Tibetan
ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་དང་ཆོས་འཛིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །དངོས་ཀུན་བདག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འོད་གསལ་བ་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གསལ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། དག་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དང༌། མཆོག་ཞིའི་རང་བཞིན་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དང༌། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་མེད་ནི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟོག་བྲལ་ནི་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇི་ལྟ་བུས་བསྒོམ་པར་བྱ་ ཞེ་ན། བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མིན་གྲོལ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་འཁོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བཅིངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། དོན་དམ་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་ཡང༌། །མཁས་པས་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་རྣམས། །སྟོང་ཉིད་མཐའ་རུ་སྟོན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་བསྲེགས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། རས་བལ་བསྲེགས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བའི་མེས། །དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་རབ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང༌། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་བསྲེགས་ན། དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་དབྱེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། མྱ་ངན་འདས་མེ་འཇིག་པ་ཆེ། །ཐལ་བ་ཡང་ནི་ལུས་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆོས་འབྱུང་གི་ཕྱག་རྒྱའི་སྦྱོར་བས་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་ཏེ། ཆོས་འབྱུང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་ཕྱིའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི། བརྟན་དང་སྙིང་པོ་ཁོང་སྟོང་མེད། །མི་གཅོད་མི་ཕྱེད་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྲེག་བྱེད་འཇིག་པ་མེད་པ་གང༌། །སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་རྡོ་རྗེར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་ནི་བསམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པས་འོད་གསལ་བར་བཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་སྤས་པ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ །རིམ་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པ། རིམ་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །། ལྔ་པ། ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ། ད་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་རྩོམ་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཕྱག་འཚལ་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མགོན་པོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད། །གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་ཟུང་འཇུག་པའི། །རིམ་པ་ཐ་མ་བྲི་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མགོན་པོ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་བྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་བྲིས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དབུ་མའི་ལམ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའོ། །རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་རིམ་པ་གཞན་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། མི་སློབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཟུང་འཇུག་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་པས། །སླར་ཡང་གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མགོན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་བཞི་དང༌། འབྲས་བུ་ནི་རིམ་པ་ལྔ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་བཞི་པོ་ལ་ཡང་མ་ནིང་གི་བཟླས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་སྐུ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བ་རྣམས་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་གང་གི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་དང༌། ཐ་མི་དད་པའི་འབྲས་བུས་མ་ཁྱབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན། གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམས་སྤངས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་
Chinese
是极其明晰且具有持法的智慧。同样，为了知晓一切事物的自性，一切事物的自性即是瑜伽士本身，因为证悟光明故而知晓三界之真如。如果瑜伽士修习如此这般的真如，那时便能知晓一切事物的自性，否则便不能。那么真如是怎样的呢？明晰是如镜智的自性，清净是平等性的自性，极其微细是辨别智的体性，最胜寂静的自性是事业精勤成就的自性，佛陀涅槃之界是极其清净的法界自性之故。同样，无二是由于显现无二，离分别念是由于无有亲近获得，恒常安乐的自性是光明之体性之故。那么瑜伽士应如何修习呢？
English
It is extremely clear and possesses the wisdom of upholding the Dharma. Similarly, in order to know the nature of all things, the nature of all things is the yogi himself, because by realizing luminosity, he knows the suchness of the three realms. If a yogi meditates on such a suchness, then he will know the nature of all things, otherwise he will not. So what is suchness like? Clarity is the nature of mirror-like wisdom, purity is the nature of equality, extreme subtlety is the essence of discriminating wisdom, the nature of supreme peace is the nature of diligent accomplishment of deeds, and the realm of Buddha's Nirvana is the nature of the extremely pure Dharmadhatu. Similarly, non-duality is because appearance is non-dual, non-conceptual is because there is no close attainment, and the nature of constant bliss is because it is the essence of luminosity. So how should a yogi meditate?
Chinese
哦，这是之前的分析。金刚萨埵是：坚固和精华无空虚，不割不分之自性者，焚烧毁坏所无有者，空性即是说金刚。这是吉祥金刚顶所说。对于这样的金刚，心即是念头存在之处，那就是金刚萨埵，因为获得了空性之真如，所以会住在光明之中，这是语言的意义，那是具有精华之殊胜的究竟。五次第论的注释，名为《次第义明》，是现证菩提之次第，即第四品。 第五，双运次第。 现在为了写作双运次第，为了宣说对大金刚持的敬礼，（说：）怙主因与果之自性，二者一切皆尽舍，敬礼已而双运之，最后次第当书写。这是所说的。为了想要解脱的人们去寻求。怙主是第六，对此敬礼之后，应当书写双运的次第，这是词句的关联。如何书写呢？没有完全舍弃中观之道。什么样的次第呢？所谓最后，是指没有比这更进一步的次第了，这是为了显示无学之故。如是说：安住于双运禅定，不再于任何处学习。这是所说的。什么样的怙主呢？所谓因与果之自性，因是金刚念诵等四次第，果是第五次第，它们的自性是存在于何种自性之中，那就是如此。对于金刚念诵等四次第，也有非男非女之念诵，以及心的光明，幻化身，和自性光明，这些和它是不异体的，这是总结性的词语。因为什么缘故呢？因为二谛，以及不异体的果所没有遍及的少许也没有，因为它如此安住而遍及了所有的烦恼和清净。因此，（说：）二者一切皆尽舍。这是所说的，与实有和非实有等，将在下面讲述的相互违背的法分离
English
O, this is the previous analysis. Vajrasattva is: Steadfast and essence without emptiness, Of the nature of indivisible and uncuttable, What is without burning and destruction, Emptiness is said to be Vajra. This is what is said in the glorious Vajra Peak. For such a Vajra, the mind is where the thought exists, that is Vajrasattva, because having attained the Suchness of emptiness, therefore will abide in luminosity, this is the meaning of the words, that is the ultimate of the excellent essence. Commentary on the Five Stages, called "Clarifying the Meaning of the Stages," is the fourth chapter, the Stages of Manifest Enlightenment. Fifth, the stage of union. Now, in order to write the stage of union, in order to explain the homage to the great Vajradhara, (it says:) Protector, the nature of cause and effect, Abandoning all duality, Having paid homage, the final stage of union, Shall be written. This is what is said. For the sake of those who desire liberation to seek. The protector is the sixth, having paid homage to this, the stage of union should be written, this is the connection of the words. How should it be written? Without completely abandoning the Middle Way. What kind of stage is it? The so-called final, means that there is no further stage than this, this is to show the sake of no more learning. As it is said: Abiding in the samadhi of union, No longer learning in any place. This is what is said. What kind of protector is it? The so-called nature of cause and effect, the cause is the four stages such as Vajra recitation, and the fruit is the fifth stage, their nature is in whatever nature they exist, that is how it is. For the four stages such as Vajra recitation, there is also neuter recitation, as well as the luminosity of the mind, the illusory body, and the luminosity of self-nature, these are not different from it, this is a summary word. For what reason? Because there is not even a little that is not pervaded by the two truths, and the non-dual fruit, because it abides in this way and pervades all defilements and purifications. Therefore, (it says:) Abandoning all duality. This is what is said, separated from mutually contradictory dharmas such as existence and non-existence, which will be explained below.
