Tibetan
་ལ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གཉིས་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་ཐ་མ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་དག་གཅིག་པར་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་སེམས་ཅན་ གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཅིག་པ་ཤེས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། སྤྲོ་བའི་རིམ་པས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མི་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྤྲུལ་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟེ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ས་བཅུ་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་གཅིག་པར་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་མོར་འཛིན་པའི་ཡན་ལག་གིས་རོ་གཅིག་པར་ཤེས་ཤིང་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་སྟེ་དེ་དག་གཅིག་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་ཤིང་བསྒྲུབས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རིམ་པ་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་འཇུག་པས། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་གང་དུ་གནས། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཐབས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུ་སྟེ་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ ཅད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གང་དུ་གནས་ཤིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པའོ། །ཐབས་ནི་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་སྤྲོ་བ་དང་བསྡུ་བ་དག་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེས་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ཏེ་བསྡུས་ནས་ཤེས་ཤིང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ཉེ་བར་རྟོགས་ནས་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཆེན་པོ་གང་དུ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཕྱོགས་སྔ་མར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས། གང་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་བཅས་དང༌། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཅེས། །དེ་ལྟའི་རྟོག་པ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ཤེས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་སྟེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུས་མ་ཟད་པ་དེའི་ཚེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་ཡང་མ་གྲོལ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟད་ཅིང་ཕུང་པོ་རྣམས་ནུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཏིལ་མར་ཟད་པའི་མར་མེ་བཞིན་དུ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་མེ
Chinese
所谓智慧，是指闻所生慧、思所生慧、修所生慧这三种。其中，闻等所生慧是有所缘的，而其后获得的则是无所缘的。慈悲是指缘于有情、缘于法和无所缘这三种。前两种是有所缘的，最后一种是无所缘的，那便是大慈悲。智慧与慈悲合一，了知且证悟无有差别后，瑜伽士融入其中，利益众生，那是佛的行境，是如来境双运次第，这是不了义。又或者，智慧是智慧手印，慈悲是吉祥金刚持，是大手印，了知并现证彼等平等入定之唯一性后，瑜伽士融入其中。以嬉戏次第，通过幻化不同的坛城轮，利益有情，那是双运次第，是不住涅槃的佛的行境，是应获得的十二地。应如是宣说，这是了义。又或者，智慧是胜义菩提心，慈悲是世俗菩提心，彼等合一，以金刚慢之支分，了知味道一体且体验后，瑜伽士融入其中，安住于俱生大乐之大乐真如中，那是佛的行境，是应以自证现量彻底领悟的自性双运，应如是宣说，这是非究竟意。又或者，智慧是般若波罗蜜多，慈悲是五度波罗蜜多，彼等合一，是以三轮清净之门成办，如是了知且成办后，瑜伽士融入其中，融入布施等之瑜伽士，那是双运次第，是现证无二次第。
English
Wisdom, it is said, refers to the three types: wisdom arising from hearing, wisdom arising from contemplation, and wisdom arising from meditation. Among these, wisdom arising from hearing and so on is with an object of focus, while what is attained after that is without an object of focus. Compassion refers to the three types: focusing on beings, focusing on phenomena, and without a focus. The first two are with a focus, while the last is without a focus, and that itself is great compassion. Wisdom and compassion become one, and after knowing and realizing that they are without difference, the yogi enters into it and benefits sentient beings; that is the realm of the Buddha, the stage of union of the Sugata's realm, which is said to be provisional meaning. Or, wisdom is the hand seal of wisdom. Compassion is glorious Vajradhara, the great hand seal, and after knowing and directly realizing the oneness of their equal absorption, whichever yogi enters into it, by the order of play, benefiting beings through the gate of manifesting different mandalas, that is the stage of union, the realm of the Buddha of non-abiding nirvana, the twelfth bhumi to be attained, it should be explained, this is definitive meaning. Or, wisdom is the ultimate bodhicitta. Compassion is the relative mind, and those are one. By the limb of holding the vajra pride, after knowing and experiencing the one taste, whichever yogi enters into it, abiding in the suchness of the great bliss of co-emergent great bliss, that is the realm of the Buddha, the union of one's own nature to be thoroughly understood by the direct perception of self-awareness, it should be explained, this is not the intended meaning. Or, wisdom is the Prajnaparamita. Compassion is the five paramitas, and their oneness is accomplished through the gate of the three circles being completely pure, and after knowing and accomplishing in that way, whichever yogi enters into it, the yogi who causes to enter into generosity and so on, that is the stage of union, the stage of non-duality is manifestly known.
