English
There is no difference between these. However, when someone is in a state of confusion, they should practice any antidote, because this will free their mind from obscurations and make it complete, so it is shown in twelve aspects. This is the explanation of the third stage. The fourth is to show: after "the edge of reality" etc., having obtained the illusion-like samadhi, one enters the ultimate truth through the stages of the eighteen emptinesses. Then, for holding the whole, one fully enters the edge of reality with the samadhi of the distinctions of minute particles. "Completely purified" means that all the aggregates of mind and mental factors of that very edge of reality are completely purified. This is the explanation of the fourth stage. The fifth is to show: after "when arising from the edge of reality" etc., having arisen from the samadhi of emptiness, one realizes the nature of self-luminous, the nature of the inseparability of the two truths. One fully enters the samadhi of the completion stage, therefore it is said "non-dual wisdom" etc. Non-dual wisdom refers to the fact that the nature of the duality of grasping subject and grasped object, or the nature of the distinction between existence and non-existence, does not exist, this is non-dual wisdom. The phrase "to obtain it" means "to get", this is a special explanation of it. After "union" etc., when the non-dual wisdom abides in that very samadhi of union, then there is no need to learn anything more. Because it is completely perfect, there is no dharma to be learned, like a lame teacher striking an enemy. Thus, if one realizes the completion stage through the generation stage, in order to take care of disciples who are good at practice and those who are not, the five stages are clearly shown through the truth of mantra, deity, self, and mudra. Among them, the discriminating observation of speech is the truth of mantra, that is, the truth of wind, and the truth of deity, this is the first stage. The focus of mind is the truth of self, this is the second stage. The stage of blessing the self is the truth of mudra, this is the third stage. Manifesting
Tibetan
རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང༌། ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོའོ། །དེ་བས་ན་ལུས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་ན། ངག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པའོ། །དེ་མེད་ན་སེམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་དོ།། དེ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་མེད་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། །འདི་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་བསླབ་པར་བྱའོ། །རིམ་པ་ལྔ་པའི་བཤད་བ་མདོར་བསྟན་པའོ།། །།ད་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བཤད་དོ། །གོང་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་ན། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ། །དེ་དག་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ན། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་ལ་འཇུག་པས་སློབ་བཞིན་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འབྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་རབ་ཏུ་འཐོབ་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་ནོ། །ཤེས་བྱའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་མཛད་པས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དེ་ནས་འགྱུར། །ཞེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་འཇོམས་པར་སྟོན་ཏོ། །ད་ནི་འདིས་དུས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟོན་ཏེ། འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཅུང་ཟད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གནས་པ། ད་ལྟར་དང༌། འདས་པ་དང༌། མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐད་ཅིག་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་ཤེ་ན་འོད་གསལ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་སེམས་འདི་ལ། །གློ་བུར་པ་ཡི་དྲི་མ་སྟེ། །ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་ལྟར། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ སོ། །དེ་ཉིད་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གོང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟོགས་པའི
Chinese
圆满菩提和双运，这两者是果的体性。因此，如果没有身体的分别观察，就没有语言的分别观察的等持。没有它，就没有通达心的分别观察。没有它，就没有进入世俗谛。没有它，就不能先做胜义谛。如果也没有它，就不能现量证悟双运的次第。应当像这样按次第修学。第五次第的解释简略地阐述完毕。现在用两个偈颂来显示双运等持的利益，从“此乃”等开始。“此”是指刚才所说的双运等持，称为圆满瑜伽。由于是向上行进的最终归宿，所以它就是金刚持大尊。由于它们无有分别，所以在它的，进入双运等持的次第，即使是正在学习的凡夫，也会产生一切智，彻底获得佛陀的果位。怎么样呢？说了从“具一切殊胜”等开始，因为具有一切殊胜，所以是具一切殊胜者。由于周遍了所有应知的聚积，所以称为一切智者，从那以后转变。这样说。这显示了即使极细微的所知障也能摧毁。现在这显示了完全了知三时，从“过去”等开始。凡是稍微存在于三界之中的，无论是现在、过去和未来的一切，都在那一刹那用智慧显现，这就是见，也就是所知的意义。用什么来显现呢？从“以光明故”等开始，用光明清净且无垢的智慧。因为光明智慧具有突如其来的垢染的遮蔽，因此它才是清净的。如是说：自性光明此心性，有突如其来之垢染，如水矿金与虚空，欲如清净般清净。这样说。那即是此等，从“那”等开始，凡是上面所说的，那唯一的如实不颠倒的证悟的
English
Perfect enlightenment and union, these two are the nature of the fruit. Therefore, if there is no physical discernment, there is no samadhi of verbal discernment. Without it, there is no understanding of mental discernment. Without it, there is no entry into the conventional truth. Without it, the ultimate truth cannot be prioritized. If there is none of that, then the stages of union cannot be directly realized. One should train in this order. The explanation of the fifth stage is briefly stated. Now, with two verses, the benefits of the samadhi of union are shown, starting with "This is." "This" refers to the samadhi of union just mentioned, which is called perfect yoga. Because it is the ultimate destination of going upwards, it is the great Vajradhara. Because they are inseparable, in its, entering the stages of the samadhi of union, even an ordinary person who is learning will have omniscience, and will thoroughly attain Buddhahood. How is it? It is said starting from "Possessing all excellence," etc., because it possesses all excellence, it is the one possessing all excellence. Because it pervades all accumulations of knowable things, it is called the omniscient one, and from then on it transforms. It is said like this. This shows that even the subtlest obscurations of knowledge can be destroyed. Now this shows the complete knowledge of the three times, starting from "Past," etc. Whatever slightly exists in the three realms, whether it is the present, past, or future, all are manifested by wisdom in that instant, which is seeing, which is the meaning of knowable things. By what is it manifested? It arises from "Because of luminosity," etc., by the luminous, pure, and immaculate wisdom. Because luminous wisdom has the obscuration of sudden defilements, therefore it is pure. As it is said: The nature of this mind is naturally luminous, there are sudden defilements, like water, ore, gold, and sky, it is desired to be pure as purity. It is said like this. That itself is these, starting from "That," etc., whatever is stated above, that unique, non-inverted realization of reality.
