Tibetan
གསུངས་པས་གསང་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པར་སྣང་ཡང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་མཐུ་དང་བྱིན་རླབས་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་ཕྱི་མར་བཅས་པ་བཤད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ཡང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང༌། དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་ཞུས་ཚིག་དྲུག་པ། དེ་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པ་དུ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིགས་ལྔར་གསུངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་སོ་སོ་ན་གནས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པ་མང་དུ་ཡོད་ན། འདིའི་སྐབས་སུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གནས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ ལ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་དྲི་མ་ཅན་དུ་བཅས་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སོ་ན་གནས་ལ་དེ་ཉིད་གནས་སུ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པ་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་མི་རྟོགས་པར་གནས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འཇོམས་པ་དང༌། མཐའ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་སྦྱོར་བ་བདག་གཅིག་པུས་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཕྲག་དོག་ཆེན་པོའི་སོ་ལ་གནས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཞེས་བྱ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང༌། རིགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞུས་ཚིག་བདུན་པ། དེ་བཞིན་གསང་བ་རྣམ་པ་དུ། །ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། གསང་བ་ཞེས་ནི་རིགས་གསུམ་མོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཉིད་གནས་སུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་རིགས་གསུམ་དུ་གྲགས་པའོ། །ཞུས་ཚིག་བརྒྱད་པ། གསང་ཆེན་ཞེས་བགྱི་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། གསང་ཆེན་ཡང་ནི་རིགས་ཀྱི་ལྷ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གཞི། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེ་ན། སྐུ་གསུངས་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་ཡང་དངོས་གཞིར་གྱུར་པས་འདིའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་སྤྱོད་དེ། གསང་བ་དེ་དག་པས་ཀྱང་ཆེ་ས་གསང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་གསངས་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ལྷ། རིག་པའི་ ལྷ་མོ་དང་ལྡན་པ་ལས་རིགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའོ། །ཞུས་ཚིག་དགུ་པ། དམ་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ། དམ་པ་ཞེས་བྱ་རིགས་བརྒྱའོ། །ཞེས་བྱ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་དང༌། ཕྱི་མ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རིགས་ལས་དཔགས་ཤིང་དམ་པར་གྱུར་པས་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ། དངོས་རིགས་ལྔ་ལས་རིགས་བརྒྱར་འཕྲོས་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །ཞུས་ཚིག་བཅུ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་པའི་ལན་དུ། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ཞི་བ་ཡི། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་མི་ཟད་གཙོ། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཐ་དད་མིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པས་ཐ་མར་འགག་པ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ། སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པར་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ། འགག་པ་མེད་པས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟག་ཆད་དང་སྐྱེ་འགག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཟད་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང༌། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་བྱང་ཆུབ་ཆད་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རླན་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པས་ན། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཐ་དད་མིན། །ཞེས་བྱ་སྟེ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་ཁྱབ་ལ། ཐུགས་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་སོ་སོམ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་གནས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བཤད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དཔའ་བར་བཤད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུད་ལས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་དོན་དེ་ཐོབ་འདོད་པ། །སེམས་དཔའ་ཞེ
Chinese
如是说故，名为《后密续》。虽似由诸佛所说，然似宣说菩提心金刚之威力与加持，包括根本续与后后续。此后后续亦被认为是所有续部的至上者。何以故？因为其解释了所有秘密续部的意义与所有意旨。现在是第六个提问：“何谓如是之自性有几种说法？”的回答。答曰：“如是之自性有五种姓的说法。”所谓“如是之自性”，是指不变且各自安住之状态。虽然根据各个续部的观点，区分并显示不同形式的方式有很多，但在此处指的是五种烦恼。当如是之自性尚未证悟其清净本性，存在于众生的相续中时，由于与垢染相伴，其安住于一种状态，即不会改变其产生轮回一切法的自性。当如是之自性证悟其清净本性，存在于如来相续中时，其安住于一种状态，即不会被任何形式的自性所认知。如是之自性摧毁了能取所取等过患，压制了二边等过失，且安住于一种状态，即以大嫉妒心欲独自完成利益一切众生的事业，对法界与众生之利益充满贪著，不会改变其产生色身与智慧等涅槃一切法的自性，故名为如是之自性。所谓“姓”，是指其自身之自性。所谓“有五种姓的说法”，即指如是之自性，其各自的体性已于前述广说。第七个提问：“何谓如来之秘密有几种？”的回答。答曰：“秘密即是三种姓。”即指五种烦恼之自性清净，为身语意金刚三种。此即是所谓的如来之三种姓。第八个提问：“何谓大秘密？”的回答。答曰：“大秘密即是种姓之天。”即指遍及一切法的自性，为身语意金刚三种之基础。一切色身与智慧之境。
English
Thus spoken, it is called the 'Later Secret Tantra.' Although it appears to be taught by all the Tathāgatas of the retinue, it seems to expound the power and blessings of the Bodhicitta Vajra, including both the root tantra and the later tantra. This Later Tantra is also regarded as the supreme of all tantras. Why? Because it explains the meaning of all secret tantras and all intentions. Now, the sixth question: 'How many kinds of suchness are taught?' The answer is: 'Suchness is taught as five families.' The term 'suchness' refers to that which is unchanging and abides in its own state. Although there are many ways to distinguish and show different forms according to the views of various tantras, here it refers to the five afflictions. When suchness has not realized its pure nature and exists in the continuum of sentient beings, it abides in a state that does not change from its nature of generating all phenomena of samsara, as it is accompanied by defilements. When suchness realizes its pure nature and exists in the continuum of the Tathāgatas, it abides in a state that is not recognized by any form of nature. Suchness destroys the faults of grasping and being grasped, suppresses the faults of the two extremes, and abides in a state of great jealousy, desiring to accomplish the benefit of all beings alone, being attached to the benefit of the Dharma realm and sentient beings, and does not change from its nature of generating all phenomena of nirvana, such as the body and wisdom. Therefore, it is called suchness. The term 'family' refers to its own nature. The statement 'there are five families' refers to suchness, and their respective characteristics have already been explained in detail above. The seventh question: 'How many kinds of Tathāgata's secrets are there?' The answer is: 'Secrets are of three families.' This refers to the self-purification of the five afflictions, which are the three vajras of body, speech, and mind. This is what is known as the three families of the Tathāgata. The eighth question: 'What is the great secret?' The answer is: 'The great secret is the deity of the family.' This refers to the nature that pervades all phenomena, the basis of the three vajras of body, speech, and mind. The sphere of all bodies and wisdom.
