Tibetan
སོ། །དེ་རྣམས་སུ་ཞེས་མང་པོའི་ཚིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ལ་བརྟེན་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་མོ་ཅན་གཞལ་ཡས་ཁང་ན་གནས་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚོགས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གསུངས་པ། མང་པོའི་ཚིག་ནི་སོ་སོའི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི། །ནང་ན་མཐའ་ཡས་འོད་འཕྲོ་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ལ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཆ་བྱད་དུ་ནི་གྱུར་པ་ཡིན། །འཁོར་ལོའི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་བསྟན་པར་འདོད། །བཞུགས་ཞེས་ཏེ་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་གང་གི་ཚེ་མགུ་བར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནས་དེ་རུ་བདག་གིས་ཐོས་ཞེས་སྔར་དང་འབྲེལ་ལོ། །གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐོས་ཤེ་ན། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྟེ་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །མང་པོའི་ཚིག་ཡིན་པས་བྱེད་པ་པོ་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། །དོན་དང་སྒྲ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལ། །བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་འདོད་མིན་ཏེ། །དེ་དག་སྔར་ནི་མཐོང་མིན་ཕྱིར། །སྤྱི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་རྗོད་པས་སོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། །དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་བྲལ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །བདག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་དུ་གསོལ། །གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བས་དོན་གཉིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ནས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་དོན་གཉིས་པོ་རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་
Chinese
索！在这些之中，用“众多”这个词语，将十方无边世界的所有的坚固和移动的事物，显现的每一个微尘之中，包含的十力等等的法产生之处，安住的各种莲花和各种金刚所依，具有金刚宝顶的宫殿中安住的金刚持大尊的坛城会众，这样宣说了。所宣说的是：众多的词语是各自的微尘的，内在无边光芒四射，无余的众生，成为所依和能依的组成部分。轮的会众想要分别显示。安住，是指对于所调伏的众生，以各种各样的意乐，用各种各样的方法来摄取心意，当令其满足的时候，从那时起我听闻了，与之前相连。与谁一同听闻呢？不可言说，即各自以自己的觉性无法言说，并且正因为如此，不可言说，因为不是言说的主体。因为是众多的词语，所以是对作者产生作用的因缘。论师方向的象说：意义和声音的差别上，不是想要表达和被表达，因为那些之前没有见过，所以是用共同的性质来表达的。这样说是用言语来表达。通过考察所要表达和能表达的事物本身，就是法界的自性。因为在胜义谛中远离了分别念，所以首先宣说了那些功德伟大是主要的原因。就像在《圣楞伽经》中也说：世尊请为我说关于语言的分别念的特征的精髓的法类。通过分别念的语言特征的精髓，世尊通过分别，以各自辨别的途径，我和其他菩萨摩诃萨，因为不可言说而证悟了二义，从而迅速地现证无上正等觉成佛，为了证悟不可言说的二义，请使一切众生完全清净。
English
So! Among these, with the word "many," all the solid and moving things of the ten directions of the boundless world, appearing in each and every atom, containing the ten powers and so on, the place where the Dharma arises, dwelling on various lotuses and various vajras, in the palace with the vajra jewel apex, the mandala assembly of the great Vajradhara, thus it was proclaimed. What was proclaimed is: the many words are of each individual atom, inside, boundless light radiates, all sentient beings, become the supporting and supported components. The assembly of wheels wants to be shown separately. Dwelling, that is, for the sentient beings to be tamed, with various kinds of interests, using various methods to captivate the mind, when they are satisfied, from that time on, I heard, connected to the previous. With whom did I hear together? Unspeakable, that is, each with their own awareness cannot speak, and precisely because of this, unspeakable, because it is not the subject of speech. Because it is many words, it is the cause for the agent to act. The teacher Dignāga said: On the difference between meaning and sound, it is not wanting to express and be expressed, because those have not been seen before, so it is expressed with a common nature. Saying so is expressing with words. By examining the object to be expressed and the object that expresses, it is the very nature of the Dharmadhatu. Because in the ultimate truth it is separated from conceptualization, therefore, the great qualities of those were first proclaimed as the main reason. Just as it is also said in the "Holy Lankavatara Sutra": World Honored One, please explain to me the category of Dharma called the essence of the characteristics of the conceptualization of language. Through the essence of the characteristics of the conceptualization of language, the World Honored One, through differentiation, by means of individual discernment, I and other Bodhisattvas Mahasattvas, because of being unspeakable, realized the two meanings, thereby quickly manifesting unexcelled perfect enlightenment and becoming Buddha, in order to realize the two unspeakable meanings, please make all sentient beings completely pure.
