Tibetan
།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མཁྱེན་ཅིང་རིག་པས་ཁམས་གསུམ་དང་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གསང་བ་དང་འདུས་པ་གཉི་གའི་དོན་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཞུས་ཚིག་གི་གྲངས་བགྲང་བ་དང༌། འབྲུ་གཉེར་གྱི་དོན་ལ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞུས་ཚིག་གཉིས་པ་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། །འདུས་པ་ཞེས་བྱ་འདུ་བར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བཤད་པ་དང་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་དེ། དེ་ལ་སྟོན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པའམ། རྩ་བ་སེམས་དང་སེམས་སྣང་བས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་ལ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་སོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་གཉིས་སུ་འདུས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཀར་དམར་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུས་ཏེ། གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་ལ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་པས་ན། འདུས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་གསང་བའི་དོན་ཚང་ལ། གསང་བའི་དོན་ཡང་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཚང་བས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ཡང་གང་ཟག་འགའ་ཡིས་རང་བཟོའམ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཙམ་གྱིས་རང་འདོད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན། དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་ཤིང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། དེར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མ་འདུས་པ་མེད་པས་འདུ་བར་གསུངས་ཞེས་བྱའོ། །བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་ན་ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱིས་བསྟན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པས་བསྡུས་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་སྟོན་ཅིང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང༌། ཟག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུད་གསང་བ་འདུས་པ་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་ལ། འདིའི་དོན་ནི་དེ་དག་ཏུ་མ་འདུས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་དག་པར་སྣང་བའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དྲི་མ་ཅན་དུ་གནས་ལ། དེ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྟོག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དུས་ན་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། དེར་དབང་བསྐུར་བ་དང༌། དེ་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་སྦྱང་བ་དང༌། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་དང༌། ཐུན་མོང་དང་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། དེ་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རྒྱུད་འདི་ལས་ཞིབ་ཏུ་སྟོན་ལ། གཞན་ལས་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱི། འདི་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པ་ཀུན་གྱི་སྟོན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདིར་འདུས་པས་ན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། འདུ་བར་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བོ་དང་ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདུ་ཞིང་འུབ་བ་དང་འདྲ་བར་འདིར་མ་འདུས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཡང་རེས་འདུ་རེས་མི་འདུ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྔོན་ཡང་འདུས་ད་ལྟར་ཡང་འདུས་ཕྱིས་ཀྱང་འདུས་པར་འགྱུར། དུས་གསུམ་མམ་དུས་བཞི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙོ་བོ་དབང་པོ་ཆེ་ཞིག་གམ་མང་པོ་འདུས་པའི་མཐུས་ནན་བཅིངས་སུ་བསྡུས་པ་མ་ཡིན། རང་གི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ་བར་བསྟན་པས་ན། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་འདུ་བར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡང་འདུ་བའམ་འུབ་པར་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱི་དོན་ནི་འདུས་པ་ལ་རྒྱུད་འདིའི་དོན་ནི་གཞན་དུ་མ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་བཤད་པའི་སླད་དུ་ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་བར་བཀྲལ་ཟིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཐོས་ཤིང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཆེན་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་གླེགས་བམ་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཕྱི་མ་འདི་ཐོས་པ་དང༌། འདིའི་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཞིང་བཤད་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང༌། སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱས་པར་བཀྲོལ་བ་དག་ལ་ཚིག་དོན་མི་གསལ་བ་དག་རྟོགས་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ཡང་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ཞིང་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཞུས་ཚིག་གསུམ་པ། རྒྱུད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ལག
Chinese
如是，一切如来以智慧了知，并从三界和轮回中解脱。众生却因未能如是了悟，而在三界中轮回漂泊。如是，秘密和集聚二者的意义已述说完毕。然而，为了计数请问之词的数量，并阐明词句的含义，对于名为“集聚”的第二个请问之词，也将进行解说。诸佛所开示者，名为“集聚”，意为聚集。此乃就导师的方面和所教导的方面而说的。其中，就导师的方面来说，在佛和众生的相续中成就，或者，以心和心之显现为根本所摄持的一切法，都聚集为身语意三种。身语意三种也如导师菩提心金刚的身语意金刚一般，聚集为无别的自性。身语意也聚集为白红菩提心二者，或者，白红菩提心也聚集为身语意三种。以一之体性成为一体，因此一切都聚集，而他人却不能如是了悟。因此，集聚本身也具备秘密的意义，秘密的意义也具备集聚的自性，以一之体性而安住。如是所说，并非某些人自造，也不是仅由一尊佛随心所欲而说。而是过去、现在、未来三时的一切佛，以及十方的一切佛，从口中说出并开示的。如是开示，也以名为“集聚”之语来表达，因为一切法都无不聚集于此，故称为聚集。若就所教导的方面来说，十方三世的一切佛所开示的，以因和果的乘所摄持的，显示轮回和涅槃之义，以及有为法和无为法，以及有漏和无漏所摄持的一切法的体性，一切解释，都聚集在这部《秘密集聚续》中。而此续的意义却未聚集在那些法中。为何呢？因为不净显现的轮回的一切法，也因不悟的缘故，以身语意三
English
Thus, all Tathagatas know in this way and are completely liberated from the three realms and samsara. Sentient beings, however, wander in samsara in the three realms because they have not understood in this way. Thus, the meaning of both secret and gathering has been explained. However, in order to count the number of requested words and to clarify the meaning of the phrases, the second requested word called "Gathering" will also be explained. What is taught by all the Buddhas is called "Gathering," which is said to mean to gather. This is explained in terms of the teacher and in terms of the teaching. In this case, explaining in terms of the teacher, all the dharmas that are established in the continuum of Buddhas and sentient beings, or that are gathered by the root of mind and mind's appearance, are gathered into the three aspects of body, speech, and mind. The three aspects of body, speech, and mind are also gathered into the inseparable nature, like the body, speech, and mind vajra of the teacher, Bodhicitta Vajra. That body, speech, and mind are also gathered into the two, white and red Bodhicitta, or the white and red Bodhicitta are also gathered into the three aspects of body, speech, and mind. Because they become one in one essence, everything is gathered, but others do not understand it in that way. Therefore, the gathering itself also contains the meaning of secret, and the meaning of secret also contains the nature of gathering, abiding in one essence. That which is explained in this way is not self-made by some person, nor is it spoken according to the wishes of just one Buddha. It is spoken and taught from the mouths of all the Buddhas who have gone to the three times and who dwell in the ten directions. That which is taught in this way is also expressed in the word called "Gathering," because there is no dharma that is not gathered there, it is called gathering. If explained in terms of the teaching, all the teachings of all the Buddhas of the ten directions and three times, gathered by the vehicle of cause and effect, showing the meaning of samsara and nirvana, and the nature of all dharmas gathered by conditioned and unconditioned, and defiled and undefiled, all the commentaries are gathered in this Guhyasamaja Tantra. And the meaning of this is not gathered in those. Why? Because all the dharmas of samsara that appear impure, also by the power of non-understanding, with body, speech, and mind three.
