Tibetan
ནི་དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་དོན་མང་པོ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་བ་ནི་འདིར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །མ་ལུས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་ཞིག་མ་འོངས་པ་དང༌། འདས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་རྩོམ་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་གང་འགྱུར་བ་དང༌། རྐྱེན་དང༌། རྣམ་པ་དང༌། དམིགས་པ་དང༌། བདག་པོ་གང་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་རིགས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་རག་ལུས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་ཉིད་དང༌། མེའི་ཚ་བ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འོད་གསལ་རྟོགས་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། དོན་དམ་པ་ཡི་དོན་ནི་གཅིག་ཉིད་མཐོང་གྱུར་ན། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་ཆུ་ནི་འཐུང་བ་ན། །དེ་ཡིས་དེ་ཡི་མ་ལུས་ཆུ་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །དངོས་པོ་གཅིག་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཏེ། །གང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་དེ་དོན་དམ་མཐོང་གྱུར་ན། །དེ་ཡིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །འོད་གསལ་ བ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་ཐབས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་མཐོང་བ་ནི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྣམས་ནི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྤང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་འོད་གསལ་རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། འདིར་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རང་བཟོ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དཔལ་ལྡན་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་ནི། །དེ་ཉིད་འདི་དག་རྒྱས་བཏབ་གནས། །བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས
Chinese
是显现一切意义。界具有众多意义，因此，在此所见是显现的意义。那么，什么是“无余”呢？三有中所有众生，无论是未来的、过去的、还是现在发生的，无论是造作的、未圆满的因，还是缘、相、所缘、主宰，众生的行为，贪欲等善与非善，都是所知。在此，理应如此，在此，一切事物都依赖于胜义谛，它们的自性唯是光明，譬如红糖的甜味和火焰的热度。因此，如果证悟光明，就能完全了解自性。菩萨们的事物自性将会显现。如是说：若见胜义谛，一切众生见，自性同一性。譬如在海边，饮水之时，彼知彼之无余水。如是生起，同样地，一物乃是万物之自性。一切事物乃是一物之自性。谁若胜义见一物，彼将完全见万物。如是生起之故，是为正直之义。光明
English
It is the manifestation of all meanings. The realms possess many meanings, therefore, what is seen here is the meaning of manifestation. So, what is "without remainder"? Of all sentient beings abiding in the three realms, whether future, past, or presently arising, whether the cause that is being made and not fully completed, or the condition, aspect, object, or master, the conduct of sentient beings, such as desire, and whatever is virtuous or non-virtuous, that is what is known. Here, the reasoning is this: here, all things depend on the ultimate truth, and their nature is only luminosity, like the sweetness of brown sugar and the heat of fire. Therefore, if luminosity is realized, then the nature is fully understood. The very nature of things will become clear to the Bodhisattvas. As it is said: If one sees the meaning of ultimate truth, all beings will see, the nature of oneness. Just as at the seashore, when drinking water, one knows all of that water. Thus it arises, and similarly, one thing is the nature of all things. All things are the nature of one thing. Whoever sees that one thing ultimately, will completely see all things. Because it arises thus, it is the meaning of straightforwardness. Luminosity
Tibetan
་འབྲངས་ནས། བླ་མའི་ཁ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ༌། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་གིས་སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་ལྔ་པོ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ལྔ་པོའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་མན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱས་བཏབ། གནས་པ་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའོ།། གལ་ཏེ་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ནི་བཞི་སྟེ། དགོངས་པ་ལུང་བསྟན་དང༌། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་དང༌། ལྷ་མོ་བཞིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ལས་བསྡུས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་མའི་ཁ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པའི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་མན་ངག་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ཇི་སྲིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བླ་མ་ལས་མ་ཐོབ་ན། དེ་སྲིད་དེ་རྣམས་རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་འདྲ་བའི་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་དངོས་