Tibetan
་སྟོན་པ་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཞུགས་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པར་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ། དེ་ནས་འཁོར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ཏིལ་གྱི་གང་བུ་ལྟ་བུས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏེ། བཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་ཡང་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང་མཉམ་པ་དེ་དག་བསྟོད་པའི་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ནས་རང་རང་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུད་འཆད་པའི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་སོ་སོ་ནས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་དམིག་ ཏེ་དབྱེར་མེད་པར་བྱས་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་དང་གབ་པ་དང་སྦས་པ་དང་མི་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྟོགས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདིར་ནི་ཞུས་ཚིག་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང་དེ་མངའ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེའི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཞེས་བྱའོ། །ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྐལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་རྟོག་པ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྒྱུད་དང་ལེའུ་གཉི་ག་ལ་འགྲོ་བ་ལས་འདིར་བརྗོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པས་ན་རྟོག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཕྱེད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ཅིང་རྣམ་པར་བཤད་པ་མན་ངག་གི་རྒྱ་མཚོ་ཐིགས་པ་འཐོར་བས་ཀྱང་གཞན་དགའ་བ་དང་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་བི་ཤྭ་ན་མི་ཏྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་ངང་ལས་ཕྱག་རྒྱར་སྒོམ་བྱེད་གཉེར་ཡིན་ན། །གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་ཤེས་དང་ལྡན་སློབ་མས་ཞུས་ཆེད་དུ། །བདག་དང་སློབ་དཔོན་གྲོགས་བློས་རྒྱུད་འགྲེལ་སྒྲུབ་ཐབས་མན་ངག་བཅུད། །བསྡུས་ནས
Chinese
导师和眷属一切都融入各自的身语意，专注于平等性，不再说话，这是诸佛的教法。 之后，眷属的如来佛，以毗卢遮那佛为首，犹如芝麻荚般充满整个虚空界。所有安住者，以及誓言金刚和慈氏等眷属的菩萨摩诃萨，多得无法计数，甚至无法重复计数，如同佛土的微尘般众多，他们都说了这赞颂之词，然后融入各自的身语意三字中。此外，为了慈爱讲解续部的导师菩提心金刚的身语意，他们各自专注于自己的身语意，使其无别，成为平等性，不再说话。名为“开示一切秘密导师金刚加持”的第十八章，指的是身语意的秘密等，通过自性、隐藏、遮蔽和不显示的方式，对于所有无法理解和不知道的事物都适用，但在此处，指的是所有五十六个提问词，毫无错误地只针对导师。也就是说，如同金刚及其所拥有的如来佛的加持那样显现，因此称为金刚加持。第十八章指的是最终的结论。སྐལ་བ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）被称为“以声音进行分别”，它既可以指续部，也可以指章节，但在此处应该理解为所说的续部的意义。因为这是所有续部之王，所以被称为分别之王。续部之王吉祥密集金刚后部续的第十八章的一半的词和义，广为解释和阐述，诀窍之海，即使是滴落的滴水，也能使他人感到高兴和恐惧。班智达比湿奴弥陀罗所著的著作到此结束。 如果想要如实地从法性中修持手印，为了具备利益他人的能力和智慧的弟子所提出的请求，我和导师以友善之心，汇集了续部、注释、修持方法和诀窍的精华。
English
The teacher and all the retinue entered into their respective body, speech, and mind, focused on equality, and no longer spoke. This is the teaching of all the Buddhas. Then, the Tathagatas of the retinue, led by Vairochana, filled the entire expanse of space like sesame pods. All those who abide, as well as the Bodhisattvas Mahasattvas of the retinue, such as Samaya Vajra and Maitreya, were too numerous to count, even to repeat the count, as numerous as the fine dust of the Buddha-fields. They all spoke these words of praise, and then entered into the three letters of their respective body, speech, and mind. Furthermore, in order to cherish the body, speech, and mind of the teacher Bodhichitta Vajra who expounds the tantra, they each focused on their own body, speech, and mind, making them inseparable, becoming equality, and no longer speaking. The eighteenth chapter, called "The Empowerment of the Vajra Teacher Who Reveals All Secrets," refers to the secrets of body, speech, and mind, etc., which applies to all that cannot