Tibetan
གིའོ། །དབུས་ན་གནས་པའི་ལྷ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་དུ་གནས་པ་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་དང་ལྷ་དག་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བ་ནི་གཉིས་སྐྱེས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཕྲ་མོའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་གཟུགས་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་བསྐུམ་པ་དང་བརྐྱང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མི་གསལ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་གསལ་བ་ནི་རླུང་གི་ངོ་བོས་སོ། །འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མར་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱང་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་དབུགས་སོ། །འདི་དག་གང་གི་ཚེ་འོག་ཏུ་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དབང་པོ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དགའ་བས་མཆོག་ཏུ་བསྐུལ་བས་ཡན་ལག་མཐའ་དག་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའི་མེས་ཞུ་བར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་བུ་གནས་གོང་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཕྱུང་ནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་ཀྱིས་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོར་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་བ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུངས་ཀར་གྱིས་སྒྲས་བརྡར་བྱས་པའོ། །རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ་ཡང༌། བདུད་རྩི་ཁུ་བ་ཞེས་བཤད་དེ། །དེ་ལས་འགྲོ་བ་གསུམ་རྣམས་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །ཁ་དོག་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་སྟེང་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་དབུགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་ཆེན་པོའོ། །སྲོག་ནི་འཚོ་བའོ། །རྩོལ་པར་བྱེད་ཅིང་རིང་དུ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲོག་གི་རྩོལ་བའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དེ་ལྷག་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉིན་མཚན་དུ་ཟློས་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་སྔགས་ཞེས་པ་ཧཱུཾ་ཡིག་སྙིང་གར་བསམས་ནས་ཧཱུཾ་ཡིག་ལས་བྱུང་བའི་ནཱ་ད་མི་ཤིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཡིག་ཕྲ་མོ་ཐིག་ལེའི་རྣམ་པའོ། །སེམས་ནི་ཐིག་ལེར་གྱུར་པར་དགོད། །ཅེས་པ་ནི་སེམས་དེར་གྱུར་པར་བྱས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་སྲོག་གི་སྒྲས་སེམས་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་སྲོག་དང་སེམས་དང་འཚོ་བ་ཞེས་པ་རྣམ་གྲངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་སེམས་གང་ཡིན་པ་ལས་བློ་གྲོས་སུ་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་ནང་ནས་ནི་སྲོག་རྩོལ་གྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བར་གསུངས་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པར་རོ། །རིམ་པ་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་སོ་སོར་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་ལྔའི་བཤད་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མངོན་པར་མ་བརྗོད་པ་ནི་གཞུང་རྒྱས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་སུ་སྦྱོར་བ་མངོན་དུ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ན། དེའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པར་དེ་མ་ལུས་པའི་བཤད་པ་གསུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིའི་ཡང་སླར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་ཏེ། སྣ་རྩེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ནང་གི་དུས་ནི་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་རོ། །འདི་ནི་སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པར་སླར་རྒྱས་པར་བཤད་པས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྣ་རྩེར་ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྲོག་གི་རྩོལ་བའི་རླུང་གི་བརྟག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལྔའི་རང་བཞིན་ལས་སྲོག་གི་རྩོལ་བའི་རླུང་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་འོད་ལྔ་རྣམས་སྲོག་གི་རྩོལ་བར་གྱུར་ནས་སྟེང་གི་སྣ་ལས་ཏེ་སྟེང་གི་སྣའི་རྩེ་མོར་སྲོག་གི་རྩོལ་བའི་བུ་གནས་ངེས་པར་བྱུང་སྟེ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གཡོན་པ་དང་གཡས་པ་ལ་ སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་བཞིར་འགྱུར་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནང་གི་དུས་ཀྱང་ཡིན་པར་བཤད་དེ་ལྷག་པར་རྟོགས་སོ། །སྣ་རྩེར་ཡུངས་ཀར་བརྟན་པར་བྱ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྔ་མས་བཤད་པ་གཅིག་མངོན་པར་བརྗོད་དོ། །བཤད་པ་གཉིས་པ་དེ་རུ་དྲངས་ནས་བར་མའི་སྒོམ་པ་པོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་གསུངས་པ། སྣ་རྩེར་ཡུངས་ཀར་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིའི་དོན་ནོ། །འདིས་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་མི་འགྲོ་བཅས་ཡུངས་ཀར་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ཡུངས་ཀར་ལ་སྟེ་ཕྲ་མོ་རླུང་གི་ཁམས་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་གྱུར་པ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བ། །གསང་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟགས་པ། །ཞེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གནས་ཏེ་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལུས་འདི་ཉིད་གན
