Tibetan
ད་པ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཟད་ཅིང་ཟད་པ་མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི། གཉིད་ལོག་སད་པ་ཞེས་བྱ་བའི། །གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །གཉིད་ལོག་སད་པ་དང་བྲལ་བའི། །སྟོན་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མ་རིག་པའི་ཉེས་པའི་མཚན་མོའི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གཉིད་ལོག་པ་སྟེ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །སང་པ་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཉིད་སྤངས་ཤིང་གསལ་བའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་སད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཉིད་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་ནང་དུ་ཐིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །སད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་ནས་འཛག་ནས་རྡོ་རྗེའི་རྩེ་མོར་གནས་པའོ། །གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུ་གཉིས་སངས་པ་ལས་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་སྟེ་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བ་དག་སྤངས་ཤིང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་ཤིང་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི། མཉམ་པར་གཞག་དང་མ་གཞག་པ། །གང་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་སྤངས་པའི། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཟུང་འཇུག་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་བསྐྱེད་ པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་དང་པོའི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ལྷའི་སྐུ་བསྒྲུབ་པའོ། །མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ནི་ངེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱས་ནས་ཐུན་མཚམས་སུ་སྤྱོད་ལམ་བཞིས་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་ལྡང་བའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྟེ་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མེད་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་དངོས་དང་དངོས་མིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་ཤིང་བོར་ནས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པའོ། །ཡང་ན་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་གནས་པའོ། །མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །དེ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྟེ་རླུང་གི་དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་དངོས་དང་དངོས་མེད་དེ་སྲོག་དང་རྩོལ་པའི་རླུང་དག་གིས་འབྱུང་བ་དང་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་སྤངས་ཤིང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་ནི། དྲན་དང་མི་དྲན་ལས་གྲོལ་ཞིང༌། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་སྟེ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདོད་བཞིན་སྤྱོད། །ཟུང་འཇུག་རིམ་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་དྲན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོད་གསལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །མི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དང་རང་བཞིན་རྣམས་འགགས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་ཐོབ་པ་སྟེ་དེ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་སྟེ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡོད་པས་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདོད་བཞིན་ཏེ་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་རྟེན་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦས་པའོ། །བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དག་ནི། ཆགས་དང་ ཆགས་མིན་ལས་གྲོལ་ཞིང༌། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་དང་ལྡན། །ཟུང་འཇུག་རྣམ་པར་སྒོམ་བྱེད་པ། །འཁོར་བ་སྲིད་དུ་གནས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཆགས་པ་ནི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དག་གོ །ཆགས་མིན་དགའ་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཉེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་དག་ལས་གྲོལ་ཞིང་སྤངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་རང་བཞིན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ཡིན་ཞིང༌། གང་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཏེ་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་དང་ལྡན་པའོ། །མཆོག་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགའ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་པ་ཡིན་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་བཞི་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མཆོག་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་དགའ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་
Chinese
此乃修持圆满次第瑜伽士们，现证不尽且无尽之大金刚持之境，即如来之境，应如是说，此为遍及与究竟。彼即是：所谓睡眠醒觉之，彼等境况皆已舍，远离睡眠醒觉故，导师即是双运者。如是说，所谓睡眠，乃因未全然了知事物自性，于无明过患之黑夜时分，心之睡眠，即是不知晓。醒觉乃是透过量理全然分析，全然了知事物各自之体性。彼二境况，即是心之行相刹那差别皆已舍弃且明晰之故，远离睡眠醒觉，即是舍弃知晓与不知晓之导师，佛陀，安住于何种三摩地之三摩地，瑜伽士应了知彼即是双运，此乃总义。又或者，所谓睡眠，乃是融入七万二千脉中之菩提心。所谓醒觉，乃是透过方便与智慧平等入定之门，彼等自彼等滴落而安住于金刚之顶端。如是二种境况，由醒觉而睡眠与醒觉，即舍弃行入与升起，安住于双运次第，成为一切知之导师，此乃究竟。彼即是：等持与非等持，于何处一切相皆无，舍弃有实与无实，瑜伽士乃双运之境。如是说，生起次第瑜伽士之等持，乃是透过最初之加行等次第修持本尊之身。非等持乃是彼等一切已作，于座间以四威仪而住。如是圆满次第瑜伽士之等持，乃是显着欢喜于金刚念诵等之禅修。非等持乃是仅由显现而自彼等升起。彼二者，于何种三摩地，一切相，即于三时亦无。彼瑜伽士乃是有实与无实，即三摩
