Tibetan
་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་ལངས་པར་བསམ་ཞིང་གོང་མ་བཞིན་དུ་དུས་བཞིར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་རྩེ་གཅིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །བྱ་བས་བྲེལ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཐོ་རངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་ཏེ་དུས་གཞན་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གནས་ལ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་དམ་ཚིག་གི་འཁོར་ལོ་སྙིང་གའི་འཁོར་ལོ་ལས་སྤྲོས་ནས་དབང་བསྐུར་བ་བླངས་ཏེ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་འམ་གསང་བའི་ཐིག་ལེ་གང་རུང་གཅིག་བསྒོམས་ཏེ་བཟླས་བརྗོད་བྱས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུས་ནས། ཡན་ལག་གཞན་གོང་མ་ལྟར་སྤྱད་ཅིང་ཐ་མ་ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟན་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པ་ལྔ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་མཚན་མ་ལན་གྲངས་མང་དུ་མཐོང་བས་སེམས་བརྟན་པར་ཤེས་ནས་གཉིས་ པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས་འབད་པས་ལྷའི་ལུས་ཐོབ་པར་སྣོད་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་གཉིས་འབེབས་པའི་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཡེ་ཤེས་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཐུན་མཚམས་བཞིར་ཆེན་པོའི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང༌། དབང་བསྐུར་བ་བླངས་ནས། མཆོད་པ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་ཐིག་ལེ་དང་ཕྲ་མོ་མ་གཏོགས་པའི་ཅིག་ཅར་བའི་བཟླས་པ་བྱས་ནས་གོང་མ་ལྟར་འཁོར་ལོ་བསྡུས་ནས་ཡན་ལག་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བྱས་པས་མཐུ་ཅན་གྱི་སྟོབས་རྟོགས་པའོ། །དེས་གསུང་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས། རང་དང་གཞན་གྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བར་ནུས་པ་དེ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ལས་ཕྱི་ནང་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པས། ཕལ་ཆེར་ཉིན་མཚན་དུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་འགྱུར་བའི་རྟགས་དང་པོ་གཉིས་དང་གཉིས་པ་རྟོགས་པས་ཞིང་སྦྱངས་ནས་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའོ། །ལམ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་རིགས་ཅན་གྱི་ཆར་དམིགས་པ་ལས་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཡན་ལག་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྔ་པའི་ངོ་བོས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དཔག་མེད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་ཡོ
Chinese
思维由……策励而起，如前一样于四时中修习，如是说。那是专一的瑜伽士。因事务繁忙的瑜伽士，于清晨之时圆满修习三种三摩地，于其他时间依此生起我慢，于处所由三字作誓言之轮，从心轮开展，接受灌顶，以供养等令欢喜后，修习不坏明点或秘密明点任何一个，作念诵，然后收摄坛城。其他支分如前一样行持，最后也如前一样了知。如是因两种而稳固，见到五种相，那被称为最初业的瑜伽士。彼因多次见到相，知心已稳固，以成为第二的结合而努力，为了获得天身，于两种器中降下两种智慧本尊的能力获得，被称为稍微智慧自在的瑜伽士。彼于四座之间加持大眼等，加持身语意，接受灌顶。以供养等令欢喜后，作除了明点和细微之外的顿时的念诵，如前一样收摄轮，其他支分也如理行持，即是了悟有力的力量。彼因专注于语，了知风的自性后，自己和他人能见坛城，那被称为智慧自在的瑜伽士。彼以金刚念诵的三字的三摩地，通达无内外分别的心。大多日夜安住于瑜伽。彼了悟不变的最初二相和第二相后，净化刹土，安住于道。何为道？以二根的结合。当审视一切事物。如是说。从专注于有心识者的分位，显现先前和后来的支分，被称为真实的正等觉智慧自在的瑜伽士。彼以第五的自性，以身语意的无量化身，乃至有……
English
Thinking arises from being urged by..., and practicing in the four times as before, so it is said. That is the single-pointed yogi. The yogi who is busy with activities should completely meditate on the three samadhis in the morning, and at other times, based on that, generate pride, and in the place, make the wheel of vows with three letters, expand from the heart wheel, receive empowerment, please with offerings, etc., and then meditate on either the indestructible bindu or the secret bindu, do recitation, and then gather the mandala. Other limbs should be practiced as before, and the end should also be known as before. Thus, being stable due to the two aspects, seeing the five signs, that is called the yogi of the first action. Because he sees the signs many times, knowing that the mind is stable, he strives with the second union, and in order to obtain the body of the deity, he obtains the ability to descend the two wisdom deities into the two kinds of vessels, and is called the yogi who has slightly mastered wisdom. He blesses the great eyes, etc., in the four sessions, blesses body, speech, and mind, and receives empowerment. After pleasing with offerings, etc., he performs the instantaneous recitation except for the bindu and the subtle, and gathers the wheel as before, and other limbs are also practiced as appropriate, which is the realization of the power of strength. Because he focuses on speech, after knowing the nature of the wind, he and others can see the mandala, that is called the yogi who has mastered wisdom. He realizes that there is no distinction between inside and outside from the mind of the samadhi of the three letters of Vajra recitation, which is always used. Mostly he abides in yoga day and night. After he realizes the first two unchanging signs and the second sign, he purifies the field and abides on the path. What is the path? By the union of the two faculties. All things should be examined. So it is said. From focusing on the category of sentient beings, manifesting the previous and subsequent limbs, he is called the yogi who has mastered the wisdom of true and complete enlightenment. He, with the nature of the fifth, with immeasurable emanations of body, speech, and mind, as long as there is...