Chinese
即是佛的行境，安住于如来地，应当这样说，这是总的意义。现在从其他方面来说，通过方便与智慧的平等融入，通晓一切自性之后，伟大的瑜伽士安住于何处，那即是双运。这样说，智慧是智慧的印，方便是金刚持的身，通过平等融入这些的结合，将贪欲等一切都知晓并证悟为俱生自性，瑜伽士安住并融入于俱生之处，那即被称为双运，这是正直的意义。或者，智慧是心完全清净的次第，方便是自我加持的次第，对于这些的因和果的事物，开展和收摄即是平等融入。由此，将三界一切都收摄为自性而知晓，并近似于了知如幻的十二譬喻，之后圆满次第的现证瑜伽士大士安住于何处？安住于如金刚般的等持于何处？那即是被称为双运次第的真如，应当这样说，这是决定的意义。从小乘声闻部立为前置的角度来说，何处有余蕴，同样也有无余蕴，如是的分别念已灭尽，了知那即是双运。这样说，声闻的涅槃有两种，即有余蕴和无余蕴。其中，被烦恼和近烦恼的习气束缚的蕴等是蕴，与其一同存在即是有余蕴。当通过见道和修道断除了烦恼，但由于往昔的习气，身体尚未穷尽之时，声闻种姓者会想，虽然解脱了，但似乎又未解脱。当烦恼灭尽，蕴也消逝之时，就像灯油耗尽的灯火般消逝，那即被称为无余蕴的涅槃。因此，这两种分别念，在何种等持中不
English
That is the realm of the Buddha, abiding in the ground of the Tathagata, it should be said, this is the general meaning. Now, from another aspect, through the equal integration of skillful means and wisdom, having known the nature of all things, where does the great yogi abide? That is the union of two. It is said that wisdom is the seal of wisdom, skillful means is the body of Vajradhara, through the union of equal integration of these, knowing and realizing all such as desire as the co-emergent nature, the yogi abides and integrates in the co-emergent place, that is called the union of two, this is the straightforward meaning. Alternatively, wisdom is the stage of complete purification of the mind, skillful means is the stage of self-blessing, the unfolding and gathering of the cause and effect of these is equal integration. Thus, all three realms are gathered into their own nature and known, and closely realizing the twelve similes of illusion, then where does the great yogi of the perfection stage of realization abide? Where does the diamond-like samadhi abide? That is said to be the suchness of the stage of union of two, this is the definitive meaning. From the perspective of setting the Hearers' side as the former, where there is the remainder of aggregates, and likewise there is the non-remainder of aggregates, such conceptualization has ceased, knowing that is the union of two. It is said that the Nirvana of the Hearers is of two kinds, namely with remainder of aggregates and without remainder of aggregates. Among them, the aggregates bound by the afflictions and the habitual tendencies of near afflictions are the aggregates, and existing together with them is with remainder of aggregates. When the afflictions have been abandoned through the path of seeing and the path of meditation, but because of the power of past habitual tendencies, the body has not yet been exhausted, at that time, those of the Hearer lineage will think, although liberated, it seems not liberated. When the afflictions are exhausted and the aggregates have disappeared, like a lamp whose oil has been exhausted, it has disappeared, that is said to be the Nirvana without remainder of aggregates. Therefore, these two conceptualizations, in what samadhi are they not