English
In order to please those mandalas, the common Samaya-hero is the one who destroys obstacles. Even individual wise ones, in order to please their respective mandalas, may become Samaya-heroes. However, the delight that truly arises from the unequaled samadhi that possesses powers such as faith is unimpeded by Yama, the Lord of Death, and others. Because one summons with faith, and one who possesses faith initiates diligence. Those who initiate diligence establish mindfulness. Those who establish mindfulness bring the mind equally into summoning. With the mind that is equally abiding, one thoroughly knows what is truly like it is, and this sequence of faculties is the same for Yama, the Lord of Death, and others. Thus, the fourth is the Samaya-hero. Thus, because one possesses the retinue of wrathful deities in abundance, here purity is explained. The purity of the retinues of the Tathagatas and goddesses has already been explained previously. The explanation of those demon-expelling mantras will become clearer from the explanation. The secret of the nature of the body, speech, and mind of all the Tathagatas is Vajradhara. Therefore, it is both secret and assembled, that is, it is said to be a gathering. The blessing of the samadhi mandala of all the Tathagatas, the text of the chapter that reveals it is complete. Commentary on the first chapter. Chapter Two. Commentary on the Mind of Enlightenment. Now, beginning with "Now, from then on," etc., the second chapter on the mind of ultimate Bodhicitta is taught. Body, speech, and mind refer to the nature of the Nirmāṇakāya, Sambhogakāya, and Dharmakāya. Therefore, it is supreme. That itself is the secret of all the Tathagatas. What is that? It is "Unsurpassed Bodhicitta." Because there is nothing higher than this, it is unsurpassed. Here, from below, beginning with "the mind of the nature of Bodhi," the light here is also unobservable by reason. That is, the nature of the oneness and non-duality is unobservable.
Tibetan
ལྟར་ན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྱིན་པའི་རིམ་པ་བོར་ཏེ། སེམས་ལུས་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེ་བའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཐུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང་སྣང་བའི་རྡོ་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ཞིང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང༌། གཟུང་དང་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གཉི་གས་བདག་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཉམ་ཉིད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོད་མ་ཉིད་ནས་བརྟགས་པའི་རྣམ་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་བརྟེན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་དུ་མི་ཕྱེད་པའི་གཟུགས་སུ་བཞུགས་པ་ དེ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་དོན་གྱི་བཤད་པའོ། །དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །མ་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཆོས་སོ། །དེ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མེད་པའི་སྟོང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཏོ། །རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚུལ་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་མེད་ཅིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གཟུགས་ནི
Chinese
因此，这是金刚萨埵的菩提心所说。现在，从“从那以后”等开始，放弃发出的次第，依靠“心如身体”等接近的次第，在心的下方，显现身之自性的菩提心被说了。所有如来在哪里显现证悟并显现为金刚自性的三摩地，就是安住于此，即如明镜般的意义。所谓“一切事物”，是指色等。与此分离，色蕴、界和处等如明镜，断绝能取和所取。这两者被说为无我。为了阐明这一点，说了“法无我平等性”。所谓“自心”，也说了其他的差别。所谓“本来不生”，是指从最初就没有产生的状态。是空性的自性。这是所依赖的。现在，从“从那以后”等开始，通过推动，菩提心被说了。所有如来不灭不坏，安住于法界智慧自性中不可分割的形象，那是如不动者般的三摩地，这是意义的解释。所谓“这些事物”，是指内外自性的事物。所谓“未生”，是指没有事物。因为执持自己的相，所以是法。因为没有它，所以没有法性。如果是这样，那么会变成不存在的空性，所以说了“如虚空般无我”，意思是仅仅是无所缘的智慧。宣说了宝生佛的菩提之理。所有如来的无我性就是金刚，是平等性的相。这是“如此说”的三摩地的意义。所谓“一切法皆无实”，是从所知的角度来说的。法的相是什么呢？因为法的相，色是
English
Therefore, this is what is said about the bodhicitta of Vajrasattva. Now, starting from "from then on," etc., abandoning the order of emission, relying on this close order of "mind like body," etc., the bodhicitta that manifests the nature of the body below the heart is spoken of. All Tathagatas abide in that samadhi where they manifest enlightenment and appear as the nature of the vajra, which is the meaning of "like a mirror." "All things" refers to form, etc. Separated from this, the aggregates of form, realms, and sources are like a mirror, and the grasping and the grasped are completely abandoned. These two are said to be without self. In order to clarify this, it is said, "The selflessness of dharmas is equality." "Own mind" also speaks of other differences. "Unborn from the beginning" means that the state of being unproduced from the very beginning. It is the nature of emptiness. This is what is relied upon. Now, starting from "from then on," etc., the bodhicitta is spoken of through movement. All Tathagatas are imperishable and indestructible, abiding in an indivisible form in the nature of the wisdom of the dharmadhatu, that is the samadhi like the immovable one, which is the explanation of the meaning. "These things" refers to the things of inner and outer nature. "Unborn" means without things. Because it holds its own characteristics, it is dharma. Because it does not have it, it does not have dharmata. If that is the case, then it will become non-existent emptiness, so it is said, "Like the sky, without self," meaning only the wisdom without object. The way of Ratnasambhava's bodhi is proclaimed. The selflessness of all Tathagatas is vajra, which is the aspect of equality. This is the meaning of the samadhi of "thus said." "All dharmas are unreal" is from the perspective of what is to be known. What is the characteristic of dharma? Because of the characteristic of dharmas, form is