Chinese
化为形象的大金刚持。为什么这么说呢？因为是身语意的秘密的真实本体，所以此自性的意义，连同遍照如来等所有眷属的如来都无法完全领悟。因为那些秘密也成了最大的秘密，所以称为大秘密。是由圆满智慧所成就的本尊，与明妃相合而生出一切种姓。第九个问题：圣者有多少种？回答说：圣者有一百种。也就是说，从世间种姓和来世的种姓来衡量，成为圣者，所以称为特殊种姓。从五种实体种姓衍生出一百种。第十个问题：菩提心是什么样的？回答说：无生无灭寂静性，实有实无不尽主，空性大悲无差别，是名菩提萨埵心。也就是说，从原始就没有出生，所以最终也没有灭亡。自性寂静。因为没有生，所以认为常有的实有不存在。因为没有灭，所以认为断灭的实无不存在。法性空性的本体，是常断和生灭的尽头，没有穷尽，无论佛陀出世与否，都安住在自性清净的本体中，所以是所有法的本体或主宰。像那样，也不是空性菩提与断灭的大悲分离，所以说：空性大悲无差别。也就是说，空性的法性具有自性不可得的大悲力量，所以法性空性所遍及之处，也遍及不可得的大悲。而大悲本身也安住在空性的本体中。因此，空性与大悲不是各自独立的，而是无二无别地存在，这就是所谓的菩提萨埵。也就是说，被称为菩提心，也被称为勇士。就像《现观庄严经》中所说：菩提是虚空的体性，是舍弃一切分别念。谁想要获得那个意义，就是勇士。
English
It refers to the great Vajradhara who has transformed into a form. Why is it said so? Because it is the very essence of the secret of body, speech, and mind, even all the Tathagatas of the retinue, including Vairochana, cannot fully comprehend the meaning of its nature. Because those secrets have also become the greatest secrets, it is called the Great Secret. It is a deity accomplished from perfect wisdom, and all lineages are born and arise from being united with a vidyadhari. Ninth question: How many kinds of noble ones are there? The answer is: There are a hundred kinds of noble ones. That is to say, measuring from the worldly lineages and the lineages beyond, one becomes a noble one, so it is called a special lineage. It refers to those that have branched out into a hundred lineages from the five substantial lineages. Tenth question: What is Bodhicitta like? The answer is: 'Without arising or ceasing, peaceful nature, real and unreal, inexhaustible lord, emptiness and great compassion are not different, it is called Bodhisattva.' That is to say, because it has not arisen from the beginning, it ultimately does not cease. Its nature is peaceful. Because there is no birth, the real that is considered permanent does not exist. Because there is no cessation, the unreal that is considered annihilation does not exist. The essence of the Dharma nature of emptiness is the end of permanence and annihilation, and arising and ceasing, without exhaustion. Whether the Buddha appears in the world or not, it abides in the nature of self-purification, so it is the essence or lord of all dharmas. As such, it is not that emptiness, bodhi, and the severance of great compassion are separate, so it is said: Emptiness and great compassion are not different. That is to say, the Dharma nature of emptiness has the power of great compassion that is naturally unobtainable, so wherever the Dharma nature of emptiness pervades, the unobtainable great compassion also pervades. And that compassion itself also abides in the essence of emptiness. Therefore, emptiness and compassion are not independent of each other, but exist inseparably, and that is what is called Bodhisattva. That is to say, it is called Bodhicitta, and it is also called a hero. As it is said in the Manifest Enlightenment Sutra: 'Bodhi is the nature of the sky, it is abandoning all discriminations. Whoever wants to obtain that meaning is a hero.'