བཤད་པ། དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པའི་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཚིག་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིར་མདོ་སྡེ་དང༌། རྒྱུད་དང༌། རྟོགས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཀུན་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྐབས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། ཡང་བཤད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཙམ་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང༌། ཡང་བསྟན་པ་ནི་འགྲེལ་བའི་ཚུལ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མདོར་བསྟན་པ་ནི་རྩ་བའི་རྒྱུད་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པ་ལས་སོ་ཞེས་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་བསམ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་བསྒོམ་མོ། །རིན
Chinese
跟随着，从上师的口诀中证悟。（此句）将会出现。这些，被称为一切之名，应理解为指代之前所说的五种次第。彼性（指）具有五种次第的所说口诀之体性的那个真如，在吉祥密集续中已广为阐述。安住是因为意义极其深奥而无法证悟。如果已经广为阐述，那么如何才能证悟呢？（答：）跟随着所说的续部。（此句中）所说的续部有四种，即：意趣授记，金刚鬘，四天女请问法界，以及智慧金刚总集。跟随它们，即按照它们的顺序。那么，仅仅从所说的续部中就能证悟吗？也不是，（因为）从上师的口诀中证悟。（此句意为）仅仅跟随所说的续部是无法证悟的。因为在所说的续部中，凡是显示极其深奥的口诀，如果未从证悟真如的上师处获得，那么它们就如同根本续一样，这是（作者的）想法。 真实宣说金刚念诵的次第。 其中，为了宣说金刚念诵次第的扼要指示，因此首先仅就风之真如进行指示的 词句应归入根本续中，如是说。此处，经部、续部、证悟和论著等一切，都以三种方式进行场合的宣说，即：扼要指示、广为宣说和再次宣说的区分。其中，扼要指示是指仅指示真如的实物；广为宣说是指那本身就是一切圆满，毫无疑惑地证悟；再次宣说是指安住于解释的方式。其中，暂且扼要指示是指应归入根本续吉祥密集，即从身语意加持之体性的第六品中，这是词句的剩余部分。为了宣说那本身，（经文说：）于鼻尖观想芥子，行与不行于芥子上，以秘密真言恒常地，修习殊胜智慧之所。珍
English
Following, one should realize through the oral instructions of the Guru. This [statement] will appear. These, called by the name of all, should be understood as referring to the five stages previously mentioned. Thatness, which is the very nature of the oral instructions to be expressed in the five stages, is extensively explained in the glorious Guhyasamaja Tantra. Remaining [hidden] because its meaning is extremely profound, it is not easily realized. If it has been extensively explained, then how can it be realized? [Answer:] By following the explanatory tantras. The explanatory tantras are four: Intentional Prophecy, Vajra Garland, the Four Goddesses' Inquiry into the Dharmadhatu, and the Compendium of Wisdom Vajras. Following them means following their order. So, can one realize it solely from the explanatory tantras? No, it is not so, [because] one should realize through the oral instructions of the Guru. This [statement] means that one cannot realize it merely by following the explanatory tantras. Because in the explanatory tantras, whatever extremely profound oral instructions are shown, unless one obtains them from a Guru who has realized thatness, they are like the root tantra, that is [the author's] thought. Actually Explaining the Stages of Vajra Recitation. Therein, in order to explain the concise instruction on the stages of Vajra Recitation, therefore, the words that initially indicate the suchness of wind alone should be included in the root tantra, so it is said. Here, in all Sutras, Tantras, Realizations, and Treatises, the occasion is explained in three ways: by way of concise instruction, extensive explanation, and repeated explanation. Therein, concise instruction is merely indicating the entity of suchness; extensive explanation is that which is itself complete in every way, realizing without doubt; and repeated explanation is abiding in the manner of commentary. Therein, for the time being, concise instruction is to be included in the root tantra, the glorious Guhyasamaja, that is, from the sixth chapter on the nature of the blessings of body, speech, and mind, this is the remainder of the words. In order to explain that itself, [the text says:] Imagine a mustard seed at the tip of the nose, moving and unmoving on the mustard seed, with the secret mantra constantly, meditate on the place of supreme wisdom. Precious
Tibetan