Chinese
གིའོ། །中央所住之神，以三字之自性周遍安住，以彼之本体，真言与神无别之故。不明显者，以二生之故，及微细之形之故。具有明显之形者，以收缩、伸展、行走等事业应随之觉悟之故。又或不明显者，以地等之体性，明显者，以风之体性。集聚续后分中亦明说此义，五智之自性，谓于菩提等之上方所住者，乃五智自性之气息。此等何时向下猛烈运行，彼即五大之自性，具有地等之本体。二根平等结合时，以内在本体之智慧与方便平等入定之喜乐极度激励，以一切支分皆为大贪欲之火所融化之自性，以金刚子处球形之形取出，菩提心以明点之形落于莲花蕊尖。此乃修习有生次第者之如来以芥子之声隐喻之。续中所说亦云：甘露精液如是说，从中三界众生生。如是说。五色等者，即彼向上猛烈进入之气息，如来
English
Gi'o. The deity residing in the center is all-pervasive with the nature of three syllables, because the mantra and the deity are inseparable due to its essence. The indistinct is due to the twice-born and the subtle form itself. Having a clear form means that activities such as contraction, extension, and movement should be understood accordingly. Alternatively, the indistinct is in the nature of earth and so on, and the clear is in the nature of wind. In the latter part of the Condensed Tantra, this meaning is also clearly stated: the nature of the five wisdoms, that which dwells above Bodhi and so on, is the breath of the nature of the five wisdoms. When these intensely flow downwards, that is the nature of the five elements, possessing the essence of earth and so on. When the two organs are equally joined, the joy of wisdom and skillful means, which are of an inner essence, equally enter into samadhi, and all the limbs are melted by the fire of great desire, the vajra seed is extracted in the form of a sphere, and the mind of enlightenment falls in the form of a bindu on the tip of the lotus stamen. This is what the Tathagata has metaphorically expressed with the sound of a mustard seed for those who meditate on the order of arising existence. It is also said in the tantra: "The nectar semen is spoken of thus, from which the three realms of beings are born." The five colors and so on are the breath that intensely enters upwards, the Tathagata
Chinese
因为（此法）于续部中宣说之故。此（法）于六支瑜伽之中，即是名为命勤支的部分，于金刚念诵次第中宣说。于其他次第中，对于各自摄略等的五支瑜伽之解说，由于害怕广大的论典，故未明显宣说结合之法。假如彼等之中，有欲求明显结合之法者，则于彼时，瑜伽士们应从月称论师所造之续部广释中，理解其中所有之解说后而结合之。此（法）之再次广说，于名为《金刚鬘》之解说续中宣说，从名为“鼻尖”等开始，至“内在之时乃是”之结尾。此乃于先前广说之解释中，以再次广说而解释之。于鼻尖芥子上，乃是命勤风之观察。从五佛之自性中，安住于命勤风者，彼五光变成命勤后，从上方之鼻，即上方之鼻尖，命勤之孔穴必定生起，生起升起等之次第，必定生起左与右等之差别，变成四种，彼即变成四种。由此亦说内在之时，而更加了知。鼻尖芥子稳固者，乃是简略指示之偈颂之前者，明显宣说一解说。第二解说引导至彼处，由中等之修行者领会。彼所说者，鼻尖作意于芥子。此乃此金刚语之意义。由此将开示风之真如与明咒之真如。去与不去皆于芥子上。所谓“于芥子上”，即于微细之风界上，成为所依与能依，包含去与不去者，乃是三识菩提之自性，应作意，即应了知。此乃应修习之真如。智慧处乃喜悦，大密智慧所观察。所谓“智慧处”，即风与识之身此乃
English
Because it is spoken in the tantras. This (method) within the six-limbed yoga, namely the part called the life-force exertion limb, is spoken in the Vajra recitation sequence. In other sequences, the explanation of the five-limbed yoga, such as individually summarizing, is not explicitly stated as a method of combination, for fear of extensive treatises. If there are those who desire explicit combination in those (sequences), then at that time, yogis should understand all the explanations in the extensive commentary on the tantras composed by the teacher Chandrakirti and then combine them. This (method) is again extensively explained in the explanatory tantra called the "Vajra Garland," from the beginning of what is called "tip of the nose," etc., to the end of "the inner time is." This is to be explained in the previously extensive explanation by further extensive explanation. On the tip of the nose, on the mustard seed, is the examination of the life-force exertion wind. From the nature of the five Buddhas, that which abides in the life-force exertion wind, those five lights, having become the life-force exertion, from the upper nose, that is, the tip of the upper nose, the hole of the life-force exertion will definitely arise, and the sequence of rising, etc., will definitely arise, and from the distinctions of left and right, etc., it will become four kinds, that itself will become four kinds. By this, it is also said to be the inner time, and it is further understood. "The mustard seed is stable on the tip of the nose" is the first of the briefly indicated verses, explicitly stating one explanation. The second explanation is led to that place, and it is comprehended by the intermediate practitioner. That which is said, "Meditate on the mustard seed on the tip of the nose." This is the meaning of this Vajra word. By this, the suchness of the wind and the suchness of the mantra will be shown. "Going and not going, together on the mustard seed." What is called "on the mustard seed" is that on the subtle wind element, having become the support and the supported, including going and not going, is the nature of the three consciousnesses of enlightenment, it should be contemplated, that is, it should be understood. This is the suchness to be practiced. "The abode of wisdom is delightful, the great secret is examined by wisdom." What is called "the abode of wisdom" is that this body of wind and consciousness is