Tibetan
་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་དཔལ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསང་པར་གནས་པས་སོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རྒྱས་བཏབ་པ་ལྟ་བུའོ། །བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགོངས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བླ་མའི་ཁ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་མན་ངག་བརྒྱུད་པ་ལས་ཏེ། རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཇི་བཞིན་སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་གྱུར་ན། །རང་ཉིད་ཡིད་ཆེས་ཉམས་པ་འཐོབ་ཅེས་སྟོན་པས་གསུངས།། ཞེས་འབྱུང་བའོ། །ད་ནི་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཏེ། རླུང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་དེས་ན་མདོར་བྱས་པ་ཡིན་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་འདིར་དྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་བརྟགས་པའི་ལྷ་ལ་དམིགས་པ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། ཐོག་མ་སེམས་ཅན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་ན། སྟེང་ན་གནས་པའི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབང་པོ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དགའ་བས་བསྐྱོད་ནས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་ཆེན་པོའི་མེས་ཞུ་བར་བྱས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོས་པདྨའི་གེ་སར་དུ་ལྷུང་བ་སྟེ་འདི་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུངས་ཀར་གྱི་སྒྲས་བརྡར་བསྟན་ཏེ། ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ། དེ་ལ་ཡུངས་ཀར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྟེ། དེའི་ནང་ དུ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །ཤུ་ཀྲ་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱར་བཤད། །དེ་ལས་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་སྐྱེ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་པ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རེ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བསམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ
Chinese
是自性之智慧。此在吉祥密集续中广为宣说，因为它处于极度隐秘之处。因为它不是要向每个无知的凡夫俗子展示的，所以就像广为宣说一样。从“跟随所说之续部”这句开始，意思是说，要通过领会预言等来理解和认识。而且，这也不是靠自己，怎么说呢？因为提到了“从上师之口”这句话，即从上师的口诀传承而来，所以不是仅仅由自己来掌握的。正如所说：“如果如实地考察声音的意义，就会失去对自己的信任”，经中是这样说的。现在开始宣说观修风之真如的命和勤作，为了使风完全胜利，并且为了使心稳定，对于“于彼”等。“于彼”是要明确把握的。因为是简略指示的词语，所以是简略的。进入是要在此引用并解说的，其余是容易理解的。从“于鼻尖”等开始，这句金刚语详细地阐述了凡夫俗子的有生和所计之神所缘的风之真如，以及完全清净之神的真如。如果首先要说明产生有情的原因，那么，位于上方的命和勤作，通过二根平等结合的喜悦而动摇，然后被大欲之火融化在一切肢体中，菩提心以明点的形式落入莲花的莲须中，这是对于观修生起次第的人们来说的。如来以芥子的声音来隐喻地指示，芥子就是指它。其中，芥子就是菩提心之明点，在其中，一切世间都会产生。应该这样去思维。“宣说为殊迦甘露，从中产生三界众生”，经中是这样说的，这是确定的意义。在此，思虑瑜伽士将一切动与不动都观想为金刚萨埵的菩提自性，三种智慧，这是引导的意义。对于“修习”这句，智慧的处所是风和意识。
English
It is the wisdom of self-nature. This is extensively taught in the Glorious Guhyasamāja Tantra, because it is situated in a very secret place. Because it is not to be shown to each ignorant ordinary person, it is like being extensively taught. Starting from the phrase "Following the spoken tantra," it means that one should understand and know by comprehending prophecies and so on. Moreover, this is not by oneself, how is it? Because the phrase "from the mouth of the guru" is mentioned, that is, it comes from the oral instruction lineage of the guru, so it is not to be mastered solely by oneself. As it is said, "If one examines the meaning of the sound as it is, one will lose confidence in oneself," the scripture says. Now, it begins to explain the meditation on the life force and effort of the suchness of wind, in order to completely conquer the wind, and in order to stabilize the mind, regarding "to that" and so on. "To that" is to be grasped definitively. Because it is a word of brief indication, it is brief. Entering is to be cited and explained here, the rest is easy to understand. Starting from "at the tip of the nose" and so on, this vajra word elaborates on the suchness of wind, which is the object of focus for ordinary beings' existence and the conceived deity, and also the suchness of the completely pure deity. If one should first explain the cause of generating sentient beings, then the life force and effort located above, moved by the joy of the two roots uniting equally, and then melted by the fire of great desire in all the limbs, the bodhicitta falls in the form of a bindu into the lotus pistil of the lotus, this is for those who meditate on the generation stage. The Tathagata indicates metaphorically with the sound of a mustard seed, mustard seed refers to that. Among them, mustard seed is the bindu of bodhicitta, in which all the worlds will arise. One should think in this way. "It is said to be Shukra nectar, from which the three realms of beings arise," the scripture says, this is the definitive meaning. Here, the contemplative yogi visualizes all moving and unmoving things as the bodhi-nature of Vajrasattva, the three wisdoms, this is the guiding meaning. Regarding the phrase "meditate," the place of wisdom is wind and consciousness.