་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ནན་ཏན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེའི་མདོ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲུག་གིས་ངེས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང༌། རྟོག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ལྷ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྟེང་དུ་གནས་པའི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབང་པོ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ནས། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོར་གང་ལྟུང་བ་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྣའི་རྩེ་མོར་ནི་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོར། །ཡུངས་ཀར་ནི་ཐིག་ལེ། བསམ་པ་ནི་ལྟུང་བ་སྟེ་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་དོན་དུ་མར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའོ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་མའི་པདྨའི་ནང་དུ་བསྒོམས་པའི་རང་གི་ལྷའི་སྐུ་ཐིམ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲ་བའི་ཡུངས་ཀར་གྱི་དབུས་སུ། འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་རྟག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་སྒོམ་མོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་གནས་ཡུངས་ཀར་ཉིད་སྣའི་རྩེ་མོ་ནི་ཁའི་སྣའི་རྩེ་མོར་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ཤར་བའི་དུས་སུ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་གཡས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཐུན་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་སྔགས་དང་རླུང་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་ལོག་ཅིང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུངས་ཀར་ནི་ཕྲ་མོའི་ཁམས་ཏེ། དེ་ལ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ། བསམ་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུངས་ཀར་དེ་ཡེ་ཤེས་གནས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཞུ་བཞིན་དུ་མཛེས་པ་དང༌། སྤས་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཛྙཱ་ན་སྟེ་ཛྙཱ་ནི་རྟོག
Chinese
具有五种颜色的光芒，芥子的种子大小，在鼻尖认真地，瑜伽士以智慧恒常修习。如是，以金刚经二续的六如实性必定宣说，即：有生次第，分别之神的瑜伽，风之如实性，咒语之如实性，智慧之如实性，诸佛完全清净之如实性。其中，上方所住之命和勤奋二者完全结合，内部自性之方便和智慧平等进入，以特殊的欢喜之力，菩提心之明点落于莲花鼻尖，由此产生有情之界，鼻尖即莲花之鼻尖，芥子即明点，想法即落下，因为在语言的根本意义中存在，所以是有生次第。去与不去在芥子上，如是，在智慧母的莲花中观修的自己的本尊身融入的同类因所生的微细芥子中央，去与不去即在宫殿中居住的毛发尖端大小的金刚持之坛城，应当观修，是为常恒之神的瑜伽。观修殊胜智慧之所，如是，智慧三处之芥子本身，鼻尖即口的鼻尖，四坛城显现之时，以红色等差别，以右等次第，在半个时段中执持，是为风之如实性。进入等是三字之自性，因为咒语和风无有差别，所以咒语之如实性也将会显示。再次返回并宣说，芥子即微细之界，其中，去与不去即其自性之智慧三者，想法即应当了知，是为智慧之如实性。智慧殊胜之所，如是说，芥子即智慧之所，即智慧身之自性，如帝释之弓般美丽，并且因为清净，所以应当秘密观修，是为诸佛完全清净之如实性。智慧，即是（藏文：ཡེ་ཤེས་，梵文天城体：ज्ञान，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：智），（藏文：ཛྙཱ་ནི་，梵文天城体：ज्ञान，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：智）即是觉悟。
English
Having five colors of great light, the size of a mustard seed, diligently at the tip of the nose, the yogi constantly meditates with wisdom. Thus, the six realities of the two Vajra Tantras should be definitely explained, namely: the order of arising existence, the yoga of the visualized deity, the reality of wind, the reality of mantra, the reality of wisdom, and the reality of all Buddhas being completely pure. Among them, the life and effort residing above are perfectly combined, and the method and wisdom of the inner self are equally entered. With the power of special joy, the bindu of the Bodhi mind falls on the tip of the lotus nose, thereby generating the realm of sentient beings. The tip of the nose is the tip of the lotus nose, the mustard seed is the bindu, and the thought is the falling, because it exists in the fundamental meaning of language, so it is the order of arising existence. Going and not going on the mustard seed, thus, in the center of the subtle mustard seed produced from the homogeneous cause of the dissolution of one's own deity body meditated in the lotus of the wisdom mother, going and not going is the mandala of Vajradhara, the size of a hair tip residing in the palace, which should be meditated upon, it is the yoga of the eternal deity. Meditate on the place of supreme wisdom, thus, the mustard seed itself, the place of the three wisdoms, the tip of the nose is the tip of the mouth's nose. When the four mandalas appear, with the distinctions of red and so on, in the order of right and so on, it should be held in half a period of time, it is the reality of wind. Entering and so on is the nature of the three letters, because mantra and wind are not different, so the reality of mantra will also be shown. Again, return and explain, the mustard seed is the subtle realm, in which, going and not going is the three wisdoms of its nature, the thought is what should be known, it is the reality of wisdom. The place of supreme wisdom, thus it is said, the mustard seed is the place of wisdom, that is, the nature of the wisdom body, beautiful like Indra's bow, and because it is pure, it should be secretly meditated upon, it is the reality of all Buddhas being completely pure. Wisdom is (Tibetan: ཡེ་ཤེས་, Sanskrit Devanagari: ज्ञान, Sanskrit Romanization: jñāna, Chinese literal meaning: wisdom), (Tibetan: ཛྙཱ་ནི་, Sanskrit Devanagari: ज्ञान, Sanskrit Romanization: jñāna, Chinese literal meaning: wisdom) is enlightenment.