Tibetan
ད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དེས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ལ་དད་པར་བྱའོ། །ཧ་ཅང་སྤྲོས་པ་བཞག་ལ་དཀྱུས་མ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གོང་གི་རྡོ་རྗེ་གསུམ་བསྡུས་པའི་གནས་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་པ་ནི་སྐུ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་སུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ། །ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་དུས་གསུམ་དུ་རྟོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་པ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་རྡོ་རྗེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་གི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པའམ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐུ་དང་མི་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུའི་རྡོ་རྗེའོ། །དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་གང་གིས་བརྗོད་པས་ཀྱང་མི་རེག་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གསུང་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། །སེམས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཡི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡི། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་ལ་ཀུན་དུ་ནི། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་ནི་རྣམ་བཞུགས་ཏེ། །ཞེས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་པ་ནི། རྩ་བའི་རྒྱུད་མཐར་ཐུག་པའི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་གོ །དམ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོམ་པ་ནི་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པའོ། །མཛད་པར་བྱེད་པས་ན་རྒྱལ་པོ་སྟེ་། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ནི་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ། །ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ། །རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་རྩི་ལུ་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་མལ་གུཔྟ་དང༌། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་མངའ་བདག་
Chinese
一直到那个时候都安住，做利益众生的大事。像那样的瑜伽士，在现见之法性中，以续部的意义来成办，因此应当信奉他。放下过多的戏论，应当进入正文，从“之后”等开始，上面所说的三金刚总集之处，也像虚空一样对众生也周遍显示了。“遍照”是指在观想身像的时候，对大金刚持就那样称呼。所谓“三界一切”，是指三界中所有恒常和变动的法，以及在三时中证悟的那些。所谓“身语意安住于金刚”，是指那些的身体金刚的自性，自己的身体金刚的自性是胜义谛，或者在世俗谛中无分别地平等进入。正因为如此，因为与身不分离的缘故，所以也说了身语意。正因为如此，一切如来之身就是身体金刚。它的平等性就是缘于如是性。所谓“变得什么也不说”，是指对于如是性，用什么言语也无法触及，因此才那样说。就像那样，对于下面出现的语金刚和意金刚也应当结合起来。因此说了“之后”等等。如是说：心的普贤，身语意的决定，三金刚的一切，三金刚是如是安住的。如是说教是根本续部最终的结集者的词语。所谓誓言，是指世间和出世间的守护等等。所谓修习，是指受持等等。那是用金刚来加持的。因为做，所以是国王，宣说它的论典是第十七章。第十七章的注释。大续部之王吉祥密集根本续的伟大注释，名为《珍宝树》，由大学者热洛匝瓦造作圆满。印度堪布卡玛拉笈多和校正者大译师领主
English
He remained until that time, performing great deeds for the benefit of beings. Such a yogi, in the very nature of seeing, accomplishes the meaning of the tantra, therefore one should have faith in him. Putting aside too much elaboration, one should enter the main text, starting with "Then," etc., the place where the three vajras mentioned above are gathered is also shown to be as pervasive to sentient beings as the sky. "Vairochana" refers to the great Vajradhara being called that way when focusing on the body. "All three realms" refers to all the constant and changing dharmas of the three realms, and those realized in the three times. "Body, speech, and mind abide in the vajra" means that the essence of the body vajra of those, the essence of one's own body vajra is the ultimate truth, or equally entered into without distinction in the conventional truth. Because of this, since it is inseparable from the body, body, speech, and mind are also mentioned. Because of this, the body of all Tathagatas is the body vajra. Its equality is focused on suchness. "Becoming silent" means that suchness cannot be touched by any expression, therefore it is said that way. Just like that, the speech vajra and mind vajra that appear below should also be combined. Therefore it is said, "Then," etc. Thus it is said: The mind of Samantabhadra, the determination of body, speech, and mind, in all of the three vajras, the three vajras abide thus. Such teaching is the word of the final compiler of the root tantra. "Samaya" refers to the protection of the mundane and supramundane, etc. "Practice" refers to upholding, etc. That is blessed by the vajra. Because it does, it is the king, the text that explains it is the seventeenth chapter. Commentary on the seventeenth chapter. The great commentary on the root tantra of the great king of tantras, the glorious Guhyasamaja, called "The Jewel Tree," composed by the great scholar Ralo Tsawa, is completed. The Indian Abbot Kamalagupta and the great reviser translator, the Lord
Tibetan
ལྷ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། རིན་པོ་ཆེའི་ལྗོན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་གསང་བ་འདུས་པའི་འགྲེལ་པ། ཙི་ལུ་པ།
Chinese
由拉·益西坚赞翻译、校订并最终确定。名为《宝树》的密集金刚释论。 慈鲁巴。
English
Translated, revised, and finalized by Lha Yeshe Gyaltsen. A commentary on the Guhyasamaja Tantra, called "The Precious Tree." Cilupa.