Chinese
处于有垢染之中，当其完全清净且证悟达到究竟之时，脱离垢染的如来便会转变为身语意金刚三种形态。如是，通过证悟达到究竟，便能获得圆满功德，为了显示其特征，便有了身语意三种形态的坛城，以及于此坛城中进行灌顶，以及修习此坛城的禅定，以及通过禅定的方式来调伏自心，以及需要修习的众多方便法门，以及共同和殊胜成就的特征，以及成就的功德等等，这些都从这部续中详细阐述。其他的续部仅仅阐述了其中的一部分而已，没有像这部续一样广为阐述的。因此，所有佛陀所宣说的所有教法都包含在这部《密集》续中，因此称为“密集”。所谓“聚集”的意思，就像所有的河流和水滴都汇入大海一样，没有丝毫未汇集于此的。而且，也不是有时汇集有时不汇集。过去已经汇集，现在也在汇集，将来也会汇集。应当如是了知过去、现在、未来三时或四时皆是平等无二的。而且，也不是因为世间众生和世间之主大自在天或众多自在天的力量而强制聚集在一起的，而是因为其自身的自性法性的道理而变成这样的。 因为已经如此阐述了，所以称为“密集”，意思是聚集。所谓“密集”的含义，也就是聚集或汇集的意思。为什么呢？因为其他法义都汇集于密集之中，而这部续的法义却没有汇集于其他之中。关于这些的理由，已经在阐述根本续的时候详细而广泛地解释过了。然而，为了利益那些没有福分听闻根本续，也没有机会见到由众多大释经家所汇集的论典的人们，让他们能够听闻这部后来的续部，以及听闻这部续的解释和阐述的文字，为了安立这种利益他人的想法，并且为了让那些先前在根本续中已经广泛阐述过，但是对词义不清楚的人们能够轻易理解，所以在此处也稍微解释和区分了一下。 现在是第三个问题：续部的关联是什么？
English
It abides in the state of being with defilements. When it is completely purified and realization reaches its ultimate conclusion, the Tathagata, free from defilements, transforms into the three forms of Vajra Body, Speech, and Mind. Thus, through the ultimate conclusion of realization, one attains perfect qualities. To demonstrate these characteristics, there are the mandalas of the three forms of Body, Speech, and Mind, as well as the empowerment within these mandalas, the samadhi of meditating on them, the purification of the mind through samadhi, the many skillful means to be practiced, the characteristics of common and supreme accomplishments, and the qualities of those accomplishments, all of which are extensively explained in this tantra. Other tantras only explain a few aspects of these, and do not elaborate as extensively as this one. Therefore, all the teachings of all the Buddhas are contained within this Guhyasamaja Tantra, hence it is called "Guhyasamaja" (密). The meaning of "Samaja" (འདུས་པ་) is that just as all rivers and streams flow into the great ocean, there is nothing that is not gathered here. Moreover, it is not that it sometimes gathers and sometimes does not. It has gathered in the past, it is gathering now, and it will gather in the future. One should understand that the three times—past, present, and future—or the four times, are all equal in this way. Furthermore, it is not that it is forcibly gathered together by the power of worldly beings or the great lord of the world, Maheshvara, or many Ishvaras, but rather it has become so by the reason of its own nature, the Dharma-nature. Because it has been explained in this way, it is called "Guhyasamaja," meaning gathering. The meaning of "Guhyasamaja" is gathering or assembling. Why is this? Because other meanings are gathered into the Guhyasamaja, but the meaning of this tantra is not gathered into others. The reasons for this have already been explained in detail and extensively when explaining the root tantra. However, in order to benefit those who do not have the fortune to hear the root tantra, nor the opportunity to see the collected commentaries by many great commentators, so that they may hear this later tantra, and hear the words of explanation and exposition of this tantra, in order to establish this intention to benefit others, and in order to make it easier for those who have already been extensively explained in the root tantra but are unclear about the meaning of the words to understand, here too, a little explanation and differentiation has been made. Now, the third question: What is the connection of the tantra?