be understood and known through the means of nature, concealment, obscuration, and non-disclosure, but in this case, it refers only to the teacher without error in all fifty-six questions. That is, it appears as the blessing of the Vajra and the Tathagatas who possess it, so it is called the Vajra Empowerment. The eighteenth chapter refers to the final conclusion. སྐལ་བ་ (kalpa, kalpa, kalpa, aeon) is called "discrimination by sound," which can refer to both the tantra and the chapter, but here it should be understood as the meaning of the tantra being spoken of. Because this is the king of all tantras, it is called the King of Discrimination. The words and meanings of half of the eighteenth chapter of the King of Tantras, the Glorious Guhyasamaja Later Tantra, are extensively explained and elucidated. The ocean of pith instructions, even a drop of water that scatters, can cause others to rejoice and be afraid. This concludes the work composed by the master Vishvanamitra. If one wishes to cultivate mudras from the nature of reality as it is, for the sake of a disciple who possesses the ability and wisdom to benefit others, I and the teacher, with friendly minds, have gathered the essence of tantra, commentary, methods of practice, and pith instructions.
Tibetan
་གསང་འདུས་ཚིག་དོན་རྒྱས་འགྲེལ་རྣམ་བཤད་ཆེན་པོ་བགྱིས། །རྒྱུད་དོན་གཏིང་ཕྱུང་དཀྱུས་གཏུགས་གཤེགས་གསིལ་སྒོར་མཚམས་འཕེལ་སྡུད་སྦྱར། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་མཐུན་པ་ཆ་འཕྲུགས་སྦས་ཕྱུང་རྒོལ་བ་བཅོམ། །རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་སྒྲུབ་བྱེད་ལམ་གྱུར་གོ་ལས་སྤངས། །དོན་འཚོལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་འདོད་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མ་བས། །ལམ་འདིར་འཇུག་མོས་རྣམས་ལ་དགོས་ཆེད་སྐྱོན་མེད་འཐད་བསམ་ཡང༌། །དུས་མཐར་འགྱུར་བློས་མ་རྟོགས་སྒྲོ་སྐུར་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ལ་བཤགས། །བདག་གིས་འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་མཐུས་སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཀུན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་འགྲུབ་པར་ཤོག། གཞུང་འདིའི་མགོ་མཇུག་ཏུ་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་རེ་རེ་ནས་བསྟན་པ།
Chinese
我已作《密集金刚》词义广释大论。深究续部义理，贯穿始终，剖析显隐，圆融界限，增减相合。 内外秘密，一致无碍，隐显兼备，摧伏论敌。因果见行，双运结合，成就方便，转为道用，远离错谬。 为欲求义理、希冀果位者，燃亮明灯。然对此道有入信者，虽欲无过失、合理，然末世心识转变，未能领悟，妄加诽谤，故于三坛城前忏悔。 愿我勤勉努力所生之功德力，令一切有情众生，皆能成就身与智慧之自性，金刚持果位。 此论之首尾，已一一阐述十四种意义。
English
I have composed the great commentary, the extensive explanation of the words and meanings of the Guhyasamaja Tantra. I have deeply investigated the meaning of the tantras, connected the beginning and the end, analyzed the manifest and hidden, harmonized the circles and boundaries, and combined the increasing and decreasing aspects. The outer, inner, and secret aspects are consistent and unobstructed, both hidden and manifest are included, and the opponents are defeated. The cause and effect, view and conduct are united, the means of accomplishment are transformed into the path, and errors are avoided. For those who seek meaning and desire to attain the fruit, I have lit a lamp of clarity. Although I wish to be without fault and reasonable for those who have faith in entering this path, due to the changing minds of the degenerate age, they may not understand and falsely accuse, therefore I confess before the three mandalas. May all sentient beings, through the power of the merit generated by my diligent efforts, attain the nature of body and wisdom, the state of Vajradhara. At the beginning and end of this treatise, fourteen meanings have been explained one by one.