English
This is the state of the great Vajradhara, which is inexhaustible and endless, realized by the yogis who practice the Completion Stage, which is the state of the Tathagata, and should be said to be pervasive and ultimate. That is: The so-called sleep and awakening, Those states are all abandoned, Because they are separated from sleep and awakening, The teacher is the union. It is said that sleep is the sleep of the mind in the dark night of ignorance because the nature of things is not fully understood, that is, ignorance itself. Awakening is the complete knowledge of the nature of things through the complete analysis of measurement. Those two states, that is, the difference between the moments of the mind's entry, have been abandoned and clarified, so they are separated from sleep and awakening, that is, the teacher who has abandoned knowledge and ignorance, the Buddha, the samadhi in which he abides, the yogi should know that it is the union, this is the general meaning. Or, sleep is the mind of enlightenment that merges into the seventy-two thousand channels. Awakening is the abode on the top of the vajra, dripping from them through the gate of equalizing means and wisdom. Such two states, from awakening to sleep and awakening, that is, abandoning entry and rising, abiding in the order of union, and becoming the all-knowing teacher, this is the ultimate. That is: Samadhi and non-samadhi, In what place are all aspects absent? Abandoning the real and the unreal, The yogi is the state of union. It is said that the samadhi of the yogi of the generation stage is to practice the body of the deity through the first practice and other stages. Non-samadhi is that all of them have been done, and they abide in the four postures in the session. Similarly, the samadhi of the yogi of the completion stage is to be manifestly happy in the meditation of vajra recitation and so on. Non-samadhi is rising from them only by appearance. Those two, in what kind of samadhi, all aspects, that is, are not in the three times. That yogi is the real and the unreal, that is, the sama
Chinese
并且完全断绝和抛弃散乱，应当了知是安住于双运。这句是剩余的词句，是究竟的。或者，平等安住是进入和安住。不平等安住是生起。那些在任何三摩地中，任何情况下，甚至在风的三时中也不存在的瑜伽士，要知道他们是断绝了由有实和无实，即命和勤奋之风所产生的生起和进入的结合，并安住于双运。这并不是密意。清净心的次第之方面是： 从忆念和非忆念中解脱， 恒常持续地安住， 瑜伽士随心所欲地行持， 安住于双运的次第。 如是宣说，忆念是通达一切万法皆为空性之光明。所谓非忆念，是指三识和自性止息，获得无分别之位，从那些中解脱即是断绝。因此，恒常持续，即安住于轮回的延续，为了利益众生而住留，所以是恒常持续地安住。这样的瑜伽士随心所欲，即自在地行持四种威仪。要知道那是安住于双运的次第，这是隐秘的。 自我加持和现证菩提的次第是： 从贪执和 非贪执中解脱， 具有极喜之身， 修持双运， 安住于轮回的世间。 如是宣说，贪执是喜和极喜。非贪执是离喜，即从具有各种各样、成熟和变异的自性中解脱和断绝。因此，极喜是与离相的刹那所生的自性俱生之乐，拥有其自性之身，即本体者，就是具有极喜之身。殊胜，即特别超胜的喜是俱生喜，极喜是第四喜，应当如是说。或者，从殊胜之外的喜是极喜。
English
And completely severing and abandoning distractions, one should know that one abides in union. This sentence is the remaining words, the ultimate. Or, equal abiding is entering and abiding. Unequal abiding is arising. Those yogis who do not exist in any samadhi, in any circumstance, even in the three times of wind, know that they are severing the union of arising and entering produced by the real and unreal, that is, the winds of life and effort, and abiding in union. This is not the intention. The aspect of the stages of purifying the mind is: Liberated from memory and non-memory, Constantly and continuously abiding, The yogi acts as he wishes, Abiding in the stage of union. As it is said, memory is the understanding of the luminosity of all phenomena as emptiness. Non-memory refers to the cessation of the three consciousnesses and natures, attaining the state of non-discrimination, and liberation from those is severance. Therefore, constantly and continuously, that is, abiding in the continuation of samsara, staying for the benefit of sentient beings, therefore it is constantly and continuously abiding. Such a yogi acts as he wishes, that is, freely practices the four postures. Know that it is abiding in the stage of union, this is hidden. The stages of self-blessing and manifest enlightenment are: Liberated from attachment and Non-attachment, Possessing a body of supreme joy, Practicing union, Abiding in the world of samsara. As it is said, attachment is joy and supreme joy. Non-attachment is detachment from joy, that is, liberation and severance from the nature of having various, mature, and altered aspects. Therefore, supreme joy is the co-emergent bliss of nature born in an instant separate from characteristics, possessing the body of its nature, that is, the essence, is possessing the body of supreme joy. Supreme, that is, especially surpassing joy is co-emergent joy, and supreme joy is the fourth joy, it should be said. Or, joy beyond the supreme is supreme joy.
