Tibetan
བཞི་པ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ། བཞི་པ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ། ད་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྩོམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་པོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བཞི་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི། །རིམ་འདེ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བདག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལམ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་སེམས་དཔའ་ནི་གནས་པ་གད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། །ལྔ་ནི་སྤང་དང་ཤེས་པ་ཉིད། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱར་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བརྟན་དང་སྙིང་པོ་ཁོག་སྟོང་མེད། །མི་ཆོད་མི་ཕྱེད་མཚན་ཉིད་ཅན། །མི་ཚིག་པ་དང་མི་འཇིག་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྡོ་རྗེ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འོག་ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །རིམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་མཛད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྤངས་ནས་གང་གི །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟོན་པ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཤད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་གང་ཡིན་ཞེན། བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ལ་སྟོས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་པས་འདེ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དག་པ་ནི། རིམ་པ་བཞི་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སློབ་དཔོན་གསང་བ་ཤེས་རབ་དང༌། བཞི་བ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མཐར་ཐུག་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །རིམ་པ་འདེ་གང་གིས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་བླ་མ་དེའི་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདེ་ནི་རང་བྱུང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གཅིག་པོ་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ལྷ། །མན་ངག་རྣམས་ནི་རབ་སྟེར་བས། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ་བས་ལྟག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་རྣམས་འཇོམས་པར་མཛད་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། །གཅིག་པོ་ནི་གཉིས་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྷ་ནི་གཙོ་བོའི་ལྷའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལྷ་ནི་ཕུར་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང༌། ལྷ་མོ་བཞི་དང༌། མཆོད་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དང༌། ཁྲོ་བོ་བཅུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་ནུ་ཞེན། རང་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ལ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་འབྱུང་བས་ན་རང་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལྟོས་པ་ལས་མ་བྱུང་སྟེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་མ་བྱུང་ཞེས། དེ་ཉིད་རིག་མཆོག་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པས་རང་བྱུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕེལ་འགྲིབ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་གཏན་དུ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེན། མན་ངག་རྣམ་ནི་རབ་སྟེར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཙམ་ཡང་རང་གིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་ནུས་ཏེ། མན་ངག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དེ་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སྒྲས་ཇི་བཞིན་པའོ། །བླ་མ་དེ་ཉིད་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཡང་དག་མཉེས་བྱས་ཏེ། །ལོའམ་ཡང་ན་ཟླ་བ་ལ། །བླ་མ་དེ་ནི་མཉེད་བྱས་ལ། །ཅི་ནུས་པས་ནི་མཆོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མན་ངག་འདོད་པའི་སློབ་མས་ལོ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཁྱད་པར་དུ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་བླ་མ་ཅི་ནུས་པས་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །མཆོད་པ་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅི་འབྱོར་པ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་ནི། །ལེགས་པར་བསླབས་ལ་དབུལ་བྱ་ཞིང༌། །ཚོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ནི། །ཆོ་ག་ཇི་བཞིན་མཆོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་རིམ་པ་བཞི་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང༌། རིམ་པ་གསུམ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བརླབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཅི་འ
Chinese
第四，现证菩提之次第。 第四，现证菩提之次第。 现在开始现证菩提，为了向薄伽梵金刚持顶礼，故说：一切空性之导师，金刚萨埵我顶礼，第四现证菩提之，次第我将宣说之。如是说，向金刚萨埵顶礼后，我将宣说现证菩提之次第，这是词句的关联。金刚是舍弃五种识的五种智慧自性之法界道空性，于此，心是安住之处，具有此者即是金刚萨埵。五即是舍弃与识，名为金刚如是说。以及，稳固与精华，无有空虚，不可断绝，不可分割之体性，不可焚烧且不可摧毁，空性即是金刚说。如是说。那是什么样的呢？一切空性之导师。如是说，是先前已说以及之后将要说的具有体性的自性，示现光明之真如。断绝了示现一切次第之薄伽梵的差别，谁的？一切空性之导师。如是说，是为了宣说于分别的处境所说的真如。什么是现证菩提之次第呢？第四，如是说，是依次第而观待，依智慧而观待，此是第四。世俗谛清净者，于第四次第中开示。如是说。导师秘密智慧，第四者亦是如此。如是说。那是具有究竟精华之如语。为了说明以何者来示现次第之导师的差别，此乃自生薄伽梵，唯一大自在天，善施一切诀窍故，金刚阿阇黎胜彼等。如是说，断灭贪欲等自性之蕴，以及如幻之习气等，故是薄伽梵，即大金刚持。唯一即无有第二，大自在天是示现为主尊之天。
English