Tibetan
སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་མང་པོས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །རྟོག་པ་གཉིས་པོ་སྤངས་པས་ན། །གང་དུ་དངོས་པོ་ གཅིག་གྱུར་པ། །ཟུང་དུ་འཇུག་ཅེས་དེ་ལ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་ཟུང་འཇུག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་མང་པོར་སྔར་བཤད་དོ། །གཞན་གྱི་སྡེ་བའི་དགོངས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ནི་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྒྱུ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་འཁོར་བ་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཐར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འཁོར་བ་དང༌། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐར་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀའི་རྟོག་པ་གང་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་དང༌། མེའི་ཚ་བའི་རེག་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་མི་དད་པའོ། །དེ་ནི་སྤྱིའི་དོན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ །ཉན་ཐོས་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང༌། །དོན་དམ་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ནི། །གང་གི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་པ། །དེ་ཡིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་གང་གིས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྱད་ན། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐུང་བ་དང་རིང་བ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། སྤྱིའི་དོན་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་གོ །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོར་རྣམ་བཅས་ཀུན་རྟོག་དང༌། །དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པ་དག །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གཅིག་བྱ་སྤྱོད། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག
Chinese
即，如其声之精髓的究竟。为了以多种方式阐述它，轮回与寂灭，舍弃二种分别念，何处事物成一体，彼处说为双运。如是说，以因和果的差别，双运有两种。其中因也以声闻等差别，先前已述说多种。其他宗派的观点，因和果的差别是，数论派的自性之真如是因，二十三种真如是果。其中士夫之真如，显现为无差别是轮回，显现为有差别是解脱。同样，梵天论者，行为方面是轮回，认定这些全部是梵天，即认为是解脱。同样，寂灭等外道也了知轮回和寂灭，轮回和寂灭二者的分别念何处没有，那里就说是双运。那是因为世俗和胜义的自性无二，如红糖的甜味和火的热触。这也是法性的道理，任何轮回和寂灭无差别，那是总义精髓的究竟。为了阐述声闻乘的方面，一切烦恼与清净，于胜义中知已，何者成一体，彼即知双运。如是说，烦恼是贪欲等，清净是无漏道等，谁于胜义中知彼等成一体，彼即知双运之次第，如是之意。那是因为如果完全对治烦恼，则根等不可得。清净也依赖于烦恼方面，因此彼等如互相的长短般成立，是总义精髓的究竟。为了阐述瑜伽行派的方面，于有事之分别念与，于无事之分别念，瑜伽士则行一体，彼即双运。
English
That is, the ultimate of the essence of suchness. In order to explain it in many ways: Samsara and nirvana, by abandoning the two concepts, where things become one, that is said to be union. It is said that, according to the distinction between cause and effect, union is of two kinds. Among them, the cause is also previously explained in many ways according to the distinction of hearers and so on. According to the views of other schools, the difference between cause and effect is that the suchness of nature of the Samkhyas is the cause, and the twenty-three suchness are the effect. Among them, the suchness of the person, appearing as non-different is samsara, and appearing as different is liberation. Similarly, the Brahmavadins, the aspect of action is samsara, and the certainty that all these are Brahma is considered liberation. Similarly, the tirthikas such as the Shivas also understand samsara and nirvana, and where there is no concept of both samsara and nirvana, that is said to be union. That is because the nature of conventional and ultimate reality is non-dual, like the sweetness of brown sugar and the hot touch of fire. This is also the reason of the nature of reality, that is, whatever samsara and nirvana are non-different, that is the ultimate of the essence of the general meaning. In order to explain the aspect of the Hearer Vehicle: All afflictions and purification, having known in the ultimate truth, whoever becomes one, that knows union. It is said that afflictions are desire and so on, and purification is the path without outflows and so on, whoever knows them as one in the ultimate truth, that knows the order of union, that is the meaning. That is because if afflictions are completely treated, the senses and so on are not available. Purification also depends on the aspect of afflictions, therefore they are established like mutual length and shortness, which is the ultimate of the essence of the general meaning. In order to explain the aspect of the Yogacara school: With the concept of things and, the concept of non-things, the yogi practices oneness, that is union.