Tibetan
དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་མོ་དང༌། ཉིན་མོ་དང༌། མཚམས་དང༌། ཉིན་མོའི་སྣང་བ་རྣམས་གང་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་མོ་ནི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཉིན་མོ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། མཚམས་ནི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེ་སྟེ་དགོངས་ཀའི་དུས་ཀྱིའོ། །སྔ་དྲོའི་མཚམས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རིམ་པ་འདིས་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་མཐོང་བས་ནང་གི་བདེ་བ་ནི་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་ནི་འོད་གསལ་བའི་སྐད་ཅིག་མས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དག་གི་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། གཅིག་ནི་ཕྱིའི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དང༌། གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པས་ཐོབ་བོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིམ་པ་ནི་མཚན་མ་ལྔའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང༌། དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ། །གཉིས་པ་དུ་བ་འདྲ་བ་སྟེ། །གསུམ་པ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འདྲ། །བཞི་པ་མར་མེ་བཞིན་དུ་འབར། །སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི། །ལྔ་པ་སྣང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་རྣམས་ལས་དང་མཐའ་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རིམ་པས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་འགྲོ། །ཆུ་ཡང་མེ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། །མེ་ཡང་རླུང་ལ་རྗེས་འགྲོ་བ། །རླུང་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཞུགས། །རྣམ་ཤེས་འཛིན་པའི་དེ་ཉིད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མར་འབྱུང་དང་ཐོག་མར་འབྱུང་བ་དང༌།། དབུས་མིན་འབྱུང་བ་དབུས་སུ་འབྱུང་བ་འམ། །མཐའ་མེད་འབྱུང་བ་མཐར་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་དམ་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །ཞེས་སྟོན་ཏེ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་འདོད་ཆགས་བར་མ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་བར་མ་ཐ་མའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་མཐར་ཐུག་གོ །སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་
Chinese
那是甚么呢？就是夜晚和白天和中间，以及白天的显现都融入的地方。其中，夜晚是显现的智慧，白天是显现扩展的智慧，中间是显现接近获得的智慧，即傍晚的时候。早晨的中间是光明智慧，通过这个次第，应当了解外在现证菩提的次第。见到这个，内在的安乐就是获得内在的现证菩提。成佛菩提就是金刚持大尊的普贤行愿地，那个当下应当通过光明当下获得。那么，外在和内在的现证菩提的差别是甚么呢？回答说：一个是外在手印的次第，第二个是通过智慧手印的次第获得。大手印的次第是五种相的顺序的特征。那些是：初如阳焰，二如烟雾，三如萤火虫，四如明灯般燃烧，五如无云晴空。这样说了。从这些开始和结束的各种区分中，应当了解大种是次第接近收摄的自性，即地融入水等。首先地融入水，水又融入火，火也随风而行，风融入识，识融入执持的那个自性中。这样说了，是究竟的意义。为了显示那个差别，最后生起和最初生起，非中间生起于中间，无边生起于边际，这些全部被胜义谛者说为空性。这样说了，胜义谛者是心胸宽广的人们，他们说全部空性就是光明，指示了第四种真如。这样指示，那是甚么呢？就是无论最初、中间和最后，都没有被贪欲、离贪欲和贪欲中间所染污，然而因为是遍及的缘故，最初、中间、最后的自性也是那个。那是究竟的。再次，那个差别
English
What is that? It is where the night and the day and the interval, and the appearances of the day all subside. Among these, the night is the wisdom of appearance, the day is the wisdom of the expansion of appearance, and the interval is the wisdom of near attainment of appearance, that is, the time of dusk. The morning interval is the wisdom of clear light, and through this sequence, one should understand the sequence of outer manifest enlightenment. By seeing this, inner bliss becomes the attainment of inner manifest enlightenment. Buddhahood is the ground of the great Vajradhara, called Samantabhadra, that very moment should be attained by the moment of clear light. So, what is the difference between outer and inner manifest enlightenment? It is said: One is the sequence of outer mudras, and the second is attained through the sequence of wisdom mudras. The sequence of the great mudra is the characteristic of the order of the five signs. Those are: First, like a mirage; second, like smoke; third, like a firefly; fourth, burning like a lamp; fifth, like a cloudless sky. Thus it is said. From these beginnings and ends of various distinctions, one should understand that the great elements are by nature gradually drawn closer together, such as earth