Tibetan
བཤད་པའི་འཁྱུད་པ་དང་འོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཡིན་པ་དེའམ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་བཟོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡང༌། ཆུ་ཟླ་དག་དང་མཚུངས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་པུ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྦས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པའི་ཡན་ལག་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དྲི། །རོ་དང་རེག་བྱ་ཉིད་དག་ལ། །མིག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་འགྱུར་བ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བྱ་བར་བརྟག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཚོགས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་དང་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་རྟོག་མེད་ཡིན་ན་ཡང་འོན་ཀྱང་ རང་བཞིན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འདི་ལྟར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་དུ། །འདིར་ནི་མང་དུ་བཤད་མི་དགོས། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གང་གང་དམིགས། །དེ་དེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བརྟག །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདི་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གང་དང་གང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དམིགས་པ་དེ་དང་དེའི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་དག་གི་གཟུགས་བརྙན་དང༌། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ཆུ་བུར་དང༌། །མི་འཕྲུལ་མཚུངས་པར་གང་གིས་མཐོང༌། །དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མཐོང་བ་དང་ནི་རེག་པ་ཉིད། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ཏེ། དམིགས་མེད་ཀུན་རྫོབ་དག་ཏུ་ནི། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བས་ན་འགྲོ་བ་སྟེ་དབང་པོའི་ཚོགས་སོ། །དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང༌། །ཇི་སྲིད་རེག་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་མའི་དོན་དུ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དམིགས་མེད་ཀུན་རྫོབ་དག་ཏུ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོའམ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་གཟུགས་སུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་སྡུད་པའི་རིམ་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་གང་དང་གང་ལ་མ་གྱུར། །འགྲོ་བ་དེ་དག་རང་བཞིན་དུ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོ་རྣམས་ལམ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་པོའི་ལམ་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་གོ ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡུལ་གཟུང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་དེ་ནི་དབང་པོའི་ལམ་གྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་ལ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་རྣམས་གཟུང་བའམ། ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་བཞིན་དུ་ནི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ་པར་སྦྱོར། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་དག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མཉམ་པར་མ་བཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་ལྡང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དགའ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ནི་སྦས་པའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་སྒྱུ་མལ་ཏ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཀུན་ཏུ་ཀུན་ནས་ཐམས་ཅད་དང༌། །བདག་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་ཀུན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་དངོས་གྲུབ་ནི། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་མཐོང་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་རང་གི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། །དངོས་གྲུབ་ནི་ཅིག་ཅར་རམ་གོ་བཟློག་པའི་རིམ་པས་གྲུབ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དངོས་གྲུབ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྱུ་མའི་སྐུ་དེ་གང་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་མམ་དགོན་པ་ལའོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། བདག་ཉིད་ནི་བདག་རང་གིས་སོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ནི་འདིར་མ་བཤད་པ་ཀུན་གྱི་ཡང་རང་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡན་ལག་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་སྦས་པའི་དོན་ཏོ། །སྤྱོད་ལམ་བཞི་ལ་སྒྱུ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་པ
Chinese
所说的谄媚和亲吻等六十四种行为是什么呢？或者，世间著名的工匠们所说的六十四种技艺又是什么呢？应当像水中的月亮一样。（这句的意思是）幻化的禅定唯一，却显现为多种形象的缘故。这是与声音完全一致的隐藏的意义。现在为了分别讲述集合的支分，（经文说：）“色与声以及同样的香，味与触自身，眼等将要进入，应当观想如幻术。”意思是说，对于色等对境的集合，眼等最初进入时，凡是不作分别的那些，都应当观想为如幻术一般。如果那些是不作分别的，那么也仍然依赖于自性的分别，因此这样说了。另外，为了讲述，（经文说：）“金刚乘本身，此处不必多说，瑜伽士所观想的，都应当观想如幻术。”意思是说，在这个金刚乘中，对于生起次第等的瑜伽士，为了利益众生所观想的任何事物，都应当知晓其为幻化的自性。另外，为了以其他方式讲述，（经文说：）“镜中的影像，梦幻水泡，以及人造的幻术，谁能见到相同，那人就被说是主要的。”意思是说，对于色等五蕴，应当次第知晓其为镜中的影像等。为了讲述差别，（经文说：）“见与触自身，行如幻术一般，在无所缘的世俗中，极善宣说如幻术。”意思是说，行就是行者，也就是根的集合。它的色等任何所见，以及所触及的一切，都应当观想为如幻术一般。为了讲述幻术的意义，（经文说：）“在无所缘的世俗中。”意思是说，任何世俗，无论是物质的自性，还是所取和能取的形象，那本身都不会成为所缘，（经文说：）“极善宣说如幻术。”意思是说，胜者们将那些
English
