Tibetan
ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའོ། །རྣམ་པ་རྣམས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མེད་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་མེད་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་མི་གནས་པས་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་གྲུབ་མཐའ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་བདག་མེད་དང་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ནི་གཉིས་ཀ་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡིས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེ་ཡིས་རང་གི་སེམས་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། བསྒོམ་པ་བསྒོམ་བྱ་བསྒོམ་པའོ། །སྤངས་ཏེ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད། །འདི་དག་རྟོག་པ་ཉིད་ཙམ་དུ། །གང་གིས་ཤེས་ཏེ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་བླ་མའི་ཞབས་ལ་མེ་ཏོག་གི་སྙིམ་པ་ཕུལ་ཏེ། ཡོན་དབུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན། །བླ་མ་ལ་ནི་དབུལ་བྱ་སྟེ། །རིན་ཆེན་ཁྱིམ་དང་གླང་པོ་རྟ། །ཡུལ་དང་མལ་སྟན་རྣམས་དང་ནི། །བྲན་དང་བྲན་མོ་ཆུང་མ་སྡུག །བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་དང༌། །གང་གིས་བདག་ཀྱང་དབུལ་བྱ་ན། ། ལྷག་མ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་བླ་མ་ལ་དབུལ་བར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྡུ་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སློབ་དཔོན་ལ་ནི་དྲིན་ཐོབ་དྲི་མེད་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་དངོས་ཀུན་བདག །གསལ་དག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཞིའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁམས། །གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་བྱ། །བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མིན་གྲོལ་རང་ཉིད་འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ལས་དྲིན་ཐོབ་པ་ནི་བླ་མ་ལས་མན་ངག་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དྲི་མེད་བརྟན་པའི་བློ་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་ཆོས་འཛིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །དངོས་ཀུན་བདག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བ་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གསལ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། དག་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དང༌། མཆོག་ཞིའི་རང་བཞིན་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དང༌། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་མེད་ནི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟོག་བྲལ་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟ་བུས་བསྒོམ་པར་བྱ་ ཞེ་ན། བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མིན་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་འཁོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅིངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། དོན་དམ་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཡང༌། །མཁས་པས་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་རྣམས། །སྟོང་ཉིད་མཐའ་རུ་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་བསྲེགས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། རས་བལ་བསྲེགས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བའི་མེས། །དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་རབ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་བསྲེགས་ན། དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མྱ་ངན་འདས་མེ་འཇིག་པ་ཆེ། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་
Chinese
就像那样。因此，所取和能取的自性仅仅是识，这是说有相识者的宗义。因为诸相如先前一样不存在，所以所取不存在，因此能取也不存在。无相的方面也不合道理。那是因为过去和未来都不存在，并且现在产生的刹那也不住留，因此它也不存在。为了宣说自己的宗义，说了“法无我和平等性”。一切法无我，就是二者都无我。由它而产生的平等性，其因是自己的心从最初就没有产生，因为是依缘而生。正因为此，对于“空性之自性”来说，显示说空的心不是像被虚构等所束缚那样。如所说：“禅修、所修、禅修者，舍弃而见真谛。谁能知晓这些仅仅是分别，从而解脱？”这样说道。那是自性光明之义，是究竟之义。然后，向 गुरु（上师）的莲足献上花朵，为了供养。然后，与此相符的供养，应当供养上师。珍宝房屋和大象、马，土地和卧具等，奴仆和婢女、美丽的妻子，极其可爱的女儿，以及能够供养的自己，其余的还用说吗？这样说道。用两颂来供养布施、大布施和极其布施的自性之供养给上师，如字面所示。为了宣说摄受，对于 गुरु（上师）来说，获得恩惠、无垢、具有坚固智慧、一切事物的自在者。清净、洁净、极其微细、最胜寂灭的自性，是佛陀涅槃的界。无二、离分别、恒常安乐的自性，瑜伽士应当禅修此。福德、非福德解脱，自己在此成为薄伽梵金刚萨埵。这样说道。从 गुरु（上师）那里获得恩惠，是指从上师那里获得口诀的瑜伽士，他就是薄伽梵金刚萨埵。
English
Like that. Therefore, the nature of what is grasped and what grasps is only consciousness, which is the tenet of those who speak of consciousness with aspects. Since the aspects do not exist as before, what is grasped does not exist, therefore what grasps does not exist. The aspect of having no aspects is also not reasonable. That is because the past and the future do not exist, and even the moment that occurs now does not remain, therefore it also does not exist. In order to explain one's own tenet, it is said, "The selflessness of phenomena and equality." All phenomena are selfless, which means both are selfless. Whatever equality arises from it, the cause is that one's own mind has not arisen from the beginning, because it arises from interdependence. Precisely because of this, for "the nature of emptiness," it is shown that the mind that is empty is not like being bound by imputation and so on. As it is said: "Meditation, what is meditated upon, the meditator, abandoning and seeing the truth. Who will know that these are merely discriminations and be liberated?" Thus it is said. That is the meaning of naturally luminous, the ultimate meaning. Then, offering a handful of flowers to the feet of the guru, in order to make offerings. Then, offerings that are in accordance with this, should be offered to the guru. Precious houses and elephants, horses, land and bedding, servants and maids, beautiful wives, extremely lovely daughters, and whatever one can offer oneself, what need is there to mention the rest? Thus it is said. With two verses, one should offer the nature of generosity, great generosity, and extremely generous offerings to the guru, as the words say. In order to explain the means of gathering, for the guru, one who has received kindness, is stainless, has steadfast wisdom, is the master of all things. Clear, pure, extremely subtle, the nature of supreme peace, the realm of Buddha's nirvana. Non-dual, free from concepts, the nature of constant bliss, that itself should be meditated upon by the yogi. Merit, non-merit, liberation, oneself here becomes the Bhagavan Vajrasattva. Thus it is said. Receiving kindness from the guru refers to the yogi who has received instructions from the guru, he is the Bhagavan Vajrasattva himself.