Tibetan
ཞེས་པས་འཛིན་པའི་ཚིག་བསྡུ་བ་ལ་ལོ་མའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བཞི་པ་ཉིད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་མཁའ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་གི་དོན་བཤད་དུ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་སྦྱོར་བས་གྲག་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་གཉིས་པ་ལ་འཇུག་པས་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྐད་ཅིག་གིས་ལངས་ཏེ་ལྷའི་སྐུར་དམིགས་ནས། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་སྟེ་འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་པར་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་གང་གི་ཚེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་མི་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་གནས་པ་སྟེ་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦས་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་ལྔ་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །རང་བཞིན་མི་ཕྱེད་བྱས་ནས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གང་ཞིག་གནས། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ ཚོགས་སོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་གི་ཐིག་ལེ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་མི་ཕྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གནས་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་པདྨ་དག་གོ །དེ་དག་མི་ཕྱེད་པར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་བ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་གསུངས་ཏེ་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིའོ། །འབྲས་བུ་ནི་རིམ་པ་ལྔ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་མི་ཕྱེད་པར་བྱས་ཤིང་རོ་གཅིག་པར་བྱས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གནས་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་འདི་གཅིག་དང༌། །རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །གཉིས་པོ་གང་དུ་གཅིག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་གསུངས། །
Chinese
因此，对于以执持的词语进行概括，就像树叶之王等一样，因为中间的词语没有显现，所以应当说就是第四喜。或者，就像空行母等词语一样，因为无法解释分支的含义，所以“极喜”这个词是为了宣扬。第四是用来表达的，并且因为是通过结合而发出的声音，所以归于第二，没有任何过失，这是最终的意义。在那之后，为了利益众生，从那之中瞬间起身，观想为天神的身体。尽轮回际，即安住于轮回的终极，当其以展现不同坛城轮的方式安住时，那时瑜伽士要知道是安住于双运的次第，这是隐秘的。从自性的角度来说，第五个次第是：因与果实之自体，以及，不分自性而作后，瑜伽士若安住于何处，彼即双运佛所说。如是说，因是指与阿赖耶识相关的习气之集合。果是指从精液和血液的明点中产生的身体。这些因和果是不分的自性，又将之作为不生之法性，瑜伽士安住于何处，诸佛说那就是双运的次第，这是字面意义。或者，因和果是俱生和智慧的莲花。将这些不分而作后，瑜伽士所安住之处，那正是瑜伽士双运的次第，诸佛所说，这是引导的意义。因是金刚念诵等的四个次第。果是第五个次第，将这些不分而作，并使其成为一味，瑜伽士安住于何处，诸佛说那就是双运的次第，这是究竟的意义。现在从两个次第的角度来说：生起次第此为一，圆满次第如是称，二者何处成一体，彼即称为双运道。
English
Therefore, for summarizing with holding words, just like the king of leaves, etc., because the intermediate words are not manifest, it should be said that it is the fourth bliss itself. Or, just like the words "Dakini" etc., because the meaning of the branches cannot be explained, the word "supreme bliss" is for proclamation. The fourth is used to express, and because it is the sound that arises through union, it belongs to the second, and there is no fault, this is the ultimate meaning. After that, in order to benefit sentient beings, rising from that in an instant, focusing on the body of the deity. As long as samsara lasts, that is, abiding in the ultimate of samsara, and when it abides in the manner of displaying different mandala wheels, at that time the yogi should know that he is abiding in the stage of union, this is hidden. From the perspective of one's own nature, the fifth stage is: Cause and fruit themselves, and, having made the nature inseparable, wherever the yogi abides, that is said to be the union by the Buddhas. Thus it is said, cause refers to the collection of habitual tendencies related to the alaya-consciousness. Fruit refers to the body arising from the bindus of semen and blood. These cause and fruit are inseparable in nature, and again, having made them into the nature of non-arising, wherever the yogi abides, the Buddhas say that is the stage of union, this is the literal meaning. Or, cause and fruit are co-emergent and the lotus of wisdom. Having made these inseparable, wherever the yogi abides, that itself is the stage of union for the yogi, the Buddhas said, this is the guiding meaning. Cause is the four stages of Vajra recitation and so on. Fruit is the fifth stage, having made these inseparable and making them of one taste, wherever the yogi abides, the Buddhas say that is the stage of union, this is the definitive meaning. Now from the perspective of the two stages: This generation stage is one, the completion stage is called, wherever the two become one, that is called union.