Tibetan
། །དེ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེར་རང་ཉིད་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཁྱེད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པ་སྟེ། ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རོལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྲ་དེ་གནས་ནས་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་བཏང་སྟེ། ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བདུད་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པས་བརྙེས་པའོ། །དེ་འདིར་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ནི་གང་གི་ཚེ་ལས་སྤྱད་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་དང༌། ཕ་མ་གསོད་བ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པའོ། །བསམ་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟེར་བའི་ནོར་བུ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའོ། །མ་འོངས་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པའོ། །དེ་ཡང་བླ་མའི་ཞལ་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལས་དེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དཔལ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དོ། །རལ་པ་ནི་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་འཆང་པའོ། །དེ་ལྟར་གང་གིས་རྟགས་སྣ་ཚོགས་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དང་པོའི་ལས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱས་པས་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་གསུམ་བསྒོམས་པ་ལས་ས་བཅུ་ཐོབ་པའོ། །རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་ལྷག་པར་རྟོགས་ཏེ། ཐོག་མར་གཙང་མའི་ལྷའི་གནས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ན། དེའི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏ། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པས་ཆོས་འབྱུང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་དང༌། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་གོམས་པས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་འདྲི་བ་བོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསླབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འདི་ལྟར་ཅི་ཞིག་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་གང་ཞིག་རྟོག་པས་འཛིན་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་བསླབ་པ་ཉིད་འབྱུང་པ་སྟེ། གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པས་བཞི་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གོམས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅིང༌། དེ་ལྟ་བུ་ལ་གོམས་པས་བྱང་ཆུབ་སྐྱེའོ། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ནི་གོ་སླའོ། །ད་ནི་སློབ་མ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟོན་ཏེ། གང་ཞིག་གཡོ་སྒྱུ་བློ་ལྡན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཡོ་ནི་རང་གི་སྐྱོན་འཆབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བའོ། །ལེ་ལོ་ནི་བརྩོན་པ་དམན་པའོ། །བླ་མ་ལ་སྨོད་པ་ནི་བླ་མ་ལ་འཕྱས་འདོགས་པའོ། །བློ་དམན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བློ་ཞུམ་པའོ། །བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དོར་ཞིང་སྐྱོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མྱུར་དུ་ཡང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། སྟོན་པའི་ཚིག་ཡང་དག་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་ཤིང་གཡོ་བའོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གནས་པ་ན་འབྱོར་ཞིང་སླར་ཡང་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་གནས་པའི་མདུང་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ངན་པས་ཁྱབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སློབ་མ་ངན་པ་དེ་རང་གི་བུ་ཡིན་ཞིང་བྱམས་པའི་གནས་ཡིན་ཡང་དྲུང་དུ་གཞག་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། བླ་མས་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བླ་མའི་གཞན་དབང་ངམ་འཕགས་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་སྟེ། བླ་མ་བླ་ན་མེད་པའོ། །རྗེའུའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྗེའུའི་རིགས་རྗེའུ་ལས་སྐྱེས་ པའོ། །རྒྱལ་རིགས་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་དོ། །མཆོག་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་རིགས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གང་ཞིག་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་པར་ལྟ་བ། རྒྱལ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་བློས་རྟོགས་ཤིང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་དྲིན་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ། །འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་གང་གིས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། ལུང་སྦྱོར་བ་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བླ་མའི་བསྙེན་བཀུར་དམན་པ་ཡིན་ན། ལུང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རང་ལ་ཕན་པ་ཙམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་ནུས་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་སྨྲ་ཞིང་བསྟན་བཅོས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཙམ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཆུའོ། །སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐྱོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་ནོ། །སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཅན་ནོ། །ལུང་ལས་ཡོངས་སུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ལ། དོན་ལ་ཕན་ཚུན་སྦྱར་མི་ནུས་པ་ནི་བློ་གྲོས་བླུན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་བརྙས་པར་འོས་པའོ། །གནས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དྲན་པ་ནི་ཐོས་པ་མི་བརྗོད་པའོ། །བློ་གྲོས་ནི་དོན་འཛིན་པ་ལ་མྱུར་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་དོན་མི་གཏོང་བའོ། །བློ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་རྣམས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ཞིང་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ལུང་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་སྟོན་པ་དང༌། ལུང་དབོག་པའི་གནས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པའོ། །རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སེམས་ལ་དམིགས་པའམ། བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་པ་སྟེ། རིམ་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། རིམ་པ་གསུམ་པ། བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་འགྲེལ་པ། རིམ་པ་གཉིས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། རིམ་པ་གསུམ་པ་སྟོན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་གཙོ་བོ་སྐྱེད་པ་པོ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་ཆེ་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་དོ། །ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ནས་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །རྒྱུད་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གོང་མའི་རྒྱུད་དང༌། གཉི་གའི་རྒྱུད་དེ། རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལས་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པར་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་སྟེ། རྟོ
Chinese
因此，应当专注于无垢的虚空自性光明。在那里，你所希望的自性将会生起。你也将获得具足一切自在之主的金刚身，并且像天鹅之王一样在一切世间界中嬉戏。如是说。从那声音的处所放出不动的禅定，在半夜时分，于菩提树下战胜魔军，那也是因为他想要利益众生而获得的。此处以“彼即是智慧”等来清楚地显示。五无间罪是指，无论何时造作了恶业，立即堕入地狱。那也被称为无间罪业。那也有五种：杀阿罗汉，杀父母，分裂僧团，以及以恶意从如来身上出血。能完全给予所想之义的宝珠是如意宝。未来是指将要发生的。贪欲等很容易理解。与三种智慧分离是指第四种真如。那也要从上师的口中去领悟。从吉祥密集金刚的第二品中所开示的那里去理解。吉祥殊胜是指续部。发辫是指持有一条、两条或三条。因此，无论谁想要通过各种标志而证得菩提，如果与那些标志分离，就不会获得真如。最初的业力瑜伽士通过不断地增上，最终以圆满的果实获得第八地，通过修习三种智慧而获得十地。以那样的次第也能更加了悟佛陀的境界。首先在清净天界转法轮，之后也将在诸佛刹土中转法轮，这是总摄的意义。以“法生”等两句偈颂来显示要习惯于三种行持，即有戏论、无戏论和极无戏论的差别。行持有三种。通过行持那三种行持，法生，法界，以及无上圆满的
English
Therefore, one should focus on the stainless, luminous nature of space itself. There, the nature you desire will arise in you. You will also obtain the vajra body, the characteristic of the lord of all, and you will play like the king of swans in all the realms of the world. Thus it was said. Releasing the unwavering samadhi from that sound's location, at midnight, one will conquer the maras at the foot of the Bodhi tree, which was also attained because he wished to benefit beings. Here, it is clearly shown by "that itself is wisdom" and so on. The five inexpiable sins are when one commits an action that immediately causes rebirth in hell. That is called an inexpiable action. There are five types: killing an arhat, killing one's parents, causing dissension in the sangha, and drawing blood from the Tathagata with malicious intent. The jewel that fully bestows the desired meaning is the wish-fulfilling jewel. The future is what will come to pass. Attachment and so on are easy to understand. Being separated from the three wisdoms is the fourth suchness. That should also be realized from the guru's mouth. It should be understood from what is taught in the