Chinese
是“转变”这样的词语的联系。那是什么样的呢？“无垢坚固的智慧者”是指非常清晰且具有持有佛法的智慧。同样，为了了解一切事物的自性，一切事物的主宰就是那位瑜伽士，因为证悟光明而了解三界的真如。如果瑜伽士修习这样的真如，那时就能了解一切事物的自性，否则就不能。那真如是什么样的呢？明亮是如明镜般的智慧的自性，清净是平等性的自性，极其微细是各别自性的本体，最寂静的自性是精勤成办事业的自性，佛陀涅槃的界是极其清净的法界的自性。同样，无二是由于显现无二，离分别念是由于没有证得，恒常安乐的自性是光明的体性。那么，瑜伽士应该如何修习呢？“解脱福德非福德”是指从清净和一切烦恼的分别念中解脱。为什么像一切烦恼一样，清净也只是轮回呢？因为它是束缚的本体。如是说：“对于胜义的分别念，智者也不应执着。”以及“一切所作的见解，都指向空性之边。”这样说过。例如，烧木头会变成灰烬，烧棉花会变成灰烬，同样，以光明的火焰，烧掉下等、中等和上等，一切烦恼、清净和无记的自性，就会变成它的自性，因为它们没有任何区别。如是说：“涅槃之火是巨大的毁灭，灰烬也不会留下。”这是从《秘密成就法》中说过的。那么，那位瑜伽士是什么样的呢？“薄伽梵”是指以三摩地的次第摧毁一切自性，或者以法生手印的结合，依靠手印的次第的
English
It is the connection of words like "transformation." What is it like? "The one with stainless and firm wisdom" refers to being very clear and having the wisdom to uphold the Dharma. Similarly, in order to know the nature of all things, the master of all things is that very yogi, because he understands the suchness of the three realms by realizing the clear light. If a yogi meditates on such a suchness, then he will understand the nature of all things, otherwise he will not. What is that suchness like? Brightness is the nature of mirror-like wisdom, purity is the nature of equality, extremely subtle is the essence of individual discrimination, the nature of supreme peace is the nature of diligently accomplishing activities, and the realm of the Buddha's nirvana is the nature of the utterly pure Dharmadhatu. Similarly, non-duality is because appearance is non-dual, freedom from concepts is because there is no attainment, and the nature of constant bliss is the essence of clear light. Then, how should the yogi meditate? "Liberation from merit and non-merit" means being free from purification and all afflictive thoughts. Why is purification also just samsara, like all afflictions? Because it is the nature of bondage. As it is said, "Even to the conceptualization of ultimate truth, the wise should not cling." And, "All views that are made point to the extreme of emptiness." It has been said. For example, if wood is burned, it turns to ashes, and if cotton is burned, it turns to ashes. Similarly, with the fire of clear light, if one burns the inferior, the intermediate, and the superior, all afflictions, purifications, and the natures of the unstated, they will become its nature, because there is no difference between them. As it is said, "The fire of nirvana is a great destruction, and not even ashes remain." This is also said in the Secret Accomplishment. What is that yogi like? "Bhagavan" means either destroying all natures by the stages of samadhi, or by the union of the Dharma-arising mudra, relying on the stages of the mudra.
Tibetan
ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ཏེ། ཆོས་འབྱུང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི། བརྟན་དང་སྙིང་པོ་ཁོང་སྟོང་མེད། །མི་གཅོད་མི་ཕྱེད་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྲེག་བྱེད་འཇིག་པ་མེད་པ་གང༌། །སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་རྡོ་རྗེར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ནི་བསམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པས་འོད་གསལ་བར་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་སྤས་པ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ །རིམ་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ། རིམ་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །། བཞི་པ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ།
Chinese
复次，薄伽梵，法生现证菩提也是外现证菩提，如是先前已辨析。金刚萨埵者：坚固及精华，无有空虚，不可断不可分之体性，焚烧及坏灭所无者，空性即说为金刚。如是名为吉祥金刚顶所说。如是金刚之心，即是思念所住之处，彼即金刚萨埵，获得空性之真如，故将光明而住，是为语之义，此乃具精华之究竟。五次第释，名为次第义明，现证菩提之次第，即第四。 第四，现证菩提之次第。
English
Furthermore, Bhagavan, the arising of Dharma and the actual realization of enlightenment are also external actual realizations of enlightenment, as previously analyzed. Vajrasattva: That which is firm and essential, without emptiness, with the nature of being indivisible and unbreakable, and which is free from burning and destruction, that emptiness is said to be Vajra. Thus it is said in the glorious Vajrasekhara. The mind that dwells on such a Vajra, that is Vajrasattva, having attained the Suchness of emptiness, will abide in luminosity, which is the meaning of speech, and that is the ultimate essence. Commentary on the Five Stages, called Clarifying the Meaning of the Stages, the fourth stage of actualizing enlightenment. Fourth, the stages of actualizing enlightenment.