Tibetan
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པ། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇལ་སྟངས་རྩིང་རིམ་ཙམ་དུ་སྤྱི་ཁྱབ་ཏུ་ཞུས་པ་ལ། ཁྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཚད་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་མ་ནོར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་ཅིས་ཀྱང་མ་ཆོད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་ཏེ་བྱོན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་རྩིང་རིམ་དུ་ཞུས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཞིབ་ཏུ་ཞུ་བར་འདོད་པའི་ཚིག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཞུ་བར་འདོད་པའི་དམིགས་མཐུན་པ་དང༌། ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དག་མཐུན་པ་དང༌། ལུས་ཀྱི་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་མཐུན་པའོ། །བྱོན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་བ་ན་འདུག་པའི་འཁོར་ནི་ཉེ་བར་འདུས་ལ། ཉེ་པ་ན་འཁོད་པའི་འཁོར་ནི་ཞབས་དྲུང་དུ་གཏུགས་པའོ། །ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་མཐུན་པར་བཏུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་གསང་བ་མཆོག་གི་མཆོད་པས་ཡང་དག་པར་མཆོད་དེ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་མཆོད་པ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པས་བསྡུས་པ་ལས་འདི་ནི་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ དུ་མ་གྱུར་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསང་བའི་མཆོད་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་བདེ་བའི་སྒྲ་དང༌། འོད་ཟེར་གྱི་འཕྲོ་འདུ་དང༌། ལྷག་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡིན་ལ། སྤྱན་དང་སྒེག་མོ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་དང༌། མཆོད་པའི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང༌། རིགས་དང༌། གཟུགས་དང༌། དབྱིབས་དང༌། ཁ་དོག་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་སྤྲོས་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྟིམས་ཤིང་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ། སྒོ་གསུམ་ནས་གུས་པ་བསྐྱེད་དེ་ཐུན་མོང་དང་ཟབ་མོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདུད་པས་ཕྱག་འཚལ་ནས། ཚིག་མཐུན་པར་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་ཞུས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ཁོ་ན་སྐད་གསོལ་བ་བཏབ་ཅིང་ཞུས་ཤེ་ན། ཨེ་མའོ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་འདི། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། །རྒྱུད་རྣམས་ཕྱི་མའི་ཕྱི་མ་ཡིས། །གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་གསུངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གསོལ་ཞིང་མཆིས་ཞེས་ཞུས
Chinese
诸菩萨请问： 如是，对于导师、有情之自性以及一切法之体性的衡量方式，仅以粗略之层次作了普遍请问。您以智慧所证悟的程度就是如此，没有错谬吧？这样赐予教言之后，“之后”是指，立即，没有任何间隔，那些菩萨们也聚集而来。“而来”等等，与“如是启请”相关联。“又”是指，为了阐明与之前粗略请问的普遍自性不同的更详细的内容，所以说了“又”。“聚集”是指，想要请问之目的相同，所说之词语一致，以及为了生起身之恭敬的行为一致。“而来”是指，远处居住的眷属聚集到近处，近处安住的眷属则靠近足下。“之后”是指，像这样心意相合之后的意思。做什么呢？对毗卢遮那佛等一切如来，以殊胜秘密之供养如理供养，顶礼之后。以外内秘密三供养，有上和无上所摄，其中这个不是所有人都能接触到的，所以是无上之不共秘密供养。即，方便与智慧无二结合的安乐之声，以及光芒的放射和收拢，以及殊胜菩提心的云。以及眼和妩媚女和形之金刚母等天女，以及供养品的差别，以及种姓，以及容貌，以及形状，以及颜色不同的各种各样的形象，通过这些来融入身语意的相续，并通过供养使之欢喜。从三门生起恭敬，以共同和甚深两种方式顶礼，从而顶礼。意思是说，一致地，异口同声地这样请问。到底说了什么祈请和请问呢？“噫！此甚难得，乃成菩提之方便，诸续之后之后，所说密集之续。”等等。这样祈请并陈述。
English
