Tibetan
ག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གསལ་བར་མི་རུང་བས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་བཟོད་ནས་མི་འཐད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པར་མཉམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པའི་རྒྱུས་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་བློ་དེ་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟར་དུ་མ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟའི་དོན་བསམ་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྲལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་དངོས་སློབ་འོངས་པ་ཡིན། །གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་དེ་ཅིར་འགྱུར། །དེ་ཡི་བློ་ལའང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་བདག་དོན་འདོད་ན། །དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། །རགས་སྣང་མ་ཡིན་དེ་དག་ཉིད། །གཅིག་ལ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མང་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནང་ཡིན་ཏེ། །གཞན་ནི་ཕྱི་རོལ་འདྲ་བར་གནས། །ཤེས་པ་དབྱེར་མེད་ཕྱེ་བ་ནི། །ཐ་དད་སྣང་བས་དཀྲུགས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པ་ན། །གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གཉི་ག་སྟོང་པ་ནི། །དེ་ཡི་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིན། །དངོས་རྣམས་ཐ་དད་གནས་པ་འདི། །དེ་ཐ་དད་རྟེན་དང་ཚུལ་ཅན། །དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང༌། །དེ་དག་ཐ་དད་ཀྱང་བསླད་ཡིན། །གཟུང་དང་ འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཆོད་པའི་རྗེས་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་བཟད་པའི་རྡོ་རྗེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་ལས་མ་སྐྱེས་པ་འདི་རྣམས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་སྤྱིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། །འདི་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་ཡིན་ཏེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རྣམ་བྱང་ཡིན། །དོན་དམ་གཉིས་མེད་དངོས་པོ་མེད། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བདག་མེད་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཡིན།། ཡང་དག་མཐའ་དག་བརྗོད་མེད་པ། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་མཚན་མ་མེད། །དེ་ཉིད་དོན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་གྲུབ་པ་མིན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །རྒྱལ་བས་ཐུགས་རྗེས་བསྟན་པ་ཡིན། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་དག་ལས། །དེ་ཡིས་གྲུབ་ན་གྲུབ་དག་ཡིན། །མངོན་སུམ་དང་ནི་མི་དམིགས་པས། །དེ་དག་སྐད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །མི་གནས་ཕྱིར་ན་འཛིན་ཉིད་མིན། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས། །གང་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའམ། །དེ་ཡིས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་དག །རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་འབྲས་གང་ཡིན། །དེ་འཛིན་བྱེད་ཉིད་འཛིན་པ་པོ། །རྒྱུ་མེད་ལས་འབྲས་མེད་པ་ནི། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་མེད། །སྐད་ཅིག་ཡིན་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་དུས་ནའང་འབྲས་བུ་མེད། །དུས་མཉམ་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །དམ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུ་གཅིག་ མིན། །འབྲས་བུ་དུ་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་གྱུར་ན། །དེ་དེས་བྱེད་གྱུར་ལྟོས་མེད་པས། །དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །རང་གི་བློ་ལ་གོས་མེད་འགྱུར། །དེ་ཚེ་ལོང་སོགས་མེད་པ་རུ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་འགྱུར། །དུ་མའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འབྲས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །རྒྱུ་ཐ་དད་ལ་འབྲས་བུ་ནི། །དབྱེར་མེད་རྒྱུ་ན་མེད་པར་འགྱུར། །འབྲས་བུའང་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ཐ་དད་ཡིན་འདོད་ན། །གཅིག་ནི་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་འགྱུར། །གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་ཉམས་འགྱུར་བས།། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བརྗོད་པ། །དེ་དབྱེ་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། །འབྲས་བུ་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི། །ཉེས་པ་སྔར་ནི་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཡོད་མེད་རང་དང་གཞན་པ་རྒྱུ། །གཉི་ག་ལས་སྐྱེ་དཔྱོད་པ་ནི། །མ་བྱས་གཞུང་ནི་མང་འགྱུར་ཕྱིར། །གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། མེད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་མིན། །རྐྱེན་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་ཡང་ཡོད་མིན་ལ། །དོན་མེད་མིང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིའང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ས་ནི་བདུན་པར་སོང་བ་ཡང༌། །དེ་ནི་མ་སྐྱེས་མཚན་ཉིད་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ནི། །རྒྱུ་ཡི་འགེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་རྣམ་བཞག་པ། །མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་ང་སྨྲའོ། །དངོས་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་རྒྱུན། །བརྟག་བྱ་རྟོག་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། །སེམས་དང་མཐོང་བྱ་རྣམ་བྲལ་བ། །རང་བཞིན་གཉིས་པོ་སྤངས་པ་སྟེ། །གནས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བདག་མེད་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ དེ། དངོས་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་དང༌། མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང༌། མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་དང༌། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སོ་སོར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་སྤངས་པའོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གང་རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གི །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་མིན། །དེས་ཀྱང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཅི་ལྟ
Chinese