Fourth, the Stages of Manifest Enlightenment. Fourth, the Stages of Manifest Enlightenment. Now, beginning the manifestation of enlightenment, in order to pay homage to the Bhagavan Vajradhara, it is said: The teacher who demonstrates all emptiness, Vajrasattva, I prostrate. The fourth, the stages of manifest enlightenment, I shall explain. Thus it is said, having prostrated to Vajrasattva, I shall explain the stages of manifest enlightenment, this is the connection of the words. Vajra is the emptiness of the Dharmadhatu path of the five wisdoms, the nature of which is to abandon the five consciousnesses. Here, 'sattva' is the abiding place, the one who possesses this is Vajrasattva. Five are abandonment and consciousness itself, it is said to be called Vajra. And, stable and essential, without emptiness, with the characteristic of being undivided and indivisible, unburnable and indestructible, emptiness is said to be Vajra. Thus it is said. What is it like? The teacher who demonstrates all emptiness. Thus it is said, it is the nature of the characteristic that has been said before and will be said later, showing the suchness of luminosity. Having abandoned the distinctions by the Bhagavan who shows all the stages, whose? The teacher who demonstrates all emptiness. Thus it is said, it is for the purpose of explaining the suchness that is spoken of in the state of differentiation. What is the stage of manifest enlightenment? Fourth, thus it is said, it is the fourth because it depends on the stages and depends on wisdom. The pure conventional truth is shown in the fourth stage. Thus it is said. The teacher's secret wisdom, the fourth is also the same. Thus it is said. That is the sound as it is, with the ultimate essence. In order to distinguish the lama who shows the stages, this is the self-born Bhagavan, the only great Lord, because he bestows all the instructions, the Vajra Master is superior to them. Thus it is said, because he destroys the aggregates of nature such as desire, and the habitual tendencies like illusions, he is the Bhagavan, the great Vajradhara. The only one is without a second, the great Lord is shown as the nature of the main deity.
Chinese
哦！此處之神為金剛橛與界與生處等，以及貪欲等自性之五如來，與四天女，與四供養天女，與八菩薩，與十忿怒尊之體性。大自在者乃較彼等更殊勝，以是法性之自性故。復次，云何耶？所謂「自生」，謂於無自性者，以各各之體性而生，是名自生，非由因與緣所生，以唯依於彼，乃無自性故。如是云：「依緣而生即無生，彼即勝慧所宣說。」如是宣說。又，法性無增無減故為自生，以無生與滅故。如是云：「增減完全捨棄者，法性恆常應思維。」如是宣說。 如是金剛持，較彼更示現現證菩提之金剛阿闍黎更殊勝。何以故？云：「口訣教授極善施。」謂圓滿受用身為主之薄伽梵金剛持所說之法，非為凡夫之故，我等未曾獲得。如是，僅法之義亦不能自以分別，何況口訣能得證悟？是故，能得彼之因唯金剛阿闍黎，故較金剛持亦更殊勝，乃以究竟心要之語如是也。為令彼上師歡喜故，彼乃如實令歡喜，或於年或於月，彼上師乃令歡喜，以己能力而供養之。如是宣說，謂欲現證菩提口訣之弟子，於年等時節中，應以己力供養令歡喜之上師，如語而行也。為說彼供養故，隨力所有之手印，善學之後應奉獻，於會供輪壇城中，如儀軌如實供養之。如是宣說，謂於彼之後，成為第四灌頂之因，及成為第三灌頂之因之手印，具足加持力者，隨
English
O! Here, the deities are Vajrakila and the elements and the sources, etc., and the five Tathagatas of the nature of desire, etc., and the four goddesses, and the four offering goddesses, and the eight Bodhisattvas, and the nature of the ten wrathful ones. The Great Lord is even more superior than them, because it is the nature of Dharmata. Furthermore, what is it like? The so-called "self-arising" means that for those without self-nature, they arise as their own entities, hence it is called self-arising, not arising from causes and conditions, because only relying on them is without self-nature. As it is said: "Dependent arising is unborn, that is what the supreme wisdom proclaimed." Thus it is said. Also, Dharmata is self-arising because it has no increase or decrease, because it has no birth or destruction. As it is said: "That which has completely abandoned increase and decrease, Dharmata should be constantly contemplated." Thus it is said. Such Vajradhara, even more so, the Vajra Acharya who shows the manifestation of enlightenment is superior. Why is that? It is said: "The oral instructions are extremely well bestowed." That is, the Dharma taught by the Bhagavan Vajradhara, who is the lord of the complete enjoyment body, is not for the sake of ordinary beings, so we have not obtained it. Likewise, even the meaning of the Dharma cannot be analyzed by oneself, what need is there to mention the realization of the oral instructions? Therefore, the cause for obtaining that alone is only the Vajra Acharya, so it is established that he is even more superior than Vajradhara, as the words of the ultimate essence are just as they are. In order to please that Lama, he is truly pleased, either in a year or in a month, that Lama is pleased, and offered with whatever ability one has. Thus it is said, that the disciple who desires the oral instructions of manifesting enlightenment, in the special times such as years, should offer with whatever ability one has to please the Lama, just as the words say. In order to explain that offering, the mudras that are available according to one's ability, should be well learned and offered, and in the center of the Ganachakra mandala, the offerings should be made according to the rituals. Thus it is said, that after that, the mudras that become the cause of the fourth initiation, and become the cause of the third initiation, possessing the power of blessing, according to