Tibetan
ར་བ་ཡིས་ནི་ངེས་ཚོར་བས། །ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འཛིན་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་མ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་དབུ་མ་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དུས་ན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པའི་དོན་མ་ལུས་པར་བྱ་བ་བཙལ་མི་དགོས་པར་འབྱུང་བས་ན། དཔེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པའི་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་འམ་མངའ་བ་ལ་བྱའོ། །ཚོར་བ་ཡིས་ཆི་དེས་ཚོར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚོར་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེས་རང་གི་དོན་རིག་པ་སྟེ། ངེས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི། ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འཛིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མི་བྱའི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུས་ཚིག་བཅོ་ལྔ་པ། ཨཱ་རོ་ལྀ་ཀ་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པ་དང༌། །ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རྩེན་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་པས་ན། །ཨཱ་རོ་ལྀ་ཀ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་པའི་རྟགས་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷ་མོ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ཚང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆགས་པ་ལ་ནི་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ། གཉིས་སུ་ན་མཚན་ཉིད་དངོས་ལ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་མཚོན་ནས་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའམ།། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྷ་མོ་དེ་ལ་དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་རྩེན་ཅིང་མི་འབྲལ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཆགས་ཤིང་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་དབབ་པར་བྱའི་ཕྱིར་མཚོན་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ནི། ཨཱ་རོ་ལི་ཀ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལ་གནས་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བས་འགྲོ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། སོ་སོ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པར་ཡང་མཁྱེན་པས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆགས་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པས་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཆགས་པའང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞུས་ཚིག་བཅུ་དྲུག་པ། །པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་བྱ་ བའི་ལན་དུ། རྣམ་ཤེས་རབ་ཏུ་གསལ་ཕྱེད་པ། །ཇི་བཞིན་ཤེས་རབ་ཞེས་སུ་བཤད། །འདུ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས། །ཤེས་རབ་འཛིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་གསལ་བར་གཅོད་ནུས་པ་དེས་དམིགས་བྱའི་ཡུལ་བཅད་ཅིང་རང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ལ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་དེས། ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཞེས་སུ་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ལ་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིང་ནས་བོས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདུ་བྱེད་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཤེས་རབ་འཛིན་པར་ཞེས་བཤད་པར་མི་གཟུང་གི །གོང་མ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་བམ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་པ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སེམས་ཀྱི་གཞི་དང་བཅས་པ་དེ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མཛད་ཀྱང་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་དང་བལ་ཞིང་མཚན་མར་མི་གཡོ་བས། ཤེས་རབ་འཛིན་པ་ཞེས་སུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་སྟེ་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་འཛིན་ལ། འགྲོ་བའི་དོན་མི་འདོར་བས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཞུས་ཚིག་བཅུ་བདུན་པ། དེ་བཞིན་རིགས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པའི་ལན་དུ། རིགས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་བསྟན་ཏེ། །གཉིས་མེད་ཐོག་མ་ཞེས་བྱའོ། །མི་སྐྱེ་མི་འཇིག་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གཙོ་བོར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་བྱ་བར་ཟད་ཀྱི། །གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་གྱུར་ན་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་ཐོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གཅིག་པུར་ངེས་པས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཞེས་འདོགས་ཀྱང་གཅིག
Chinese
说“以界限确定感受，感受执持珍宝”。如上，当了悟一切法超越有无中观的彼心安住于智慧自性时，无需寻找周遍世间和出世间一切所需之事，自然而然产生，因此，譬如珍宝，显示为对一切平等的心，即是获得或拥有事物平等性之智慧。说“感受以何者感受”，感受即是平等性之智慧觉知自身之义，所谓确定感受，即是了悟具足一切功德之相。与如是了悟之义相应，说“感受执持珍宝”，不是指体验世间三种感受，而是指平等性之智慧执持如珍宝般的功德。第十五个问题：阿若梨嘎如何？回答说：“示现欲之相，从一切处一切时，以示现嬉戏之相故，说为阿若梨嘎”。意思是说，以真实大欲贪着于法界之相，是法性吗？法界之影像，即智慧之母，于一处亦具足欲之五种功德之相，称为具足欲之相，以无贪之方式贪着于彼，称为示现。二是示现真实之相，即示现如上之功德，令他者明了，或令他者得见。如是之母，于一切时一切处，具有嬉戏且不分离之相，为了贪着如是之义，且于他者之行境中明晰显现，故而示现且显示，因此说为阿若梨嘎。如是安住于彼状态，自然生起大悲之自性，如实成办利益众生之事，并非如思念世间三种概念，而是个别各自证悟之智
English
It is said, "With boundaries, ascertain feeling; feeling holds the jewel." As above, when that mind that realizes all phenomena as transcending existence and non-existence, the Middle Way, abides in the nature of wisdom, there is no need to seek all the necessary things of the world and beyond, they arise spontaneously. Therefore, like a jewel, it is shown as a mind that is equal and balanced towards all, which is to obtain or possess the wisdom of the equality of things. It is said, "Feeling, by what does it feel?" Feeling is that the wisdom of equality knows its own meaning. The so-called certain feeling is to realize that it is endowed with all the aspects of qualities. Being in accordance with the meaning of such realization, it is said, "Feeling holds the jewel," which does not mean experiencing the three kinds of worldly feelings, but that the wisdom of equality holds qualities like a jewel. Fifteenth question: How is Aro Lika? The answer is: "Showing the characteristic of desire, from all places at all times, by showing the characteristic of play, it is said to be Aro Lika." It means that the sign of being attached to the Dharma realm with great true desire, is it the nature of Dharma? The image of the Dharma realm, the mother of wisdom, also possesses the characteristics of the five qualities of desire in one place, and is called possessing the characteristic of desire. To be attached to it in a non-greedy way is called manifestation. Secondly, it is called manifesting the true form, that is, manifesting the qualities as above, making it clear to others, or making it visible to others. Such a mother, at all times and in all places, has the characteristic of playing and not separating. In order to be attached to such a meaning, and to clearly appear in the realm of others' actions, she manifests and shows, therefore it is said to be Aro Lika. Abiding in that state, the nature of great compassion arises spontaneously, accomplishing the benefit of beings as it is, not like thinking of the three kinds of worldly concepts, but the wisdom of individual realization.
