Tibetan
སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཉིན་མོ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེ་སྟེ་དགོངས་ཀའི་དུས་ཀྱིའོ། །སྔ་དྲོའི་མཚམས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རིམ་པ་འདིས་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་མཐོང་བས་ནང་གི་བདེ་བ་ནི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་ནི་འོད་གསལ་བའི་སྐད་ཅིག་མས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དག་གི་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། གཅིག་ནི་ཕྱིའི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དང༌། གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པས་ཐོབ་བོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ནི་མཚན་མ་ལྔའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང༌། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ། །གཉིས་པ་དུ་བ་འདྲ་བ་སྟེ། །གསུམ་པ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ། །བཞི་པ་མར་མེ་བཞིན་དུ་འབར། །སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི། །ལྔ་པ་སྣང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་ལས་དང་མཐའ་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རིམ་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་འགྲོ། །ཆུ་ཡང་མེ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། །མེ་ཡང་རླུང་ལ་རྗེས་འགྲོ་བ། །རླུང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཞུགས། །རྣམ་ཤེས་འཛིན་པའི་དེ་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མར་འབྱུང་དང་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་དང༌།། དབུས་མིན་འབྱུང་བ་དབུས་སུ་འབྱུང་བ་འམ། །མཐའ་མེད་འབྱུང་བ་མཐར་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་དམ་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །ཞེས་སྟོན་ཏེ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་འདོད་ཆགས་བར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་བར་མ་ཐ་མའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་མཐར་ཐུག་གོ །སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ནི་འོད་མེད་ཅིང༌། །ཟད་དང་འཕེལ་མེད་དངོས་དང་དངོས་མེད་མིན། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ངོ་མཚར་མིན། །གནས་པར་འགྱུར་མིན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ་གསུངས་ཀྱི་སྒྲ་འདིར་འཇུག་གོ །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲས་གནས་པ་ཡང་མེད་པའོ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་མིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཟད་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་འཕེལ་པ་དང་ནི་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་འཆར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། དངོས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཐིམ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ངོ་མཚར་མིན་པ་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་གྱུར་པ་དང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་སྟེ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། གནས་པར་གྱུར་མིན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སྦས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་བྲལ། །བསོད་ནམས་གཟུགས་མིན་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །བསོད་ནམས་སྡིག་གི་ བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཟོ་དགག་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་དང༌། འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱད་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མཆོག་གྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཐར་ཐུག་གོ །ལྡད་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་བས་ནི་དེ་ལྟའི་དེ་ཉིད་ཐོབ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་འགྲོ་གཉེན་གཅིག །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མི་ཡི་སེང་གེ་གང༌། །མི་ཟད་ལུས་ཐོབ་མ་ལུས་འགྲོ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ
Chinese
显现的智慧，白天是显现增长的智慧，黄昏是显现接近获得的智慧，即黄昏的时候。早晨的黄昏是光明智慧，以这个次第要知道外在现证菩提的次第。见到这个，内在的安乐就是获得内在现证菩提。成佛菩提就是金刚持大尊的普贤行愿地，那个当下要以光明当下获得。那么，外在和内在的现证菩提的差别是什么呢？回答说：一个是外在手印的次第，第二个是以智慧手印的次第获得。大手印的次第是五种相的顺序的体性。那些是：初如阳焰，二如烟，三如萤火虫，四如油灯般燃烧，五如无云晴空。这样说了。从这些开始和结束的种种差别，要知道是从大种次第逐渐收摄的自性，即说地融入水等等。首先地融入水，水也融入火，火也随风而去，风融入识，识融入执持的那个自性。这样说了，是究竟的意义。为了显示那个差别，最后生起和最初生起，非中间生起于中间生起，无边生起于边际生起等，所有这些空性，由至尊宣说。这样说了，至尊是心量广大的人们，所有空性就是光明的那样，第四真实宣说就是开示。这样开示，那是什么呢？无论最初、中间和最后，都是没有贪欲、离贪欲和贪欲中间所染污的，然而因为是遍及的缘故，最初、中间、最后的自性也是那个。这是究竟的。为了再次特别显示那个，无论去往何处，都是没有光明的，没有穷尽和增长，不是实有和非实有，是奇妙的色身。
English
The wisdom of appearance, daytime is the wisdom of increasing appearance, and dusk is the wisdom of approaching appearance, which is the time of dusk. The dusk of the morning is the wisdom of luminosity, and with this order, one should know the order of external Abhisambodhi. By seeing this, inner bliss becomes the attainment of inner Abhisambodhi. Buddhahood is the ground of Samantabhadra, the great Vajradhara, and that very moment should be attained with the moment of luminosity. So, what is the difference between external and internal Abhisambodhi? It is said: One is the order of external mudras, and the second is attained through the order of wisdom mudras. The order of Mahamudra is the nature of the sequence of five signs. Those are: first like a mirage, second like smoke, third like a firefly, fourth burning like a lamp, fifth like a cloudless sky. Thus it is said. From these beginnings and ends, one should know that the great elements are gradually gathered into their own nature, such as earth dissolving into water and so on. First, earth goes into water, water also goes into fire, fire also follows wind, wind enters into consciousness, and consciousness into that very nature of holding. Thus it is said, it is the ultimate meaning. In order to show that difference, the last arising and the first arising, the non-middle arising in the middle, the endless arising at the end, all these emptinesses are spoken by the Supreme. Thus it is said, the Supreme is those with great minds, all emptiness is that luminosity, the fourth truth spoken is the teaching. Thus it teaches, what is that? Whatever is the beginning, middle, and end, is not stained by desire, freedom from desire, and the middle of desire, but because it is pervasive, the nature of the beginning, middle, and end is also that. This is ultimate. Again, in order to particularly show that, wherever one goes, there is no light, no exhaustion and increase, not real and unreal, it is a wonderful form.