这是对伟大的嘎巴的《阿毗达磨集论》的意义的解释。即使这样，未生之法也无法显现，如果不存在色等，为何没有八识呢？一切都是，也是事物，因为在非一切智者的相续中，八识的事物与它分离。为何如此呢？因为一切众生的自心都无法忍受八识的自性即是真如。如何呢？因为，所取和能取完全断绝，以诸法无我而平等，因此一切法都以无我的自性而平等，这是因为远离了所取和能取。如《释量论》中说：具有种种显现的诸义，如果不是唯一的，那么，暂且这个心是唯一的，如何显现为多种呢？如何如何地思考意义，就那样那样地完全分离。智者们所说的一切，都是真实的教导。一个事物如何变成多种呢？它也不会变成那个心。如果想要这个自我的意义，那么，我对于它做什么呢？因此，对于义和识，粗显现不是它们本身。因为在一个上被遮止，所以在多个上也不存在。完全断除是在内部，其他则像外部一样存在。将不可分割的识分开，是被不同的显现所扰乱。当其中一个也不存在时，两者都会消失。因此，两者都是空性，那就是它的本性。诸法各异地存在，那是各异的所依和方式。那虽然是虚假的，但那些各异也是虚假的。从所取和能取的相状中，不存在其他的体性。因此，因为体性是空性，所以宣说为无自性。如是说。然后，意思是说，诸法无我的平等性之理证尚未成立，这是在断除了遍入一切相如来所化众生的分别念之后。一切如来不可摧毁的金刚，就是无始无终的法界自性，如明镜般的智慧。从那之中，这些未生之法，没有被认为是所取和能取的自性，因此是
English
This is an explanation of the meaning of the great Gapa's Compendium of Abhidharma. Even so, the unborn dharma cannot be clearly revealed, and if there are no forms, etc., why are there no eight consciousnesses? Everything is, and it is also a thing, because in the continuum of those who are not omniscient, the thing of the eight consciousnesses is separate from it. Why is that? Because the self-mind of all beings cannot tolerate the nature of the eight consciousnesses being suchness itself. How is it? Because, the grasped and the grasper are completely abandoned, and they are equal in the selflessness of dharmas, therefore all dharmas are equal in the nature of selflessness, which is because they are separated from the grasped and the grasper. As it says in the Commentary on Valid Cognition: For things that have various appearances, if it is not reasonable to be one, then, for the time being, that mind is one, how can it appear as many? How, how to think about the meaning, in that way, in that way, completely separate. Whatever the wise have said is a true teaching. How does one thing become many? It will not become that mind either. If you want this self's meaning, then what do I do for it? Therefore, for meaning and consciousness, coarse appearances are not themselves. Because it is blocked on one, it does not exist on many either. Complete cutting is inside, others exist like the outside. Separating the inseparable consciousness is disturbed by different appearances. When there is not even one in it, both will disappear. Therefore, both are emptiness, that is its very nature. These things exist differently, they are different supports and ways. That is false, but those differences are also false. From the aspect of the grasped and the grasper, there is no other characteristic. Therefore, because the characteristic is emptiness, it is well explained as being without self-nature. So it is said. Then, it means that the reasoning of the equality of selflessness of dharmas has not been established, which is after cutting off the conceptual thoughts of the beings to be tamed by Vairochana. The indestructible vajra of all the Tathagatas is the nature of the Dharmadhatu without beginning or end, like a mirror-like wisdom. From that, these unborn things are not considered to be the nature of the grasped and the grasper, therefore they are
Chinese
也不是才说的法，也不是普遍存在的法性。因此，理由并不不成立。那么，就像虚空没有戏论和分别一样，无我只是识的自性，是应当修习的菩提之道的方便，因为是由量成立的。如是学派导师陈那说：此乃唯识，自性即是极净。胜义无二，无有事物，如是亦是无我。空性亦是法界，真实边际不可说，法性以及无相，彼即名为真义。因与果的事物，非由量成立。一切事物皆不生，胜者以悲心宣说。随顺行和还灭中，若由此成立即是成立。以现量以及不现见，彼等刹那之故。不住之故非是执，彼与相联之二刹那。何为因与果耶？彼以空性之方位。有因者以及何果？彼执持者即是能执。无因无果者，彼之事物是决定的。因于果之时不存在，刹那之故毁灭之故。因之时亦无有果，同时之故成相违。胜义中一因非是，多果亦非是。若是一因之故，彼即作者无有依赖。因此眼等诸法，于自心无有沾染。彼时无有盲等，一切众生皆成虚空。众多亦非是道理，是一果之因故。因各异而果，无别于因中不存在。果亦是彼之自性故，彼亦欲为各异者，一如何成各异？一与他性皆退失，智者所说之任何，彼等差别胜义中无有。果各别各异之，过患先前已宣说。有无自和他者因，从二者生之思择，未作之论典多增之故。明了之故
English
It is not the Dharma that was just spoken, nor is it the Dharma-nature that is universally present. Therefore, the reason is not unestablished. Then, just as the sky is without elaboration and without conceptualization, selflessness is merely the nature of consciousness, and it is the means of the path to enlightenment that should be cultivated, because it is established by valid cognition. As it is said by the teacher Dignāga: This is only consciousness, its nature is completely pure. Ultimate truth is non-dual, there is no entity, likewise it is also selflessness. Emptiness is also the realm of Dharma, the true limit is inexpressible, Dharma-nature and without characteristics, that is called the true meaning. The entities of cause and effect are not established by valid cognition. All entities are unborn, the Victorious Ones have taught with compassion. From following and reversing, if it is established by that, then it is established. Because of direct perception and non-apprehension, those are momentary. Because it does not abide, it is not grasping. The two moments connected with that. What is cause and effect? That is the direction of emptiness. What is the cause and what is the result? That which grasps is the grasper. The one without cause and without result, that entity is definite. The cause does not exist at the time of the result, because it is momentary and because it is destroyed. There is no result at the time of the cause either, because it would be simultaneous. In the ultimate sense, one cause is not, many results are not. If it were one cause, it would be the agent without dependence. Therefore, the eyes and so on, would not be stained by their own minds. At that time there would be no blindness and so on, all beings would become empty. Many are also not reasonable, because it is the cause of one result. If the causes are different, the result is, without distinction, non-existent in the cause. Since the result is also its nature, if it is desired to be different, how can one become different? One and otherness are both lost, whatever is said by the wise, those distinctions do not exist in the ultimate sense. The faults of the results being separate and different have been declared before. The cause of existence, non-existence, self and other, the consideration of arising from both, because the unmade treatises increase. Because of clarity.