second chapter of the Glorious Guhyasamaja. The Glorious Supreme refers to the tantra. The matted hair refers to holding one, two, or three. Therefore, whoever wishes to attain enlightenment through various signs, if separated from those signs, will not attain suchness. The initial action yogi, by increasing from above, ultimately attains the eighth bhumi with the perfect fruit, and attains the ten bhumis by meditating on the three wisdoms. In such a sequence, one can also further realize the state of Buddhahood. First, turning the wheel of Dharma in the pure realm of the gods, and then turning it in the Buddhafields, this is the condensed meaning. With "Dharma arises" and so on, two verses show that one should become accustomed to the three conducts, namely, with elaboration, without elaboration, and with extreme non-elaboration. There are three types of conduct. By practicing those three conducts, Dharma arises, the Dharmadhatu, and the unsurpassed perfect
Chinese
三种菩提心也如次第，贪欲等的嬉戏，以及随所欲的幻化，和虚空藏等的等持的差别，也以串习如其所应地串习，这是总摄的意义。此处有些提问者说：修习的加行有什么用？等等这样说，因为如是之性是自性成立的，所以也不是从分别产生，因此，像这样要串习什么呢？凡是以分别执取的，必定会产生修习，凡是以自性显现的差别，以分别了知四者，也就能了知其真实性，以三种行持的差别来串习，就能获得其果，像这样串习就能生起菩提。如木中生火等的比喻很容易理解。现在显示对弟子的全面观察，凡是狡猾有智慧的，等等。狡猾是极力隐藏自己的过失。懈怠是精进低劣。诽谤上师是嘲笑上师。智慧低劣是认为获得菩提需要无数三大劫难以获得，这有什么用而灰心丧气。完全舍弃上师的功德，并且再三地思索过失，因此说烦恼是无法行持。想要快速获得真实性，并且愤怒地说导师的语言不是真实语而动摇。处在僧团中时富有，之后又独自住在寂静处，像这样遍布恶劣本性的想法的恶劣弟子，即使是自己的儿子并且是慈爱之处，也不应该放在身边。因为什么呢？因为被上师摄持，也就是依附上师的自在或圣者。上师是无上的。种姓低劣等等，种姓低劣是从低劣种姓所生。国王种姓是国王的后裔。殊胜是婆罗门种姓，这是四种人类种姓。凡是具有善的功德，并且完全了知，以及具有精进和
English
The three bodhicittas are also in order, the play of desire and so on, and the transformation as desired, and the difference of samadhi such as the treasury of space, also practice as appropriate by habit, this is the meaning of summary. Here some questioners say: What is the use of the practice of learning? And so on, because suchness is self-established, so it is not born from discrimination, therefore, what should be practiced like this? Whatever is grasped by discrimination, practice will inevitably arise, whatever is the difference of appearance by nature, by distinguishing the four, one can also know its reality, by practicing the difference of the three conducts, one can obtain its fruit, and by practicing like this, bodhi can arise. The analogy of fire from wood and so on is easy to understand. Now it shows the comprehensive observation of the disciple, whoever is cunning and intelligent, and so on. Cunning is to try to hide one's faults. Laziness is inferior diligence. Slandering the lama is mocking the lama. Inferior wisdom is thinking that it is difficult to obtain bodhi in countless three great kalpas, what is the use of this and being discouraged. Completely abandoning the lama's merits, and repeatedly thinking about the faults, therefore it is said that affliction is unable to practice. Wanting to quickly obtain reality, and angrily saying that the teacher's words are not true and shaking. Being rich when in the sangha, and then living alone in a quiet place again, like this bad disciple with thoughts full of bad nature, even if he is his own son and a place of love, should not be placed by his side. Why? Because he is taken by the lama, that is, he is attached to the freedom or the saint of the lama. The lama is supreme. Low caste and so on, low caste is born from low caste. The royal caste is the descendant of the king. Superior is the Brahmin caste, these are the four human castes. Whoever has good qualities, and fully knows, and has diligence and
Chinese
视具德上师如同佛陀。对于那些以智慧理解诸佛之法并具足信心者，即如是说。彼乃施予恩惠之所。对于那些广闻博见三摩地等续部者，即如是说。若精通经文联结与思辨者，尚且轻慢上师之承侍，则不得经文传承。彼既不能利益自身，又怎能利益他人？仅是宣说经论、诵读经论之声音，乃是经论之口。厌倦之因即是令人厌倦者。又或者说，乃是其他方面。具足善缘者，乃是有福之人。经由经文而完全获得，若不能将意义相互联结，则是愚笨之智慧。如是，若无词句之功德，则应受轻蔑。所谓六处，即是了知六边之差别。忆念即是不忘所闻。智慧即是对把握意义迅速。稳固即是不舍弃意义。智慧即是善于极度阐释。于彼等以精进如实成就并具足之，以承侍上师而获得经文传承。如是之续部宣说者，堪能成为经文传授之所。名为《次第五之难解释·义明》中，于心之所缘，或无上之意，乃是次第二之释。// 第三次第。 自我加持之释。 已极度阐释第二次第，宣说第三次第。于所谓“金刚者”等。所谓金刚者，乃是五如来。彼等之第一，主尊，生者，第六之意义。所谓金刚某某，即是金刚持本身。所谓顶礼，即是于彼顶礼之后，将宣说自我加持之次第，应如是连结。所谓彼之初，易解。四种续部，即是事续、瑜伽续、瑜伽上续、二者之续。以续部之差别而有四种。彼中所谓意，即是了知意。彼即是智慧，了