not exist in the Bodhisattva? If it exists, how can it be a Bodhisattva because it obscures the knowable? It is only other than conventional truth. Did not see samsara existing.