Tibetan
འི་ཕྱིར་ན་སྒྲོན་མའོ། །དེ་ལ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་སོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་མེད་པའོ། །དེ་མེད་པས་དེའི་བསྒོམ་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ནམ་མཁའི་ཚུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་སོ་སོར་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཤིང་བཤད་དོ་ཞེས་པའོ། །དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཁོ་ནས་དོན་བྱ་བའི་གཞན་ལ་གོ་སྐབས་མི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྟེ་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེའོ། །དེ་ལ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་སོ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་ནམ་གདོད་ནས་འོད་གསལ་བ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འོད་གསལ་ཞེ་ན། གདོང་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་ཏེ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དང་པོ་ནས་དག་ནས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུར་གནས་ཏེ་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་ལོགས་ཤིག་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མེད་པའོ། །མངོན་རྟོགས་མེད་ཅེས་པ་ནི་ལམ་དེ་ལས་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དང་ལམ་ཡང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གདགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་འདི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་བ་སྔོན་དུ་བྱས་ནས་ཆེད་དུ་གླེང་བས་སྔོན་དུ་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བསྟོད་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ ཐུགས་ཉིད་གསང་བའོ། །དེའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་ཡི་གེའོ། །དེ་ཐོས་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཟབ་མོ་ལའོ། །རྨད་དུ་གྱུར་ནི་སྣང་བ་མི་འགོག་པའོ། །ཨེ་མ་ཧོ་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཨེ་མ་ཧོ་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཉིད་དོན་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་དབྱེར་མེད་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེ
Chinese
因此是灯。在那里以无量光的方式入定，等等。未生之法是指以上等方式观察而未生的。在那里，无自性是指它的自性不存在。因为它不存在，所以它的禅修也不存在。那么，它是什么样的呢？以虚空的方式结合。这是说，以不可思议的智慧的方式，对事物各自进行普遍认识的智慧的方式进行宣说和讲述。宣说了有义成就的菩提心。从那以后，等等。自己独自完成事情，不给他人机会，这是指压制，因为不可分割，所以是金刚。在那里，以有义成就的方式入定，等等。法自性光明。这是说，以上的法自性或本来就是光明。如何光明呢？从一开始就清净如虚空。这是说，以事业成就的智慧，从一开始就清净，像虚空的中心一样存在，但不是通过作用来实现的。对于自性光明的菩提心来说，另外也没有菩提。无现观是指要了解与道无别。因此，菩提和道也只是在光明和不光明的状态下安立。这就是宣说如此的菩提之理。等等。现在，先赞叹菩萨们的稀有，然后特别谈论，赞叹先前所说的菩提心。从那以后，等等。身语意自性是秘密。它的法性是胜义谛。因为不变，所以是文字。听到后感到稀有的是甚深。奇妙的是不遮止显现。唉玛吙 桑吉（藏文：ཨེ་མ་ཧོ་སངས་རྒྱས།，梵文天城体： आश्चर्य बुद्ध，梵文罗马拟音：āశ్చర్య बुद्ध，汉语字面意思：稀有 佛）是指善逝。唉玛吙 确（藏文：ཨེ་མ་ཧོ་ཆོས།，梵文天城体：आश्चर्य धर्म，梵文罗马拟音：āశ్చర్య धर्म，汉语字面意思：稀有 法）是指如是性。说法是稀有大。这是指所说的法。彼即是义是指三者都如虚空般清净的意义。彼即是智慧和慈悲无别，因此称为菩提心，向它顶礼。伟大的金刚持。
English
Therefore, it is a lamp. There, entering into samadhi in the manner of infinite light, and so on. "To the unborn dharmas" means that they are unborn because they are examined in the manner of the above. There, "without essence" means that its essence does not exist. Because it does not exist, its meditation also does not exist. Then, what is it like? By joining in the manner of space. This is to say that it is proclaimed and spoken in the manner of the wisdom of non-objectification, in the manner of the wisdom of universally cognizing things separately. The mind of enlightenment that accomplishes meaning is spoken of. From then on, and so on. "I alone do things, and do not give others a chance" means to suppress, and because it is indivisible, it is a vajra. There, entering into samadhi in the manner of accomplishing meaning, and so on. "Dharmas are naturally luminous." This means that the dharmas of the above are naturally or primordially luminous. How is it luminous? "Pure from the beginning, like the sky." This means that with the wisdom of accomplishing actions, it is pure from the beginning and abides like the center of the sky, but it is not done by acting. For the mind of enlightenment that is naturally luminous, there is no enlightenment separately. "Without realization" means that one should know that it is inseparable from the path. Therefore, enlightenment and the path are also posited in the state of being clear and unclear. This is the teaching of such a way of enlightenment. And so on. Now, first praising the wonders of the bodhisattvas, and then speaking specifically, praising the mind of enlightenment spoken of earlier. From then on, and so on. The nature of body, speech, and mind is secret. Its dharma nature is the ultimate truth. Because it is unchanging, it is a letter. What is wonderful after hearing it is the profound. What is wonderful is that it does not prevent appearance. Emaho Sangye (Tibetan: ཨེ་མ་ཧོ་སངས་རྒྱས།, Sanskrit Devanagari: आश्चर्य बुद्ध, Sanskrit Romanization: āశ్చర్య बुद्ध, Chinese literal meaning: rare Buddha) means Sugata. Emaho Cho (Tibetan: ཨེ་མ་ཧོ་ཆོས།, Sanskrit Devanagari: आश्चर्य धर्म, Sanskrit Romanization: āశ్చర్య धर्म, Chinese literal meaning: rare Dharma) means Suchness. Teaching the Dharma is very wonderful. This refers to the Dharma that is taught. That itself is the meaning, which means that all three are pure like the sky. That itself is inseparable from wisdom and compassion, so it is called the mind of enlightenment, and I prostrate to it. The great Vajradhara.