The Bodhisattvas asked: Thus, regarding the teacher, the nature of sentient beings, and the measure of the characteristics of all phenomena, a general inquiry was made in a rough manner. Is the extent of your realization through wisdom like that, without error? After such instruction was given, "then" means immediately, without any interruption, those Bodhisattvas also gathered and came. "Came" and so on, is related to "thus they requested." "Also" means, in order to clarify more detailed content different from the previously roughly asked general nature, so "also" was said. "Gathered" means that the purpose of wanting to ask is the same, the words spoken are consistent, and the actions of generating respect of the body are consistent. "Came" means that the retinue dwelling far away gathered near, and the retinue dwelling near approached the feet. "After" means the meaning of having connected in agreement like that. What do they do? To all the Tathagatas such as Vairochana, they offer excellent secret offerings and prostrate. With outer, inner, and secret three offerings, included by the superior and the unsurpassed, this one is not accessible to everyone, so it is the unsurpassed uncommon secret offering. That is, the sound of bliss of the inseparable union of skillful means and wisdom, and the emission and gathering of rays of light, and the cloud of excellent Bodhicitta. And goddesses such as the eye, the charming woman, and the Vajra Mother of form, and the differences of the offering substances, and the lineage, and the appearance, and the shape, and the various forms of different colors, through these, they are absorbed into the continuum of body, speech, and mind, and they are pleased by the offerings. Generating respect from the three doors, they prostrate through the two ways of common and profound, thus prostrating. It means that, unanimously, with one voice, they asked like this. What exactly did they pray and ask? "Alas! This is very difficult to obtain, it is the means to attain enlightenment, after the subsequent tantras, the tantra of Guhyasamaja was spoken." and so on. Thus they prayed and stated.
Tibetan
་པའོ། །དེ་ལ་ཨེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་འདི་ལྟ་བུ་བདག་ཅག་གིས་ཞུ་ཞིང་ཐོས་པར་ནུས་པ་ན་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞིང་བདག་ཅག་སྐལ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ངོམ་ཞིང་ངོ་མཚར་སྐྱེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་གསུམ་ནས་དཀའ་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཅིང༌། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འབད་ཀྱང་རྙེད་ཅིང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་དོན་གོང་དུ་བསྟན་པ་དང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་ཞེས་བྱ། གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། །ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའོ། །ཐབས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཆོག་བཞི་དང་བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་འབྱུང་ཞིང་སྟོན་ན། །རྒྱུད་རྣམས་བྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཡིས། །གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་གསུངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་སྟོན་ཏེ་རྒྱུད་གསང་བའི་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ ཡང་གཉིས་ཏེ། གསུངས་པའི་ཕྱི་མ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མའི་ཡང་ཕྱི་མ་ཞེས་དབུ་ལས་གསུངས་ལ། གསང་བའི་དབང་བསྐུར་བ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཆེ་བ་བསྟན་པ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ཁ་ཏོན་བྱས་པ་ཞབས་ནས་འབྱུང་བར་མངོན་ནོ། །དོན་གྱི་ཕྱི་མ་ནི་སྔར་གསུངས་པའི་རྒྱུད་དུ་མ་འདུས་པའི་དོན་འདིར་སྟོན་ཅིང་འདིའི་དོན་ནི་རྒྱུད་གཞན་དུ་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དབུ་ལས་མཚན་གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། ཞབས་འདིར་རྒྱུད་རྣམས་ཕྱི་མའི་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་མངོན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྔར་མ་གསུངས་པ་སྟོན་པ་དང༌། སྔར་གསུངས་པ་ཁ་བསྐང་བ་དང༌། སྔར་གསུངས་པའི་ཐེ་ཚོམ་མཆོད་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་གསུམ་ལས། འདི་ནི་སྔར་རྩ་བའི་རྒྱུད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མཆོད་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་གསང་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལེའུ་ཕྱེད་དང་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པ་ཡན་ཆད་དོ། །དེའི་ཡང་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱེད་པ་འདི་ལ་བྱ་སྟེ། གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་གསུངས་པ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱིས་དེ་བཞིན་
Chinese
哦。那么，“唉玛哦”的意思是，对于极其难以获得的菩提，能够祈请和听闻如此修持的方便，即密集金刚续的意义，我们应当感到导师慈悲，我们具有极大的福分，以此来炫耀和产生惊奇。所谓“极其难以获得”，是指从身语意三方面行持各种艰难之事，即使历经无数劫的努力，也无法寻获和获得，这就是上面所说的和下面将要出现的意义。什么呢？“于菩提乃修持之方便。”意思是说，菩提是无尽且无生的。修持是因的意义，即身语意三者观想为身语意金刚三者的自性。方便是指金刚四座和念诵修持四种等。那么，这又从何处产生和显示呢？“诸续部之后复后，宣说密集金刚续。”这表明，作为秘密续部诸续部的最后者，就是这密集金刚续。对此，又有两种情况。所说的最后者是毗卢遮那幻化网。那么，这显示了什么呢？经部中说“一切续部的最后之最后”，如同从密集金刚中出现并念诵秘密灌顶，显示金刚阿阇黎的伟大之处，是从足部出现的。意义的最后者是指先前所说的续部中未包含的意义在此处显示，而此处的意义是其他续部中未曾宣说的。那么，这显示了什么呢？经部中说名称为密集，而此处足部说诸续部的最后，这显示了这一点。对此，又有三种情况：显示先前未曾宣说的，补充先前已宣说的，以及为了断除先前所说之疑惑而宣说。这属于为了断除先前根本续中的疑惑而宣说的。因此，成为一切秘密续部意义的最后者，就是密集金刚续中显示十八章一半为止的内容。而成为其最后者，就是指这十八章的一半，即密集金刚续中所说的毗卢遮那等眷属也是如此。
English
Oh. So, "Emaho" means that for the extremely difficult to obtain Bodhi, being able to request and hear such a means of practice, that is, the meaning of the Guhyasamaja Tantra, we should feel that the teacher is compassionate and that we have great fortune, and use this to show off and generate surprise. The so-called "extremely difficult to obtain" refers to practicing various difficult things from the three aspects of body, speech, and mind, and even after countless eons of effort, it is impossible to find and obtain. This is the meaning of what was said above and what will appear below. What is it? "For Bodhi is the means of practice." It means that Bodhi is endless and unborn. Practice is the meaning of cause, that is, the three of body, speech, and mind are visualized as the nature of the three Vajras of body, speech, and mind. Means refers to the four Vajra seats and the four types of recitation and practice, etc. So, where does this arise from and show? "The last after the tantras, the Guhyasamaja Tantra is spoken." This shows that as the last of the secret tantras, this is the Guhyasamaja Tantra. In this regard, there are two situations. The last of what is said is the Vairochana Illusion Net. So, what does this show? The Sutra says "the last of all tantras," just as the secret empowerment that appears from the Guhyasamaja and recites, showing the greatness of the Vajra Acharya, appears from the feet. The last of the meaning refers to the meaning not included in the previously spoken tantras shown here, and the meaning here is not spoken in other tantras. So, what does this show? The Sutra says the name is Dense, and here the feet say the last of the tantras, which shows this. In this regard, there are three situations: showing what was not previously spoken, supplementing what was previously spoken, and speaking to cut off the doubts of what was previously said. This belongs to speaking to cut off the doubts in the previous root tantra. Therefore, becoming the last of the meaning of all secret tantras is the content up to the Guhyasamaja Tantra showing eighteen and a half chapters. And becoming its last refers to this half of the eighteen chapters, that is, the Vairochana and other retinues mentioned in the Guhyasamaja Tantra are also the same.