Tibetan
ན་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་མི་རིགས་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང༌། རང་གི་ལྟ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་འདི་རྣམས་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་སམ་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དཀྱིལ་འཁོར་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བརྒྱ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། ཉེས་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཅན། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཐོབ་ནས་བསྐལ་པ་འམ་མ་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པའོ། །དེ་ ལ་ཕ་རོལ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་གཞན་མེད་དེ་དེ་ནི་གྲངས་ལྷག་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉུང་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་པས་གྲངས་ཉུང་བ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་དང༌། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། འདི་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པས་ནི་འོད་གསལ་བ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐོབ་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པས་སྣང་བ་གསུམ་མཐོང་ནས་འོད་གསལ་བ་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང༌། འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པས་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ནི་མན་ངག་བཞི་པས་མངོན་དུ་བྱས་ནས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཅུ་གཉིས་ཀུན་དུ་འོད་ཀྱི་ས་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་གྱིས་དཔེའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པའོ། །དེ་ལ་དུས་ཕྱིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་དཔེ་ལས་བྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་མཚུངས་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ལ། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱག་རྒྱ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་དེ་རྣམས་ལ་རྟེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ། དེ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འམ་དེ་སྤང་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་རོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང༌། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དེ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚན་མ་ཡོད་པ་དེ་ སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སློབ་པའི་ས་ཡིན་ཞིང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་གཟུགས་ཞེས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་དག་གི་གཟུགས་ཞེས་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་སྐྱེའོ་འགག་གོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་སྤྱོད་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་རྒྱུར་ཡང་མེད་འབྲས་བུར་ཡང་མེད་ལས་སུ་ཡང་མེད། ལྡན་པར་ཡང་མེད་འཇུག་པར་ཡང་མེད་ཅེས་སྤྱོད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་སྤྱོད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འོ་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་
Chinese
那些具有染污者不应安住于此种自性中，并且是胜义谛唯一的自性，由于自己的见解退失，因此为了消除这些过患并且为了利益众生，以刹那或获得近现等次第，执持一切种类的殊胜智慧身，为坛城所围绕。之后，百般执着于此，将会产生过患，为了舍弃该过患，再次进入光明，从而清净世俗谛。之后，具有世俗谛和胜义谛二者混合之相，具有无始无终的法身自性，不住涅槃的体性，刹那间摄受众生的金刚身获得后，将安住于劫或千劫中，这是双运三摩地的次第。此
English
Those who possess defilements should not abide in such a nature, and it is the sole nature of the ultimate truth. Because one's own view deteriorates, therefore, in order to eliminate these faults and to benefit sentient beings, through the stages of instantaneous or obtaining near-attainment, one holds the supreme wisdom body endowed with all aspects, surrounded by the mandala. Then, by clinging to it in a hundred ways, faults will arise. In order to abandon that fault, one enters the clear light again and purifies the conventional truth. After that, having the aspect of the mixture of the conventional and ultimate truths, having the nature of the Dharmakaya without beginning or end, the essence of non-abiding nirvana, having obtained the Vajra body that instantly seizes beings, one will abide for an eon or a thousand eons. This is the stage of union samadhi. This
Chinese
生起次第和圆满次第之间有什么差别呢？如果说，因为与智慧身相同，以及利益有情的事业相同。答：应当说，在自我加持的次第中，依靠幻化等十二种比喻，要做手印、坛城和咒语等一切。像这样，只要不依赖这些，那么，就像生起次第的瑜伽士一样，会带有分别念。安住于圆满次第的瑜伽士，无论是幻化等形象，还是舍弃它们，将世俗和胜义融为一体，进入任运成就的状态，并且尽轮回之际利益有情，这就是差别。像这样，只要有分别念的相，那么，就是学习的阶段。舍弃一切分别念的相，现量证悟无分别的法界。在进入无分别的陀罗尼中说：如是安住于无分别法界的菩萨摩诃萨，当名为“色”的显现时，应当这样分别：凡是称为“我的色”的行持，就是行持于分别念。凡是称为“他人的色”的行持，就是行持于分别念。称为“色生、灭、完全烦恼”就是行持于分别念。称为“无色”而行持时，就是行持于分别念。色既非自性有，也非因有，也非果有，也非业有，也非具有，也非进入，这样行持就是行持于分别念，从这里开始，直到称为“一切种智”而行持，就是行持于分别念为止，舍弃一切分别念的相，菩萨就进入无分别的法界。这就是所说的。那也就是圆满次第的等持。那么，为什么第四真实没有差别，因为除了它之外，不观察到其他，所以现前菩提。
English
What is the difference between the generation stage and the completion stage? If it is said that they are the same because they are the same as the wisdom body and the activity of benefiting sentient beings. Answer: It should be said that in the stage of self-blessing, relying on the twelve metaphors such as illusion, one must perform all mudras, mandalas, mantras, and so on. Like this, as long as one does not rely on these, then, like the yogi of the generation stage, one will have conceptual thoughts. The yogi who abides in the completion stage, whether it is the appearance of illusion and so on, or abandoning them, merges the conventional and the ultimate into one taste, enters the state of spontaneous accomplishment, and benefits sentient beings as long as samsara exists, that is the difference. Like this, as long as there is a sign of conceptual thought, then, it is the stage of learning. Abandoning all signs of conceptual thought, one directly realizes the realm of non-conceptual reality. In the dharani of entering non-conceptuality, it says: Thus, when a Bodhisattva Mahasattva abiding in the realm of non-conceptual reality manifests what is called "form," one should discriminate in this way: Whatever conduct is called "my form" is conduct in conceptual thought. Whatever conduct is called "the form of others" is conduct in conceptual thought. Calling "form arises, ceases, is completely afflicted" is conduct in conceptual thought. When one conducts by calling "formless," it is conduct in conceptual thought. Form is neither inherently existent, nor causally existent, nor resultantly existent, nor karmically existent, nor possessing, nor entering, conducting in this way is conducting in conceptual thought, starting from here, until conducting by calling "omniscience," it is conducting in conceptual thought, abandoning all signs of conceptual thought, the Bodhisattva enters the realm of non-conceptual reality. That is what is said. That is the samadhi of the completion stage. Then, why is there no difference in the fourth reality, because apart from it, nothing else is observed, therefore, manifest enlightenment.
Tibetan
དང༌། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྤང་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་འགྲོ་བ་ལ་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་བལྟས་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚེ་འཕྲུལ་དག་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་གཟུགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གིས་རྣམ་པར་སྤྲས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སྤྲོས་ནས། གངྒཱའི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་གསལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གི་ཚེ་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་ལྡང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རིམ་པ་བཞི་པ་གཅིག་ཏུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཅག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་སྤྱོད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཐོང་གི །དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལས་ཉམས་པ་ནི་མེད་དེ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གནས་པ་ནི་བཞི་སྟེ། སྟོན་པའི་གནས་པ་དང༌། སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་པ་དང༌། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་གནས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་པའོ། །གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོན་པའི་གནས་
Chinese
又，对于双运次第等有什么差别呢？应当说，安住于现证菩提次第的瑜伽士，会获得舍弃世俗谛的胜义谛，然而对于安住于它的唯一，没有能力成办有情之义。因此，为了成办，从那（状态）中起身，如看待梦境般看待有情，如意宝和贤瓶般，不希求也圆满一切有情的心愿，从佛刹到佛刹，示现神通的幻化，以一切种类的殊胜具足的如来之身加持的宫殿所庄严的坛城的各种轮，显现恒河沙数般的世间界，成办如来之自性。因此，此双运次第是具足各种善巧方便，成为一切次第之果，因此具有明显的差别。获得彼真实性的瑜伽士，于何时起身之时，如何说彼为果呢？或者如果不起身，那么此时二次第的意义相同，因为没有差别，那么对于它们有什么差别呢？应当说，第四次第唯一是相同性，说这是真实的，然而瑜伽士起身，是指安住于彼真实性的同时，成办有情之义，不像声闻的菩提般，不是从彼真实性中退失。因为我等具有分别念，所以见到瑜伽士行持，那不是从彼真实性中退失，因为是恒常的等持之故。如此安住有四种，即说法之安住，行持之安住，三摩地之安住，以及内中如实安住。诸佛之身的业是行持之安住，语的业是说法之安住。
English
Furthermore, what differences are there between the stages of union, and so on? It should be said that a yogi who abides in the stage of manifest enlightenment will attain only the ultimate truth, abandoning the conventional truth. However, being solely focused on that, they are not capable of accomplishing the benefit of beings. Therefore, in order to accomplish this, they arise from that state and view beings as if they were in a dream. Like a wish-fulfilling jewel and a virtuous vase, without desire, they completely fulfill the wishes of all sentient beings. They go from Buddha-field to Buddha-field, displaying miraculous emanations. They emanate various mandalas adorned with palaces blessed by the Tathagata's form, which possesses all kinds of excellence. They establish realms equal to the sands of the Ganges as the nature of the Tathagata. Therefore, this stage of union possesses various skillful means and is the result of all stages, so it certainly has clear distinctions. When a yogi who has attained that very reality arises, how can that not be called a result? But if they do not arise, then at that time the meaning of the two stages is the same, and since there is no difference, what distinction is there between them? It should be said that the fourth stage is only the same nature, and it is true to say that. However, the arising of the yogi means that while abiding in that very reality, they accomplish the benefit of sentient beings, and they do not fall away from that reality, like the enlightenment of a Shravaka. Because we have conceptual thoughts, we see that the yogi is acting, but that is not falling away from that reality, because it is always in equipoise. There are four ways of abiding in this way: the abiding of teaching, the abiding of conduct, the abiding of samadhi, and the abiding of truly placing within. The activity of the body of the Buddhas is the abiding of conduct, and the activity of speech is the abiding of teaching.