Tibetan
ན་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའོ། །བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྫོགས་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་བཞིས་ཕྱོགས་མེད་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་པ་ནི། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིའོ། །དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟེ་མི་བསྐྱོད་པའིའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སོ། །ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཀུན་གྱི་དོན། །ཞེས་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་ནས་སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྫོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལའོ། །དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པའོ། །མི་ཤིགས་བའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཏེ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སོ། །དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཐུགས་སོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་ཆར་གྱི་ལས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་རབ་སྟོན་པ། །ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བའི་དབང་གིས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །ལེའུ་འདིའི་དོན་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བཟློག་པ་ རྣལ་འབྱོར་པས་རྙེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོང་པ་ཉམས་པ་ལྟ་བུ་ལ། དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་ལ་གྲུ་འཆའ་བ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱིས་བརླན་པར་བྱས་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ནས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་གི་ལེའུ་གཉིས་པའོ། །ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་བའོ།། །། ལེའུ་གསུམ་པ། རྡོ་རྗེ་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཞུང་གི་འགྲེལ་པ། ལེའུ་གསུམ་པ་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོ་བ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་གདུང་བ་སེལ་ཅིང་བརླན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ན་སྤྲིན
Chinese
是那波的菩提心啊。所谓无我之法，即是平等性智。由此而生的是宝生佛，是成办佛陀菩提之圆满者。这是因为以四施无偏圆满的缘故，所以是对其菩提心而言的。所谓不分别，就是像影像一样，远离一切分别，即是毗卢遮那佛。所谓无所缘，就是远离一切所缘的法界，即是不动佛。如是，对 तीनों 菩提心都顶礼。所谓普贤，是 सभी 的意义。这是因为从三门无过且成为生处之故。菩提心是成办圆满者。这是对分别智所调伏之有情相续而言的。彼即是菩提行。因为不可摧毁，所以称为金刚大，即是对无量光佛的菩提心顶礼。所谓清净的如来意，就是法性真如，由此而生的意。所谓身语意的金刚持，就是因为具有身等三者之事业的缘故。所谓善示菩提行，就是以调伏之力的清净世间智来善示，即是对不空成就佛的菩提心顶礼。此章的意义是，遣除业障。 瑜伽士所获得的，如同现前显现的众生大海之商人破产一般，如对 महान 船长投靠船只一般，以大悲心滋润，于自性光明之胜义菩提心，修持解脱之三门，并以下面出现的真言来稳固。这是讲述胜义菩提心的经之第二品。第二品的注释完毕。 第三品。名为金刚布置三摩地之经的注释。 宣说第三品。从“此后”等开始。一切如来加持，即是为了众生之利益。彼能消除痛苦且具滋润，故为云。
English
It is the Bodhicitta of Napa. The so-called selfless Dharma is the wisdom of equality. What arises from this is Ratnasambhava, who accomplishes the perfection of Buddhahood. This is because it is perfectly fulfilled without partiality by the four gifts, so it is in relation to its Bodhicitta. The so-called non-discrimination is like an image, free from all discrimination, that is, Vairochana. The so-called absence of object is the Dharmadhatu that is free from all objects, that is, Akshobhya. Thus, I prostrate to all three Bodhicittas. The so-called Samantabhadra is the meaning of all. This is because it is free from faults from the three doors and becomes a place of birth. Bodhicitta is the accomplisher of perfection. This is in relation to the beings to be tamed by the wisdom of discernment. That itself is the Bodhi conduct. Because it is indestructible, it is called great Vajra, that is, I prostrate to the Bodhicitta of Amitabha. The so-called pure Tathagata's mind is the Dharmata Suchness, the mind that arises from it. The so-called Vajra holder of body, speech, and mind is because it possesses the actions of the three, such as body. The so-called well-showing Bodhi conduct is the good showing of the pure worldly wisdom by the power of taming, that is, I prostrate to the Bodhicitta of Amoghasiddhi. The meaning of this chapter is to avert karmic obscurations. What the yogi obtains is like the merchant of the ocean of beings who appears before him as bankrupt, like relying on a great captain to build a ship, moistened by the mind of great compassion, and in the ultimate Bodhicitta, which is naturally luminous, practice the three doors of liberation, and stabilize it with the mantra that appears below. This is the second chapter of the Sutra that teaches the ultimate Bodhicitta. The commentary on the second chapter is completed. Chapter Three. Commentary on the Sutra that teaches the Samadhi of Vajra Arrangement. Chapter Three is spoken. Starting from "Then" and so on. All Tathagatas emanate, that is, for the benefit of sentient beings. That itself eliminates suffering and is accompanied by moisture, therefore it is a cloud.