What are the sixty-four kinds of flattery and kissing, etc., that are spoken of? Or, what are the sixty-four arts that are spoken of by the famous artisans of the world? They should be like the moon in the water. (The meaning of this sentence is) because the samadhi of illusion is unique, but appears in many forms. This is the hidden meaning that is completely consistent with the sound. Now, in order to separately explain the branches of the collection, (the scripture says:) "Form and sound, and likewise smell, taste and touch itself, the eyes, etc., will enter, one should contemplate as an illusion." It means that for the collection of objects such as form, when the eyes, etc., first enter, all those that do not discriminate should be contemplated as if they were an illusion. If those are non-discriminating, then they still rely on the discrimination of their own nature, so it is said like this. Furthermore, in order to explain, (the scripture says:) "In the Vajrayana itself, there is no need to say much here, whatever the yogi contemplates, all should be contemplated as an illusion." It means that in this Vajrayana, for the yogi of the generation stage, etc., whatever is contemplated for the benefit of sentient beings, all should be known to be the nature of illusion. Furthermore, in order to explain in another way, (the scripture says:) "The image in the mirror, dreams, bubbles, and man-made illusions, whoever sees them as the same, that person is said to be the main one." It means that for the five aggregates such as form, one should know them in order as the image in the mirror, etc. In order to explain the difference, (the scripture says:) "Seeing and touching itself, the act is like an illusion, in the unconditioned conventional, it is very well explained as an illusion." It means that the act is the actor, that is, the collection of senses. Whatever form, etc., is seen, and as long as it is touched, all of those should be contemplated as if they were an illusion. In order to explain the meaning of illusion, (the scripture says:) "In the unconditioned conventional." It means that any conventional, whether it is the nature of matter, or the appearance of what is taken and what takes, that itself will not become an object, (the scripture says:) "It is very well explained as an illusion." It means that the victors will those
Chinese
就像幻化一样宣说。为了通过各自收集的次第来说明那一点。于何等根未转变，众生彼等自性中，未平等安住之结合，与诸佛皆平等结合。如是宣说，诸根存在于何等道，彼乃根之道，即眼等之识生起。彼等执持自境之前行是确定的，彼乃根之道转变，前往何等色等，即执持彼等，或确定者，如彼等一般，乃幻化之自性中，与诸佛皆平等结合。如是说，即以禅定执持诸如来之自性，乃彼等之余。彼又如何？未平等安住之结合。如是说，乃起立之等持。彼又为何，幻化般之自性即是平等安住与未平等安住之瑜伽喜悦相似耶？如是思量。彼乃隐藏之义。为了显示诸佛之自性唯是幻化般之等持。普遍一切且全部，自性恒常诸形象，诸佛皆具成就者，自身即能见彼等。如是宣说，彼瑜伽士之自身，诸佛皆具之自性，乃五蕴自性之佛陀体性，见幻化般。彼又如何？成就乃立即或以颠倒之次第成就，非以瑜伽四支等之次第成就。又或者，成就乃世间与出世间，彼等存在于何者，彼即名为语。幻化之身于何处见耶？普遍之意乃于家或寺院。一切且全部之意乃于一切方位。全部与之意乃三界之自性。自性乃自身。恒常之意乃于过去等一切时。诸形象乃此处未说之全部之自性。以此亦宣说了随念之支分，乃隐藏之义。于四种行为中宣说幻化之等持
English
It is said to be like an illusion. In order to explain that very point also through the order of collecting them separately. To whatever faculties have not been transformed, those beings in their own nature, by a union that is not equally established, are equally united with all the Buddhas. Thus it is said, whatever path the faculties are on, that is the path of the faculties, that is, the consciousness of the eyes and so forth arises. That they grasp their own objects, the certainty of going before, that is the transformation of the path of the faculties, whatever goes to forms and so forth, that is, grasping them, or the determiner, just like those, in the nature of illusion, equally united with all the Buddhas. Thus it is said, that is, to hold the nature of all the Tathagatas by means of meditation, that is the remainder of those. And how is that? By a union that is not equally established. Thus it is said, that is, by the samadhi of rising. And why is that, the very nature of illusion is like the yoga of equal establishment and non-equal establishment is like joy? Thus he thinks. That is the hidden meaning. In order to show that the self-nature of all the Buddhas is only the samadhi like an illusion. Universally, from all, everything and, self-nature, always, all forms, all Buddhas, possessors of accomplishment, one's own self will see those. Thus it is said, that yogi's own self-nature, all Buddhas possessors, is the Buddha-nature of the nature of the five aggregates, seeing like an illusion. And how is that? Accomplishment is achieved either immediately or in reverse order, not achieved in the order of the four limbs of yoga and so forth. Or again, accomplishment is mundane and supramundane, whatever those are in, that is called speech. Where is that illusory body seen? The meaning of universally is in a house or a monastery. The meaning of from all is in all directions. The meaning of everything and is the nature of the three realms. Self-nature is one's own self. The meaning of always is in all times such as the past. All forms are also the nature of all that is not explained here. By this, the limb of mindfulness is also explained, that is the hidden meaning. Explaining the samadhi of illusion in the four conducts