dissolving into water. First, earth goes into water, water also goes into fire, fire also follows the wind, wind enters into consciousness, consciousness enters into that very nature of holding. Thus it is said, it is the ultimate meaning. In order to show that difference, the final arising and the initial arising, the non-middle arising in the middle, the boundless arising at the end, all of these are said by the noble ones to be emptiness. Thus it is said, the noble ones are those with great minds, they say that all emptiness is clear light, indicating the fourth suchness. Thus it indicates, what is that? It is that which, whether initial, intermediate, or final, is not stained by desire, freedom from desire, or the middle of desire, yet because it is pervasive, the nature of initial, intermediate, and final is also that. That is ultimate. Again, that difference
Tibetan
དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ནི་འོད་མེད་ཅིང༌། །ཟད་དང་འཕེལ་མེད་དངོས་དང་དངོས་མེད་མིན། །ངོ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཞིང་ངོ་མཚར་མིན། །གནས་པར་འགྱུར་མིན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ་གསུངས་ཀྱི་སྒྲ་འདིར་འཇུག་གོ །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ། ནིའི་སྒྲས་གནས་པ་ཡང་མེད་པའོ། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་མིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཟད་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་འཕེལ་པ་དང་ནི་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་འཆར་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་མེད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། དངོས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་མཚར་གཟུགས་ཅན་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཐིམ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ངོ་མཚར་མིན་པ་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་གྱུར་པ་དང་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་སྟེ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། གནས་པར་གྱུར་མིན་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སྦས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་གོ །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་དང་བྲལ། །བསོད་ནམས་གཟུགས་མིན་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །བསོད་ནམས་སྡིག་གི་ བདག་མིན་མཆོག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཟོ་དགག་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བ་དང༌། འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནི་འོད་གསལ་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱད་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མཆོག་གྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཐར་ཐུག་གོ །ལྡད་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་བས་ནི་དེ་ལྟའི་དེ་ཉིད་ཐོབ། །རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་འགྲོ་གཉེན་གཅིག །ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མི་ཡི་སེང་གེ་གང༌། །མི་ཟད་ལུས་ཐོབ་མ་ལུས་འགྲོ་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་འདིས་མི་ཟད་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་སྟེ་འོད་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་གཉེན་གཅིག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་མ་ལུས་པའི་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱུ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་དོན་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་བྱས་ཤེ་ན། དེ་ལྟའི་དེ་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བླ་མའི་ཞལ་ནས་ཐོབ་ནས་རྒྱུ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ན། ཡང་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ནི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང༌། རིགས་མི་མཐུན་པའི་བསྟན་པ་ལ་སོ་སོར་བཤད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདིས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མིའི་སེང་གེ་ནི་འདི་ཉིད་དེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཡོད་པོའི་ལུས་ཀྱང་དྲང་པོ་ཡིན། །བསྟན་ལ་ གནས་མེད་གྱུར་ཀྱང་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་མིག་བཙུམས་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་རྒྱས་མིག །དེ་ནི་མཉམ་མ་གཞག་ཀྱང་མཉམ་གཞག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ལུས་དྲང་པོ་བྱས་ལ་བསྒོམ་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་བ་འདི་ཡོན་པོ་དང་དྲང་པོའི་ལུས་པོ་ལ་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་སྟན་འཇམ་པོ་ལ་འདུག་ནས་བསྒོམ་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་བ་འདི་སྟན་དང་སྟན་མེད་པ་ལ་གནས་ཀྱང་འདྲ་བ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གདན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མིག་བཙུམས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་བ་འདི་ནི་མིག་བཙུམས་པ་དང་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པས་དེ་དག་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་མཉམ་པར་མ་གཞག་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གནས་སྐབས་གཉིས་པོ་ལ་ཡང་འོད་གསལ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཚིག་དང་ལྡན་ཡ
Chinese
为了阐述，何处去来亦无光，灭与生俱无，非有亦非无。 奇妙具形亦非奇妙，不住亦非速去。 如是说，圣者们如此宣说了这第四个真如，宣说之声即指于此。那是怎样的呢？何处去来皆无，即无入无出，以“亦”字表示亦无住。这与非金刚念诵有所区别。灭，即自性空；生，即心之光明生起。这些也都不存在。这与专注于心的次第有所区别。同样，无实，即无世俗之分别念；实，如幻象。这些也不可作为专注之处。这与加持自身的次第有所区别。奇妙具形，是因为具有习气的自性之集合消融；非奇妙，是因为是寂静之自性。住与速去，即生与灭，因为这些都不存在。不住亦非速去，如是宣说，是隐秘先行之究竟。此外，任何远离有与无之名言，非福德之形，亦非罪恶之形，非福德罪恶之本体，是殊胜者。诸佛宣说彼为一切空。如是说，诸佛宣说彼为一切空，是为了破除自造。那是怎样的呢？任何自性皆无，故远离有之名言；因为是光明之法性，故远离无之名言。同样，非福德与罪恶之形，是因为光明中无有烦恼与分别。三蕴非福德与罪恶之本体，因为相违。因此，殊胜者是真实之边际，即是究竟。为了阐述余义，瑜伽士获得如是之真如。
English
In order to explain, where there is no going or coming, and no light, no cessation or increase, neither existence nor non-existence. It is wonderful in form and yet not wonderful, neither abiding nor quickly going. Thus it is said, and the noble ones have thus declared this fourth suchness, and the sound of 'said' refers to this. What is it like? Where there is no going or coming, there is no entering or rising, and the word 'also' indicates that there is no abiding either. This is different from non-Vajra recitation. Cessation is the absence of inherent existence, and increase is the arising of the mind's luminosity. These are also absent. This is different from the stages of focusing on the mind. Similarly, non-existence is the absence of conceptualization of conventional appearances, and existence is like an illusion. These also do not become objects of focus. This is different from the stages of blessing oneself. It is wonderful in form because the collection of habitual tendencies dissolves, and it is not wonderful because it is the nature of peace. Abiding and quickly going are birth and death, and because these do not exist, it is said, 'Neither abiding nor quickly going,' which is the ultimate of what is hidden. Furthermore, whatever is free from the terms of existence and non-existence, is not the form of merit, nor the form of sin, nor the nature of merit and sin, is the supreme. The Buddhas declare that it is empty of all things. Thus it is said, 'The Buddhas declare that it is empty of all things,' in order to refute self-fabrication. What is it like? Because there are no inherent natures, it is free from the term of existence; because it is the nature of luminosity, it is free from the term of non-existence. Similarly, it is not the form of merit and sin because there are no afflictions or elaborations in luminosity. The three aggregates are not the nature of merit and sin because they are contradictory. Therefore, the supreme is the ultimate reality, that is, the ultimate. In order to explain the remainder, the yogi attains such suchness.
Chinese
语和非语的自性，利益有情唯一友， 智慧自性人中狮子尊， 获得无尽身，一切有情之因。 如是说。瑜伽士获得无尽身，即是获得法身，唯光明是法身。 因此，唯一利益有情之友，是瑜伽士为利益一切有情而行，非为其他目的。 何以故？如是之自性，即是前述自性光明之真如，从上师处获得而行。 瑜伽士是怎样的呢？语和非语的自性，即是行利益有情之事，亦是动与不动之物的自性，因彼等依赖于光明。 因此，智慧自性，是无智之智慧，其自性与同类、异类之教义，于各自所说之增益等错谬相离。 此示现已入正见。人中狮子即是此，于殊胜士夫中最为殊胜，如其言说。 为说行持之清净， 彼之有身亦正直， 虽无住处亦安住， 彼虽闭目亦广开， 彼虽未入定亦入定。 如是说。有些入定者，身正直而修，此瑜伽士于圆身与直身无别，为成就所修故。 有些坐于柔软垫上而修，此瑜伽士住于有垫与无垫无别，因住于真如之座故。 有些闭目入定，此瑜伽士闭目与开目无别，因已得真如，故无需彼等。 因此，此瑜伽士虽未入定，亦唯入定，因于二时皆未舍弃光明故。如其言说。 又为说此，彼具语亦