Tibetan
་དུ། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང༌། །རྒྱལ་པོ་གཙང་སྤྲ་ཅན་གཉིས་དང༌། །ཡུལ་འཁོར་རྫས་འཇུག་བཅས་བསད་ན། །མི་ནི་དམ་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་བཤད་པ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིའི་བཤད་པའི་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པའི་བྱ་བ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཤིགས་ཤིང་ཟབ་མོའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་སྟེ་ཚིག་གིས་བརྩམས་པའི་ངག་གོ །འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་བཤད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལྷ་མོ་བཞི་སྟེ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ། །སྙིང་པོ་ལས་ནི་སྙིང་པོ་མཆོག ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ནི། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གནས། །དེ་ཉིད་ལྷ་མོ་བཤད་པར་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །དེ་ཡི་དབུས་སུ་གནས་པའི་ལྷ། །མི་གསལ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ་ཀྱེ་ལྷ་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཡུམ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བཤད་པར་བྱ་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་སྟེ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལྷའི་རྣམ་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོ་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་བར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མཆོག་སྟེ་དམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་གསང་བའོ། །ཡང་ན་ར་དང་ཧ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་དག་སྦྱོར་བ་ལས་ བྱུང་བའི་གསང་བའོ། །ཡང་ན་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་གསད་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསང་བའོ། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དག་གི་གཅིག་པའི་དངོས་པོར་གནས་པ་ནི་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའོ།། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དེ་ཆ་དྲུག་པའི་ལུས་ལ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་ངོ་བོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དེའི་མེ་ལོང་གསལ་པོ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་གཟུགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་རྫས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རོ་གཅིག་པའི་དངོས་པོར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྤྲོས་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་ནན་ཏན་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ནང་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངོ་བོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེའི་ཚད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་སྔ་མ་བཞིན་སྣའི་རྩེ་མོར་གནས་པར་བསམས་ནས། ཐིག་ལེ་ཙམ་དེའི་དབུས་ན་གནས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ལྷ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ཞལ་དང་ཕྱག་དང་སྐུ་མདོག་དང་དབྱིབས་མེད་པའོ། །གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་གངས་དང་ཟླ་བ་དང་མེ་ཏོག་ཀུནད་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པ་སྟེ། ཟླ་གསང་ཐིག་ལེ་ལས་ཀྱང༌། རིན་ཆེན་ལྟར་འབར་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྤྲོས་པས། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྐུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་སོ་སོར་བཤད་པ་འདུས་པའི་རྒུད་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ནི། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་དཀའ་བ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་ངེས་པར་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེའི་དོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་དབུགས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ཅན། །པདྨའི་སྣ་རྩེར་ཕྱུང་ནས་ནི། །གོང་བུའི་གཟུགས་སུ་བརྟག་པར་བྱ། །རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །སྲོག་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱར་བཤད། །རང་སྔགས་སྙིང་གར་བསམས་ནས་ནི། །སེམས་ནི་ཐིག་ལེར་གྱུར་བར་གཟག། ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་འདིར་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རིམ་པས་བསྙེན་པ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡན་
Chinese
如是云：“父与母乃杀害之，国王净行二者，以及眷属财物悉皆杀，人乃圣者随彼说。”如是等语。今当解说，所谓“金刚句义解说，四天女所请问行持之续”者，谓如金刚之坚不可摧，且具甚深义之句，即以句所造之语。此即前所说之金刚句之解说，其差别为四天女，即佛眼等所请问之解说续中所说，如其言辞也。“心要中乃心要胜，诸佛之秘密，何者一切自性住，彼即天女当宣说，五智自性气，如芥子之量，彼之中间所住之天，非明了明了之自性。”所说之义即此，彼即胜义谛，嗟！天女佛眼等部之母，于汝等当宣说，且当分别解说之。彼为何如耶？心要，谓观待行续等，而五种现证菩提次第生起之天之相也。彼等之中，心要乃具六支等相之圆满次第也。彼等之中，以其超胜之故，尤为殊胜，即金刚念诵之异名，所谓风之真如也。以彼之故，于一切三摩地中，以其超胜之故，乃最胜，即殊胜也。诸佛之，谓以五蕴所摄之自性也，故为秘密。又或Ra与Ha，即金刚与莲花之结合所生之秘密也。又或于生起次第之瑜伽士等，乃应杀害之故，故为秘密。一切自性，谓身语意等之一体实性所住，乃总摄之位也。又或一切自性，谓于六分之身中，成为主要之界之形相所住也。如是，五智，即如明镜般之智慧等也。彼之自性，即彼之体性也。
English