Chinese
并且，因为通晓诸法总的体性是空性且无我，所以智慧执着于法界。又因为通晓自性不混杂，所以慈悲也执着于利益众生，就是这样。请问第十六个问题。智慧持（藏文：པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ་，梵文天城体：प्रज्ञाधृक，梵文罗马拟音：prajñādhṛk，汉语字面意思：智慧持）又是怎样的呢？回答说：明辨显现之识，如实称为智慧。造作是心之基，故称智慧为执持。这样说，就是说，具有能够彻底分辨一切事物的体性的识，能够清晰地辨别一切对境，从而截断所缘之境，并如实地确定各自的体性，这被称为智慧。成为智慧之因的是智慧。有些人说，识本身具有能够彻底显现的体性，转变为完全清净的智慧，从而了解如实之义，这被称为智慧。这是用果智慧来称呼因智慧的名字。造作是心之基，意思是说，因为是从心中产生的造作之基，所以不应认为这是智慧的执持。像上等的智慧或智慧、慈悲和慈爱等，从利益他人的行为中显现出来的，连同心的基础在内的造作，是精进的智慧，因此，即使以这样的方法利益他人，也不会有能取所取的过失，也不会动摇和执着于相。所以说，智慧是执持。意思是说，因为不从无分别的状态中动摇，所以执持法性之义。又因为不舍弃利益众生，所以具有执持众生之义的智慧，所以这样说。请问第十七个问题。如来种姓又是怎样的呢？回答说：种姓宣说无二，称为最初无二。不生不灭为何，那是主要宣说。等等这样说，种姓的意思是指确定为一，如果变成二和三等多个，就不会被称为种姓。例如，世间也只有婆罗门种姓确定为一，所以称为婆罗门种姓。
English
Furthermore, because one understands that the general nature of all phenomena is emptiness and selflessness, wisdom clings to the realm of Dharma. Also, because one understands that one's own nature is unmixed, compassion also clings to benefiting sentient beings, and that is how it is. Question sixteen. What is Prajñādhṛk (Tibetan: པྲཛྙཱ་དྷྲྀཀ་, Sanskrit Devanagari: प्रज्ञाधृक, Sanskrit Roman transliteration: prajñādhṛk, literal Chinese meaning: Wisdom Holder) like? In response: The consciousness that clearly distinguishes, is called wisdom as it is. Fabrication is the basis of mind, therefore it is said that wisdom is the holder. It is said that the characteristic of consciousness is that it can thoroughly distinguish all things, and it can clearly distinguish all objects, thereby cutting off the object of focus and establishing the nature of each as it is, which is called wisdom. Wisdom is the cause of wisdom. Some say that consciousness itself has the characteristic of being able to thoroughly manifest, and it is transformed into completely pure wisdom, thereby understanding the meaning as it is, which is called wisdom. This is calling the name of the cause wisdom by the fruit wisdom. Fabrication is the basis of mind, meaning that because it is the basis of fabrication arising from the mind, it should not be considered as the holder of wisdom. Like the superior wisdom or wisdom, compassion, and love, etc., which manifest from the act of benefiting others, the fabrication including the basis of mind is diligent wisdom, therefore, even if one benefits others in such a way, there will be no fault of grasping and clinging, and one will not waver and cling to characteristics. Therefore, it is said that wisdom is the holder. It means that because one does not waver from the state of non-discrimination, one holds the meaning of Dharma nature. Also, because one does not abandon benefiting sentient beings, one has the wisdom of holding the meaning of sentient beings, so it is said. Question seventeen. What is the Tathāgata lineage like? In response: Lineage shows non-duality, it is called the first non-duality. What is unborn and undying, that is mainly explained. Etc. It is said that the meaning of lineage is only to be determined as one. If it becomes two or three or more, it will not be called lineage. For example, in the world, only the Brahmin lineage is determined as one, so it is called the Brahmin lineage.