Chinese
并非奇妙，不会停留，不会迅速离去。如是宣说，圣者们如此宣说了这第四个真如，宣说的声音在此处适用。那是什么样的呢？无去无来，即无入无出，以“尼”之声，连停留也没有。这显示了与金刚念诵不同的特点。耗尽是指无自性，增长是指心的光明显现，那些在何处也没有。这显示了与专注于心的次第不同的特点。同样，无实是指没有世俗的分别念，实是指如幻，那些也不会成为专注之处。这显示了与加持自身的次第不同的特点。那奇妙的形色，是因为连同习气在内的自性之蕴消融的缘故，并非奇妙是因为是寂静自性的缘故。停留和迅速离去是指生和灭，因为那些不存在的缘故。“不会停留，不会迅速离去”这样显示，是隐藏的先行究竟。此外，哪一个远离了有和无的名称，不是功德的形象，不是罪恶的形象，不是功德和罪恶的主人，是殊胜的，那一切都是空性，诸佛如是宣说。如是宣说，以“那一切都是空性，诸佛如是宣说”来遮止自造。那是什么样的呢？哪一个因为自性都不存在的缘故，远离了有的名称，因为是光明法性的自性，所以远离了无的名称。同样，不是功德和罪恶的形象，是因为光明中没有一切烦恼和分别的缘故。三蕴不是功德和罪恶的主人，因为是相违的缘故。因此，殊胜是因为是真实的边际，是究竟的。为了讲述剩余的部分，瑜伽士获得了那样的真如。因和非因的主人，行友唯一，智慧自性，人中狮子，获得了不灭之身，是一切众生的因。
English
Not wonderful, will not stay, will not leave quickly. Thus it is said, the holy ones have thus declared this fourth Suchness, the sound of declaration applies here. What is it like? Where there is no going and coming, there is no entering and leaving, and with the sound of 'ni', there is also no staying. This shows the difference from not reciting the Vajra. Exhaustion means no self-nature, increase means the arising of the mind's luminosity, and those are nowhere to be found. This shows the difference from the sequence of focusing on the mind. Similarly, non-existence means no conventional conceptualization, and existence means like illusion, and those will not become the object of focus. This shows the difference from the sequence of blessing oneself. That wonderful form is because the aggregates of nature, together with habitual tendencies, dissolve, and not wonderful is because it is the nature of peace. Staying and quickly leaving mean birth and death, because those do not exist. 'Will not stay, will not leave quickly' is shown, it is the ultimate of hidden precedence. Furthermore, that which is free from the terms of existence and non-existence, is not the form of merit, is not the form of sin, is not the master of merit and sin, is supreme, that is all emptiness, the Buddhas have declared. Thus it is said, by 'that is all emptiness, the Buddhas have declared' to refute self-creation. What is it like? That which, because all natures do not exist, is free from the term of existence, and because it is the nature of the luminosity of Dharma, it is free from the term of non-existence. Similarly, not the form of merit and sin, because in the luminosity there are no afflictions and distinctions. The three aggregates are not the master of merit and sin, because they are contradictory. Therefore, the supreme is because it is the true limit, it is the ultimate. In order to explain the remainder, the yogi obtains such Suchness. The master of cause and non-cause, the only traveling companion, the nature of wisdom, the lion among men, obtains the indestructible body, is the cause of all beings.