Thus it is said: "Father and mother are to be killed, the two kings of pure conduct, and all retinue and possessions are to be killed, the person is a holy one who speaks after them." Such are the words. Now to explain, what is called "Explanation of the Vajra Words, the Tantra of the Conduct Questioned by the Four Goddesses," means the words made of sentences that are as indestructible as a vajra and have profound meaning. This is the explanation of the Vajra Words mentioned earlier, the difference being the four goddesses, namely the explanation spoken in the tantra questioned by Buddha Eye and others, as the words themselves. "In the essence is the supreme essence, the secret of all Buddhas, whatever dwells in all self-nature, that is the goddess to be declared, the nature of the five wisdoms, the measure of a mustard seed, the god dwelling in the middle of it, the nature of non-clarity and clarity." The meaning of what is said is this, that is the ultimate truth, O goddess, mother of the families of Buddha Eye and others, to you I shall declare, and shall separately explain it. What is it like? The essence, meaning in relation to the conduct tantra etc., the appearance of the deity arising in the order of the five manifest enlightenments. Among them, the essence is the complete order with the characteristics of six branches etc. Among them, because of its superiority, it is particularly excellent, namely the different name of Vajra Recitation, the Suchness of Wind. Because of that, in all samadhis, because of its superiority, it is the most excellent, that is, the supreme. Of all the Buddhas, meaning the nature encompassed by the five aggregates, hence it is a secret. Or Ra and Ha, that is, the secret born from the union of Vajra and Lotus. Or for the yogis of the generation stage, it is to be killed, hence it is a secret. All self-nature, meaning dwelling in the one reality of body, speech, and mind, is the state of being gathered together. Or all self-nature, meaning dwelling in the form of the element that is the main one in the six-part body. Likewise, the five wisdoms are the wisdoms like the mirror-like wisdom etc. Its nature is its essence.
Chinese
同样，那如同明镜和皓月光芒般的有形之物，即是如镜之智。二十四界之物安住于同一味道的物体中，即是平等性智。辨别其行与不行之同一自性，即是妙观察智。由此光芒之轮散发，成办有情之利益，即是成所作智。其中极明之自性智，体验大乐为自性，即是法界体性智。因此，芥子的种子大小，这说的是它的量。如是如前一样，观想其安住于鼻尖，安住于如是微小之点的中央，即是真实安住，应修持大金刚持。那又是如何呢？所谓不明显，即是能作分别之自性，故无面、无手、无身色、无形状。所谓具有明显之自性，即是其以雪、月、白莲花般的形象安住。如《月秘密点》中也说：如珍宝般闪耀，菩提心散发，是诸佛完全清净之身。等等皆是因此而生。现在，为了从分别解说之《集经后分》中更清楚地阐明此义，故如是说。 《集经后分》即是《吉祥密集金刚》解释难词之相品第十八。从中也必定显示此义，因为《后分经》是能以金刚之语消除疑惑之自性。文字之义是：五智之自性气，五大种之体性，从莲花之鼻尖发出后，应观想为丸状之形。五种珍宝之颜色，说是命和勤奋。于自咒之心间观想后，应见心已化为明点。此之意义是，此处是以六支瑜伽之次第，于宣说修持之时，
English
Similarly, that which has the form of a clear mirror and white moonlight is the mirror-like wisdom. That which abides in the substance of the twenty-four elements as a single taste is the wisdom of equality. That which discerns the nature of its going and not going as one is the wisdom of discernment. That which performs the benefit of beings by emanating a wheel of light from it is the wisdom of accomplishing activities. That which experiences great bliss as its own nature within it, the extremely clear nature of wisdom, is called the wisdom of the Dharmadhatu. Therefore, the size of a mustard seed, this speaks of its measure. Thus, as before, thinking that it abides at the tip of the nose, abiding in the center of such a small point, that is truly abiding, one should meditate on the great Vajradhara. How is that? The so-called indistinct is the nature of distinguishing, so there is no face, no hands, no body color, and no shape. The so-called possessor of a clear nature is that which abides with the image of snow, moon, and white lotus. As it is also said in the *Moon Secret Bindu*: "Shining like a jewel, the Bodhicitta emanates, it is the completely pure body of all Buddhas." Etc., all arise because of this. Now, in order to clarify this meaning more clearly from the *Collected Sutra Later Part* which explains separately, it is said. *Collected Sutra Later Part* is the eighteenth chapter of the *Glorious Guhyasamaja Vajra*, which explains the difficult words of the characteristics. From this also, this meaning is definitely shown, because the *Later Part Sutra* is the nature of eliminating doubts with the words of Vajra. The meaning of the letters is: The nature of the five wisdoms is breath, the essence of the five elements. After extracting it from the tip of the lotus, one should contemplate it as a ball shape. The color of the five jewels is said to be life and diligence. After contemplating the heart of one's own mantra, one should see that the mind has transformed into a bindu. The meaning of this is that here, in the context of explaining the practice in the order of the six-limbed yoga,