Tibetan
སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཚིག་དང་བྲལ་བའི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡི་གེ་མ་མཐོང་བ་དང་དོན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དཔལ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རི་རབ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མཉམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དང་མཉམ་པའི་གྲངས་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །གྲངས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ངག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་སྒྲ་ཇི་སྲིད་དུ་ལན་མང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་ཀྱང་མདུན་ན་གནས་པའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཆུབ་པས་ཉུང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་སྔ་མ་དེ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཞི་མཐུན་པ་འགལ་ལོ། །གང་འཕགས་པ་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ལས། །དེའི་མདུན་ན་གནས་པའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དཔག་ཚད་དུ་མའི་ཚད་དུ་ཡོད་པའི་བྱེ་མའི་ཕུང་པོ་བགྲང་བ་དང་གཞལ་བ་དང་ཚད་ཀྱིས་གྲངས་སུ་བྱས་པ་འདི་ཙམ་ཞེས་བྱེ་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྲུ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྲེས་སོ། །སླར་ཡང་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བརྒྱུད་པ་རྟོགས་སོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་སོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྲིད་པ་དང་མཉམ་པར་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་སོ། །དོན་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་དོན་གཞན་མི་སྲིད་པས་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞི་མི་མཐུན་ན་ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་དཔའ་སྟེ། རང་རིག་གིས་ནི་རིག་བྱ་བ། །ཆོས་དབྱིངས་རྒྱུད་དང་བྲལ་བ་ནི། །རྟག་ཅིང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་མཐོང༌།
Chinese
梭！如是说，唉，诸位佛子，离言之义即是佛语之义。法界之中，不见文字，不见意义。如是又于《吉祥秘密明点》中说：离于言说，佛之刹土，与虚空界之微尘相等，乃大金刚瑜伽自在者之境界。一切皆是，彼等亦是佛之刹土。彼等如须弥山，乃至彼等之微尘，亦与微尘相等之数，即是大数。以诸数亦不能尽言，不可言说之又不可言说，即是无数之又无数等，彼等之后语之义极多，以数之差别之语，不可言说之又不可言说，声音尽其所有，多次完全增益，亦仅能完全了知如面前之沙堆，以其稀少之故，与先前之语义一同，基础相同则相违。何者《圣妙吉祥集密经》中说：其面前所立之沙堆，变为巨大之沙堆，有无数俱胝之量，数沙堆，衡量，以量计数，如是沙之颗粒，不可言说之又不可言说，完全增益。复又于此经中说，乃至不可言说之佛陀出现之传承，证悟。彼时，心识证悟诸如来与赡部洲之微尘相同。彼时，心识证悟诸如来与不可言说之又不可言说之佛土微尘相等。若意义相同，则无其他意义，成为重复。若基础不同，则全无意义。因此，无二之清净，唯自证之自性，法界之体性，菩提之自性，即是菩萨。自证即是所知，法界离于相续，见为常恒真实之事物。
English
So! Thus it is said, "O sons of the Victorious Ones, the meaning beyond words is the meaning of the Buddha's words." In the realm of Dharma, there is no seeing of letters and no seeing of meaning. Thus it is also said in the Glorious Secret Bindu: "Beyond expression in words, the Buddha's realm is equal to the fine dust of the realm of space, which is the dominion of the great Vajra Yogis." Everything is, and those are also the Buddha's realm. Those are like Mount Meru, and even the fine dust of those is equal to the number of fine dust, which is a great number. Even with numbers, it is impossible to express, unspeakable and again unspeakable, which is countless and again countless, etc. Because the meaning of the latter words of those is extremely numerous, with the words of the distinction of numbers, unspeakable and again unspeakable, even if the sound is completely increased many times as much as possible, it is only completely understood as a pile of sand in front, because it is small, it contradicts the previous meaning of the words with the same basis. Whatever is said in the Noble Dense Array Sutra: "The pile of sand standing in front of it becomes a huge pile of sand, having the measure of many yojanas, counting the pile of sand, measuring, and counting by measure, this much, the grains of sand, unspeakable and again unspeakable, completely increased." Again, it is said in this very sutra that as far as the lineage of the appearance of unspeakable Buddhas is realized. Immediately thereafter, the mind realizes that the Tathagatas are like the fine dust of Jambudvipa. Immediately thereafter, the mind realizes that the Tathagatas are equal to the fine dust of the Buddha's realm, which is unspeakable and again unspeakable. If the meaning is the same, then there is no other meaning, and it becomes repetition. If the basis is different, then it is meaningless. Therefore, the non-dual purity, the nature of mere self-awareness, the essence of the Dharma realm, the nature of Bodhi, is the Bodhisattva. Self-awareness is the knowable, the Dharma realm is separate from the continuum, and it is seen as a permanent and true thing.